Κυριακή 25.01.2026 ΚΕΡΚΥΡΑ

Κι αυτό «τι είναι το τι είναι», παιδιά…

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ
10 Nov 2024 / 20:37
ΚΩΣΤΑΣ ΣΠΙΓΓΟΣ

Ο ανθρώπινος νους λειτουργεί μόνο όταν στεγανωθεί αρκετά καλά από το συναισθηματικό μας εγκέφαλο. Οι δύο «εγκέφαλοι» είναι της ίδιας πάστας, καθώς αποτελούν συνοπτικά δίκτυα,

Το αδύναμο και ριγμένο αιφνίδια με τη γέννησή του στον άγριο κόσμο παιδάκι, αγόρι ή κορίτσι, που όλοι φέρουμε ζωντανό μέσα μας, βεβαίως δεν θα είχε καμιά επιφύλαξη για έναν πατέρα που επιζητά να το αποδεχτεί και υποστηρίξει αντί να το ανταγωνιστεί. Η αγάπη αυτή, που θα ερχόταν ως βελτίωση και ενίσχυση της φυσικής μητρότητας, οπωσδήποτε δεν έχει καμία σχέση με τον πατριάρχη που τρομοκρατεί, εκβιάζει καταπιέζει και σκοτώνει ωμά... και παρασέρνει ή εξαναγκάζει προς την ίδια συμπεριφορά και τη γυναίκα, θεωρώντας ότι κάτι τέτοιο συνιστά... τρόπο για να ζούμε ή πολύ περισσότερο, απόδοση δικαιοσύνης!

Ο ανθρώπινος νους λειτουργεί μόνο όταν στεγανωθεί αρκετά καλά από το συναισθηματικό μας εγκέφαλο. Οι δύο «εγκέφαλοι» είναι της ίδιας πάστας, καθώς αποτελούν συνοπτικά δίκτυα, αλλά για τα συναισθήματα η αρχή και το τέλος των συνάψεων αλλάζει ταυτόχρονα για πολλές μαζί, έτσι ώστε να συνεπάγονται μεταβολές ύψους «ορόφων» και όχι «μερικών σκαλιών». Στην αδρή ανάλυση της πραγματικότητας που γίνεται με τα συναισθήματα, το κοινωνικό όλον σχεδόν δεν υπάρχει. Αφανίζεται  κάτω από την συμμαχία μεταξύ λύκων και τον πρωτόγονο αντανακλαστικό φόβο του ερπετού, του εντόμου και του ξένου. Έτσι, δεν έχει υπάρξει δυνατή ως τώρα μια πραγματικά σύννους προσέγγιση πάνω σε κανένα θεμελιώδες κοινωνικό ζήτημα που αφορά διαχρονικά ή έστω μακροπρόθεσμα τον άνθρωπο. Αυτό χειροτερεύει αντί να καλυτερεύει, με τη σημερινή πολιτική πορεία του κόσμου.

Η αλήθεια είναι ότι τα πράγματα για την ανθρωπότητα μπορεί να μην είναι τόσο άσχημα, αλλά απλώς να πηγαίνουν πολύ αργά και με διακυμάνσεις. Η γλώσσα, η οποία αποτελεί εφεύρεση και δεν γεννιόμαστε με αυτήν, παρέχει το κέλυφος του διαλόγου, το οποίο χωράει, αν βεβαίως την χρησιμοποιούμε τη γλώσσα, όλη την ανάλυση και τη σύνθεση των συναισθημάτων που μας εμποδίζουν από το να συγκροτήσουμε ενιαίες κοινωνικές ολότητες και όχι συνομαδώσεις που διασπώνται σε τάξεις, κόμματα, φατρίες και πολεμοχαρή έθνη. Η γλώσσα παραμένει μακράν η πιο ελπιδοφόρος εξέλιξη του πολιτισμού μέχρι σήμερα, αλλά παραμένει και η μόνη.

Το σημαντικό για τη χρήση της γλώσσας υπέρ της κοινωνίας είναι αυτή να μην εξαντλείται σε ονοματολογίες, προσδιορισμούς ταυτότητας και ταμπέλες αλλά να προχωρά πάντα προς τα εκεί όπου όλα αυτά ήταν ή μπορούν να είναι ενωμένα. Αυτό δεν θα σημαίνει ότι οι άνθρωποι θα πάψουν να έχουν διεκδικήσεις επί των κοινών και πεπερασμένων πόρων, αλλά ότι οι διεκδικήσεις αυτές θα μπορούν να διευθετηθούν μέσω της λογικής και όχι μέσω των παθών.

Ο δυτικός κόσμος κατακερματίζεται γοργά και σε κάθε κοινωνικό και θεσμικό επίπεδο. Δεν διανοούμαστε το πολύ απλό, ότι δεν υπάρχει καμία λογική μη συμπεριληπτική και δεν μπορούν να υπάρχουν δύο δίκια, παρά μόνο δύο άδικα, όσο υπάρχει κάποια διαμάχη. Είναι διεθνές το φαινόμενο στις πολιτικές διαμάχες των τελευταίων δεκαετιών, όλοι να τάσσονται υπέρ της λογικής άλλα στην πράξη να κινούνται μόνο με τα πάθη τους. Ο βασικότερος λόγος για αυτό είναι ότι δεν μιλάνε μεταξύ τους και η απόδειξη για αυτό είναι ότι δεν μιλάνε όχι μόνο με τους αντιπάλους τους, αλλά ούτε με τους συμμάχους τους, ούτε με τους συντρόφους τους, ούτε καν με τον εαυτό τους. Το ερώτημα είναι αν μπορούν και αν η απάντηση είναι ότι απλώς δεν μπορούν, αυτό θα έλεγα πως ανάγει σε πρόσωπα-κλειδι για  το μέλλον της ανθρωπότητας… τις μαμάδες και τους φιλολόγους.

ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ

ΚΩΣΤΑΣ ΣΠΙΓΓΟΣ

Ο Κωνσταντίνος Χρ. Σπίγγος γεννήθηκε το 1971 στον Πειραιά, μεγάλωσε στο Χαϊδάρι και ζει στην Κέρκυρα. Είναι νευρολόγος, απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, ενώ ειδικεύτηκε στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής, στο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Γεώργιος Γεννηματάς» και στο Ινστιτούτο Νευρολογίας του Λονδίνου. Έχει δεκάδες διεθνείς και ελληνικές επιστημονικές δημοσιεύσεις.Συμμετέχει στο καθημερινό κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι με διαλέξεις, άρθρα γνώμης και δημόσιες παρεμβάσεις. Εκτός από την παρούσα εβδομαδιαία στήλη, είναι παραγωγός του ραδιοφωνικού ενθέτου «Επισυνάψεις» στον Κύμα FM 90,3 και συγγραφέας του δοκίμιου εκλαϊκευμένης νευροεπιστήμης «Γνωστικός και ψυχικός εγκέφαλος» (ιδιοέκδοση 2014), της συλλογής έμμετρου και πεζού λόγου «Χρήζεις προστασίας» (εκδόσεις ΑΛΔΕ 2018), της συλλογής δοκιμίων φιλοσοφικού χαρακτήρα «Επισυνάψεις» (ιδιοέκδοση 2019), της ποιητικής συλλογής «Καλούπια αναπνοών» (ιδιοέκδοση 2021), της ποιητικής συλλογής «Οδηγός ισοβιτών του φθινοπώρου» (εκδόσεις Carpe Librum 2023) και του μυθιστορήματος «Εορταστικό Πρόγραμμα» (εκδόσεις Carpe Librum 2025). Επικοινωνία: [email protected]