Το “τι είναι” ως όπλο

Όλοι οι άνθρωποι θέλουμε την εξουσία, πάνω στη φύση, αλλά και —κυρίως— πάνω στους άλλους. Αυτό βέβαια ισχύει σίγουρα για τους γνήσιους λάτρεις της εξουσίας, αλλά στην πυκνή κοινωνία που ζούμε, έτσι θα καταλήξουμε νομοτελειακά ακόμη και αυτοί που λέμε πως δεν θέλουμε εξουσία, αφού ανεξαιρέτως, κάποτε κάπου θα συναντηθούμε με τους ανθρώπους που μας παρενοχλούν θέλοντας να ασκήσουν τη δική τους, όπου βρουν, συχνά βεβαίως και πάνω μας.

Πάνω από όλα, ας κρατήσουμε υπόψιν ότι η επιδίωξη της εξουσίας δεν είναι απλώς ένα ζήτημα ηθικής. Προέρχεται από τον σκληρό κόσμο των πρωτευόντων, όπου μια βαθιά εγχαραγμένη βιολογία έχει “αποφανθεί” ότι το σκληρότερο πεδίο, πάνω στο οποίο αξίζει να κρίνεται η προτεραιότητα στην αναπαραγωγή, δεν είναι άλλο από αυτό της νίκης σου στον εσωτερικό ανταγωνισμό του είδους, κατά τον οποίο μάλιστα, διαρκώς νέοι επίδοξοι κυρίαρχοι δοκιμάζουν κατά πόσον ο τρέχων συνεχίζει να αξίζει τη φήμη του. Στον κόσμο εκείνο, η φήμη και η πραγματική ικανότητα πορεύονται σχεδόν μαζί και τα γονίδια που τις βοηθούν αναπαράγονται με μεγαλύτερο ρυθμό.

Εντός του ανθρώπινου είδους, η εξουσία  πραγματώνεται διά της βίας, σύμφωνα με την παλιά σχολή και διά του χρήματος, σύμφωνα με τη νεωτερική, με ατομικά μέσα ή κατόπιν συμμαχιών. Υπάρχουν επίσης και κάποιοι τώρα, εκεί, στη μεριά τους, που δημιουργούν, που επιθυμούν, κατά οικτρό για αυτούς μάλλον τρόπο, την εξουσία –ή την αποφυγή του εξουσιασμού τους– διά της γνώσης και του πνεύματος, για παράδειγμα με το να γράψουν χρησιμότερες συμβουλές, απολαυστικότερα διηγήματα, διεισδυτικότερα δοκίμια ή συγκινητικότερα ποιήματα. Πιστεύουν δηλαδή σε μια συλλογική αξία της γνώσης και όχι σε χρήση αυτής για τις ατομικές επιδιώξεις. Η δε διεκδίκηση εξουσίας με αυτόν τον τρόπο είναι μια ανώτερη ιδέα, ωστόσο παραμένει κάτι το τόσο ουτοπικό, ώστε συνήθως να εξαντλείται σε εξυπνάδες στα καφενεία, τα πραγματικά και τα ηλεκτρονικά.

Στον ατομιστικό ορίζοντα, από τους σύγχρονους λάτρεις της εξουσίας διά του χρήματος πάντα μπορεί να προσληφθεί προς δούλεψη κάποιος με περισσότερη γνώση, ενώ για τους παλιακούς θιασώτες της σωματικής βίας, μια γνώση αρκεί και είναι αυτή της σκοποβολής και του πώς πατάνε μια σκανδάλη. Μια σοβαρή στροφή σε αυτή την πορεία είναι και η γνώση των συντεταγμένων σου, που προηγείται του πατήματος μιας εξελιγμένης σκανδάλης, που γράφει… enter. Η γνώση αυτή παρέχεται ήδη από αλγορίθμους αναγνώρισης, όχι μόνο της θέσης των ηλεκτρονικών συσκευών ή του κινητού σου, όπως πλέον όλοι οι άνθρωποι έχουμε κατανοήσει, αλλά και διά της βάδισης, του προσώπου ή των άλλων σωματομετρικών χαρακτηριστικών σου. Βάζουμε στη μεγάλη μηχανή τα δεδομένα της ταυτόχρονης βιντεοσκόπησης ενός πλήθους ανθρώπων και ένα κόκκινο βέλος μάς δείχνει ποιος είσαι εσύ και πού μπήκες, τόσο απλά.

Να λοιπόν τι μας συμβαίνει. Δεν έχουμε βρει ακόμα οι άνθρωποι τον τρόπο να χρησιμοποιούμε συλλογικά την γνώση, την κάθε απάντηση σε κάθε “τι είναι”, αντί να την μεταφράζουμε σε εξουσία, χρήμα ή βία, όπως τα γονίδια και τα ένστικτά μας το υπαγορεύουν. Κάπως έτσι, ο πλανήτης μας κλυδωνίζεται, τρίζει και καπνίζει, στη μεγάλη τρικυμία του 21ου μ. Χ. αιώνα του και του 2024ου μ. Χ. χειμώνα του…