Μια σύνοψη: γιατί "τι είναι το τι είναι" και όχι απλά, "τι είναι";

Ας φανταστούμε τα μέρη ενός όλου.  Στη συνέχεια, ας φανταστούμε τα μέρη να αλληλοσχετίζονται ως προς τη διάταξή τους στο χώρο, ώστε να σχηματίζουν ένα πλέγμα πολλαπλών και διασταυρούμενων συσχετίσεων  (χωροχρονικό σύμπαν). Κάποια στιγμή, εμφανίζεται κάπου στη μέση του πλέγματος και το μέρος που είναι η ατομική ανθρώπινη νόηση.

Αυτό το μέρος έχει ιστορία (εξέλιξη της ζωής). Μετά, αντιλαμβάνεται ότι υφίσταται επιδράσεις, ουσιαστικά αποτελώντας, διαρκώς, μια συνέπεια άλλων μερών (ας την πούμε συνείδηση ενεργούμενου ή παθητικότητας). Ύστερα, ότι ναι μεν είναι συνέπεια άλλων μερών, αλλά όχι όλων. Μετά, ότι προκαλεί και το ίδιο συνέπειες σε άλλα μέρη (συνείδηση δράστη ή ενεργότητας). Ύστερα, ότι κάποιες συνέπειες που προκαλεί ενεργητικά επιστρέφουν πίσω σε αυτό, ώστε να παθαίνει καινούριες συνέπειες και το ίδιο. Συνθέτοντας όλα αυτά, δημιουργεί τη γνώση πως είναι ένα ξεχωριστό μέρος ανάμεσα σε άλλα (συνείδηση εαυτού).

Το άτομό μας φέρει μέσα του υποδεέστερα μέρη που έχουν παραλάβει έτοιμη τη γνώση του “πώς να είσαι μέρος που φέρει γνώση” (γονίδια, κύτταρα, σώμα και αισθητήρια), άλλα που μαθαίνουν τη γνώση των ενεργημάτων και των παθημάτων του στην ατομική του ύπαρξη (εμπειρική γνώση) και άλλα μέρη που παράγουν νέα γνώση συνδυάζοντας τις προηγούμενες γνώσεις (συμβολική γνώση ή και γνώση των γνώσεων).

Με αυτή την περιγραφή λοιπόν, το μέρος που είμαστε του φυσικού σύμπαντος είναι ένα μέρος γνώσης της γνώσης (“επίγνωσης”). Ο επόμενος κρίκος της αλυσίδας είναι η συνάντηση και ανταλλαγή έτοιμης γνώσης με άλλα μέρη που είναι μέρη γνώσης της γνώσης. Ως κορωνίδα της γνώσης της γνώσης του ίδιου του μέρους για τον εαυτό του, αλλά και των άλλων μερών με παρόμοια γνώση της γνώσης, έρχονται αυτά που συμβατικά ονομάζουμε συνείδηση και συναίσθηση.

Το ερώτημα "τι είναι" γνωστοποιεί τη γνώση προς τα μέσα και προς τα άλλα μέρη και επιταχύνει έτσι τη γνώση και τη γνώση της γνώσης. Από το “τι είναι ένα πορτοκάλι”, μέχρι το “τι είναι το σύμπαν, εγώ, η ζωή, ο θάνατος”. Αυτής, της με τη γλώσσα των λέξεων κοινοποίησης του ερωτήματος “τι είναι”, έχει προηγηθεί η συναισθητική του κοινοποίηση, με τη γλώσσα των συναισθημάτων – ως αγωνία σε κάθε συνάντηση με κάτι το άγνωστο.

Το ερώτημα "τι είναι" και η πρόγονός του αγωνία πότε ναυσιπλοούν με ούριους ανέμους λογικής αιτιοκρατίας και πότε προσαράζουν σε υφάλους μη κανονικότητας και χάους. Οι απαντήσεις οπωσδήποτε επιταχύνονται όταν οπλιστούν και με το συνοδό αυτογνωστικό ερώτημα  "τι είναι το τι είναι". Ή μάλλον, προϋποθέτουν το τελευταίο, απαραίτητα.

ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ