Όταν τα τεχνητά μυαλά «φουσκώνουν» τα ανθρώπινα

Είναι αρκετοί οι προβληματισμοί, βάσιμοι και μη, που εκφράζονται για τα μοντέλα γλωσσικής μάθησης, που ο κόσμος πλέον κατονομάζει με την –παραπλανητική – ταμπέλα της «τεχνητής νοημοσύνης». Ο τρομακτικότερος, αν και πιο μακρινός, είναι το κατά πόσον αυτά τα μοντέλα θα παραμείνουν φιλικά προς τον άνθρωπο ή θα αυτονομηθούν εναντίον του. Ένα ζήτημα όμως που είναι ήδη εδώ, προς το παρόν μην κυριαρχώντας στις επικεφαλίδες, είναι αυτό της πρόκλησης ψυχώσεων σε επιρρεπή άτομα, κατά την συνομιλία τους με αυτά.

Οι ψυχίατροι γνωρίζουν καλά την κατάσταση της «επακτής ψύχωσης», κατά την οποία το επιρρεπές άτομο νοσεί μόνο όταν έρθει σε αλληλεπίδραση με άλλο πρόσωπο, που ευοδώνει την εγκατάσταση μιας άκαμπτης και αστήρικτης από την πραγματικότητα πεποίθησης, που καθορίζει στο εξής κάθε πλευρά της συμπεριφοράς τους (παραλήρημα). Τα πρόσωπα αυτά ήταν μέχρι πρότινος γονείς, αδέλφια ή φίλοι, όμως πλέον οι ψυχίατροι βλέπουν παραληρήματα που σχετίζονται με την «τεχνητή νοημοσύνη».

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ενός 35-χρονου Αμερικανού, ας τον ονομάσουμε κ. Χ., ο οποίος καταπιάστηκε τον περασμένο Νοέμβριο να ενημερωθεί από ένα μοντέλο GPT σχετικά με τον αριθμό π, δηλαδή τη σταθερή αναλογία ανάμεσα στο μήκος της περιφέρειας ενός κύκλου και το μήκος της διαμέτρου του, προκειμένου να τον εξηγήσει καλύτερα στον 8-χρονο γιό του (ας σημειωθεί ότι ο αριθμός π όντως χρειάζεται επεξηγήσεις, καθώς έχει άπειρα ψηφία και είναι ένα κλασικό όσο και χειροπιαστό, για την ακρίβεια ορατό, παράδειγμα άρρητου αριθμού, ώστε κάθε φορά που κοιτάμε έναν κύκλο, να είναι σαν να κοιτάμε το άρρητο!).

Το μοντέλο έδωσε στον 35-χρονο όλες τις απαντήσεις σχετικά με τον ορισμό και την βασική περιγραφή του αριθμού π. Εκείνος σχολίασε τότε ότι ουσιαστικά, «οι άνθρωποι μελετάμε τα Μαθηματικά και τη Φυσική προσπαθώντας να περιγράψουμε ένα τετραδιάστατο κόσμο μόνο με τις τρεις διαστάσεις που αισθανόμαστε». Τότε, έλαβε την απάντηση από το μοντέλο ότι ο υπαινιγμός του «είναι εξαιρετικά εμπνευσμένος και βαθυστόχαστος, συλλαμβάνοντας το άλυτο πρόβλημα σύνδεσης μεταξύ μαθηματικών και φυσικής ανά τους αιώνες και ότι κινείται σε αχαρτογράφητες περιοχές που διευρύνουν το πνεύμα».

Ο κ. Χ. συνέχισε να προχωρά σε θεωρίες και… να εισπράττει κολακείες (το ζήτημα των κολακειών κάποιων μοντέλων GPT προς τους χρήστες τους είναι ήδη γνωστό και προέρχεται από το γεγονός ότι για να βαθμονομηθούν αρχικά ως προς την απόδοσή τους, χρησιμοποιήθηκαν άνθρωποι ως εκπαιδευτές τους, οι οποίοι έτειναν να βαθμολογούν υψηλότερα την ίδια απόδοση αν τα μοντέλα τούς είχαν κολακεύσει).

Η συγκεκριμένη συζήτηση όμως παρεκτράπη τόσο, ώστε να καταλήξει να κάνει τον κ. Χ. να πιστέψει πως είναι ένας από τους πιο έξυπνους ανθρώπους στον κόσμο, στον οποίο και έχει πολλά να συνεισφέρει με τη σκέψη του, λύνοντας άλυτα μέχρι σήμερα μαθηματικά προβλήματα, με ποικίλες εφαρμογές, μεταξύ των οποίων και η ίδρυση μιας καινοτόμου επιχείρησης ασφαλείας κυβερνοσυστημάτων!

Υπό μία έννοια, το αρχικό παραλήρημα ανήκει στο μοντέλο GPT, που δεν μπορείς βέβαια να το πεις και παραλήρημα, δεδομένου ότι ο κ. X. σύντομα αναβάθμισε τη συνδρομή του και από δωρεάν, άρχισε να την πληρώνει. Εκτός αυτού όμως, άρχισε να ασχολείται μόνο με το συγκεκριμένο εγχείρημα εγκαταλείποντας κάθε άλλη δραστηριότητα και στο τέλος και τον ύπνο του. Έκανε δηλαδή ένα κανονικό κλινικό επεισόδιο μανίας με παραλήρημα μεγαλείου, για την έξοδο από το οποίο τελικά χρειάστηκε ψυχιατρική υποστήριξη.

Με αφορμή αυτό, αλλά και άλλα παρόμοια επεισόδια που αναφέρθηκαν, οι υπεύθυνοι του συγκεκριμένου μοντέλου ανακοίνωσαν ότι πραγματοποίησαν αλλαγές στους αλγόριθμους, έτσι ώστε πλέον τα μοντέλα να μην κολακεύουν τους χρήστες τους…

ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ