Και στον καθρέφτη… μια αμοιβάδα!

Η αμοιβάδα είναι ένας πολύ απλός στην κατασκευή του μικροοργανισμός, που διαθέτει σώμα και ένα μαστίγιο, με το οποία κολυμπά στα υγρά, κινούμενη προς την αυξανόμενη συγκέντρωση τροφής ή προς την μειωνόμενη συγκέντρωση κάποιας τοξίνης που θα την καταστρέψει. Δεν μπορεί να αποφασίσει κόντρα σε αυτόν τον αυτοματισμό της, αλλά διαθέτει μια αυτόνομη ατομική κατευθυντικότητα στη ζωή της, έστω και ανελαστική. 

Η ιδιότητα της αμοιβάδας να κινείται με κριτήριο τη βαθμίδωση, όπως λέγεται, της χημικής πυκνότητας ενός μέρους του εξωτερικού της κόσμου, είναι το αρχέτυπο της νοημοσύνης. Η βαθμίδωση δημιουργεί δύο τάσεις, την έλξη και την απώθηση, ενώ σε μεγαλύτερη κλίμακα, την ευχαρίστηση και τον πόνο και σε ακόμη μεγαλύτερη, την επιδίωξη και την αποφυγή. Η αυτόματη κίνηση της αμοιβάδας είναι, υπό μια έννοια, η ακροελάχιστη ποσότητα νοημοσύνης. 

Όμως η όποια νοημοσύνη αυτή δεν είναι και αυτοσκοπός της αμοιβάδας, ούτε και της ζωής γενικότερα. Ανήκει απλώς στα εργαλεία αναζήτησης της ενέργειας που απαιτούν οι νόμοι του σύμπαντος ώστε οι δομές (οργάνωση) να μην καταλήγουν σε αυτόματη διάλυση (χάος). Ούτε και η αναζήτηση της ενέργειας, όμως, είναι αυτοσκοπός του ατόμου της αμοιβάδας. Εντάσσεται, με τη σειρά της, στα εν λόγω εργαλεία, μέχρι το άτομο της αμοιβάδας να βρεθεί σε θέση αναπαραγωγής προς νέο άτομο, όλων των εργαλείων που δημιουργούν εκ νέου και διατηρούν τη δομή μιας αμοιβάδας. 

Ο κύκλος γέννησης, αναπαραγωγής/μη αναπαραγωγής και θανάτου είναι επίσης μια διαδικασία με χαρακτηριστικά κατευθυντικότητας. Καθώς την εφαρμόζουν ταυτόχρονα πολλά άτομα του ίδιου είδους, ο πληθυσμός τους διαθέτει διαρκώς άλλη αναλογία κάποιων βιολογικών εργαλείων έναντι των άλλων, ανάλογα με το ποια απέβησαν πιο χρήσιμα στην αναπαραγωγή ή όχι της προηγούμενης γενιάς. Αυτό το ονομάζουμε βιολογική επιλογή, αποτέλεσμα της οποίας είναι καταρχάς η διατήρηση ή όχι μιας γενιάς του είδους εν ζωή.

Η βιολογική επιλογή, ανάμεσα στα μεγάλα σύνολα εργαλείων αναπαραγωγής του εαυτού τους που ονομάζονται ζωικά είδη, έχει επίσης την κατευθυντικότητα που εξασφαλίζει ότι μια γενιά εκπροσώπων ζωής, οποιαδήποτε, επίσης θα παραμένει ικανή προς αναπαραγωγή. Εδώ, μόνο δεύτερο αποτέλεσμα της βιολογικής επιλογής είναι η εξέλιξη του είδους μας, παρότι αυτή παρατίθεται πρώτη και τονίζεται κατά κόρον στα σχετικά συγγράμματα, για προφανείς εγωιστικούς λόγους των ανθρώπινων συγγραφέων. Η βιολογική επιλογή, δηλαδή το αν θα αναπαραχθείς ή όχι, είναι η νοημοσύνη της ζωής, είναι το βασικό κριτήριο συνέχισης η τερματισμού της αλυσίδας ζωής που έχει οδηγήσει στο άτομό σου. 

Όλα τα εργαλεία βελτίωσης των συνθηκών που οδηγούν ή όχι στην αναπαραγωγή δημιουργούν μια διαρκώς και πιο πολύπλοκη φούσκα, στα όρια της οποίας κινείται ο άνθρωπος, εκλεπτύνοντάς την διαρκώς, ως ένα παράξενο μείγμα οργανικών χημικών ενώσεων και συμβολισμών, όλο και πιο ασύμμετρο υπέρ των δεύτερων.

ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ