Μην πυροβολείτε την… τελειομανία!
Η τελειομανία είναι και μία αναπόφευκτη συνέπεια του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί η διάνοιά μας.
Η τελειομανία έχει μάλλον αρκετά κακή φήμη. Βασανίζει τους ανθρώπους να υπερβούν τον εαυτό τους, κάτι που δεν είναι πια της μόδας, σε μια εποχή όπου «όλα γίνονται τώρα», ώστε η έννοια της τελειότητας ακρωτηριάζεται εξαρχής, καθώς δεν περιλαμβάνει το αύριο. Αυτή η σκέψη για το αύριο, όμως, υπήρξε και το κλειδί για την κορύφωση του πολιτισμού στα επίπεδα που γνωρίζουμε.
Χωρίς την τελειομανία να κυριαρχεί στην ψυχή μιας κρίσιμης έστω μειοψηφίας, χωρίς να υπάρχουν άνθρωποι που ξυπνούν και κοιμούνται με το μυαλό τους όχι παγιδευμένο στο εδώ και τώρα μιας επίπεδης ύπαρξης, αλλά αφιερωμένο στην επίλυση προβλημάτων του αύριο, δεν αναμένεται πλέον να ξαναϋπάρξουν μεγάλοι φυσικοί, μεγάλοι γιατροί, μεγάλοι καλλιτέχνες, μεγάλοι αθλητές, ούτε βεβαίως και μεγάλοι καινοτόμοι, έστω της αγοράς ή του διαδικτυακού νέφους, προς το παρόν και νέφους προθέσεων και ιστορικών αποτελεσμάτων. Ούτε βεβαίως, ίσως και κανένας Χίτλερ! Αλλά ως προς το τελευταίο ζήτημα, δυστυχώς, αν και υπάρχει μόνο ένας τρόπος να δημιουργούμε, που είναι η σκέψη μας για το αύριο, υπάρχουν πολλοί τρόποι να καταστρέφουμε, που δεν περιλαμβάνουν καθόλου κανένα Χίτλερ. Η τελειομανία δεν θα λύσει το πρόβλημα του ολοκληρωτισμού.
Η τελειομανία είναι και μία αναπόφευκτη συνέπεια του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί η διάνοιά μας. Το βασικό χαρακτηριστικό της είναι ότι θέλει να τοποθετεί τα πάντα σε κουτάκια. Όταν δεν μπορεί να συμβεί αυτό, η διάνοιά μας θεωρεί ότι υπάρχει χάος και το χάος γεννάει άγχος.
Από ψυχολογική άποψη, ιδανικό θα ήταν να ανταποκρινόμαστε γενικά σε αυτή την τάση της διάνοιας, αλλά όχι να παρασυρόμαστε ώστε να θέλουμε να βάλουμε ολόκληρη τη ζωή μας σε κουτάκια. Καλύτερα να φυλάμε την τελειομανία μας για πολύ συγκεκριμένες περιπτώσεις, εκεί όπου βλέπουμε ανταπόκριση. Κάποιοι τομείς στη ζωή μας, αναγκαστικά και από τη φύση τους και πέρα από κάθε προσπάθειά μας, όσο εντατική και αν είναι, ορισμένες φορές θα κυλάνε με πιο χαοτικό τρόπο, ώστε είναι απαραίτητο να αφήνουμε αυτό να συμβαίνει και μάταιο έως εξαντλητικό το να μην προσαρμοστούμε. Χωρίς ελαστικότητα, η τελειομανία μας από μια γενικά δημιουργική δύναμη, γίνεται μια μηχανή που μετατρέπει το άγχος μας σε κατάθλιψη.
Από την άποψη της ευρύτερης προοπτικής για τον κόσμο, όμως, η λογική λέει ότι οι τελειομανείς γύρω μας θα πρέπει να ενισχύονται με κάθε τρόπο, όπου εμφανίζονται γύρω μας, θέλοντας να επωμιστούν κρίσιμους ρόλους για το αύριο και θυσιάζοντας το δικό τους τώρα. Μας προκαλούν κάποια αναστάτωση, αλλά δεν μας συμφέρει βρε παιδιά να τους μειώνουμε ή να τους αποθαρρύνουμε, απλά και κυνικά, ανθρώπινα…
ΚΩΣΤΑΣ ΣΠΙΓΓΟΣ
Ο Κωνσταντίνος Χρ. Σπίγγος γεννήθηκε το 1971 στον Πειραιά, μεγάλωσε στο Χαϊδάρι και ζει στην Κέρκυρα. Είναι νευρολόγος, απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, ενώ ειδικεύτηκε στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής, στο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Γεώργιος Γεννηματάς» και στο Ινστιτούτο Νευρολογίας του Λονδίνου. Έχει δεκάδες διεθνείς και ελληνικές επιστημονικές δημοσιεύσεις.Συμμετέχει στο καθημερινό κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι με διαλέξεις, άρθρα γνώμης και δημόσιες παρεμβάσεις. Εκτός από την παρούσα εβδομαδιαία στήλη, είναι παραγωγός του ραδιοφωνικού ενθέτου «Επισυνάψεις» στον Κύμα FM 90,3 και συγγραφέας του δοκίμιου εκλαϊκευμένης νευροεπιστήμης «Γνωστικός και ψυχικός εγκέφαλος» (ιδιοέκδοση 2014), της συλλογής έμμετρου και πεζού λόγου «Χρήζεις προστασίας» (εκδόσεις ΑΛΔΕ 2018), της συλλογής δοκιμίων φιλοσοφικού χαρακτήρα «Επισυνάψεις» (ιδιοέκδοση 2019), της ποιητικής συλλογής «Καλούπια αναπνοών» (ιδιοέκδοση 2021), της ποιητικής συλλογής «Οδηγός ισοβιτών του φθινοπώρου» (εκδόσεις Carpe Librum 2023) και του μυθιστορήματος «Εορταστικό Πρόγραμμα» (εκδόσεις Carpe Librum 2025). Επικοινωνία: [email protected]
