Άλλο μοιρολατρία και άλλο υπομονή

Η υπομονή ταυτίζεται συχνά με τη μοιρολατρία και αυτό είναι κάτι που δεν μοιάζει να το διευκρινίζουν οι θρησκείες, των οποίων όντως, κοινό σημείο είναι εκτός από την πίστη, η υπομονή και καρτερία. Η υπομονή δεν είναι αναγκαίο να ταυτίζεται με την αποδοχή της αποτυχίας, αλλά με το να μην αφήνουμε την κάθε αποτυχία, όσες, όσες και αν σημειώσουμε, να αναθεωρήσει έστω και στο ελάχιστο την ελπίδα μας για την επιτυχία της επόμενης φοράς.

Αυτό είναι διατυπωμένο επακριβώς και με άλλα λόγια: “οι προηγούμενες αποδόσεις δεν εγγυώνται τις μελλοντικές” κι αν βγούμε από την εξωραϊστική εικόνα του μάρκετινγκ των επενδύσεων, μπορούμε να το αναδιατυπώσουμε: οι προηγούμενες αποδόσεις των προσπαθειών μας δεν προκαθορίζουν τις μελλοντικές.

Ας πάρουμε ένα νόμισμα που ρίχνουμε στον αέρα. Αν έχουμε διαλέξει γράμματα και κάτσει κορώνα, μπορούμε να ελπίζουμε ότι η επόμενη φορά θα είναι γράμματα, όσες φορές και αν κάτσει η κορώνα και σίγουρα για όχι λιγότερες από 10-20, έστω, πριν αρχίσουμε να σκεφτόμαστε ότι το νόμισμα είναι πειραγμένο ώστε να φέρνει μόνο κορώνα. Σε αντίθεση, όταν το νόμισμα είναι η απάντηση του κόσμου στην προσπάθειά μας, και δεν μιλάμε για τύχη και λαχεία, αλλά για τις μελετημένες πράξεις μας, μπορεί να αρκέσει έστω και μια αποτυχία για να διαμορφώσει για πάντα την αντίληψή μας ότι η ζωή είναι άδικη στην προσπάθεια. “Αν κάτι έρθει θα έρθει, αν το κυνηγάς, χάνεις διπλά. Αν επιμείνεις, θα είσαι και… λούζερ” είναι ένα κλασικό καθοδικό σπιράλ σκέψεων.

Και να μια ακόμη παρανόηση…. Λούζερ μπορούμε να πούμε όχι ακριβώς αυτόν που αποτυγχάνει, ούτε καν αυτόν που απέτυχε έστω και πολλές φορές, αλλά κυρίως τον άνθρωπο που βιώνει τραυματικά την αποτυχία του, έστω και μία. Έτσι επανερχόμαστε στην αρετή της υπομονής και επιμονής, όχι ως βαρύ φορτίο που μας το υπαγορεύουν απέξω, αλλά ως πραγματική εμπιστοσύνη στη συμπαντική δύναμη που μας έκανε το δώρο της ζωής. Μπορούμε να δεχτούμε ότι το φαινόμενο της ζωής δεν θα έφτανε στο απόγειο που γνωρίζουμε αν ήταν παράλογο ή ασύμμετρο ή μεροληπτικό, αλλά ας πούμε ότι η όρασή της τρεμοσβήνει, πότε βλέπει η ζωή και πότε όχι. Δεν ανταμείβει λοιπόν τη μοιρολατρία, ούτε την εμμονή μας με την επιτυχία, αλλά στο βάθος του χρόνου και των προσώπων σίγουρα ανταμείβει την προσπάθεια και πολύ περισσότερο ανταμείβει την επιμονή. Κι όταν ξεκολλήσουμε την προσπάθειά μας από το αποτέλεσμα, πολλά θαύματα συμβαίνουν.