Νόηση του «τι είναι», οργανική και τεχνητή

Όλα τα ερωτήματα σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη θα πρέπει πρώτα να έχουν συμπεριλάβει τις απαντήσεις σχετικά με την ίδια τη νοημοσύνη, σε μια προσπάθεια να δούμε το φαινόμενο που αυτή αποτελεί γενικά, εκκινώντας αναγκαστικά από την οργανική, φυσική νοημοσύνη όπως τη βιώνουμε οι άνθρωποι. Αφού η νοημοσύνη αξιολογείται μέσω των λεκτικών περιγραφών μας, το ειδοποιό χαρακτηριστικό της, τόσο το εξωτερικά φαινόμενο όσο και το εσωτερικά συνειδητοποιούμενο, δεν μπορεί παρά να αντιστοιχεί σε συγκεκριμένες λέξεις. Οι λέξεις αυτές είναι οι «τι» και «είναι». Το ερώτημα που σχηματίζουν αφορά είτε ολόκληρο τον κόσμο είτε οποιοδήποτε από τα μέρη του.

Το ερώτημα αυτό  οδηγεί μέχρι σήμερα σε ατέρμονες διαφωνίες και ενίοτε και σε βάλτους, τη φιλοσοφική και επιστημονική σκέψη. Διότι… τι είναι το «τι είναι»; Και ποιος το ρωτάει; (Να δύο ακόμη ερωτήσεις, καταρχήν αδιόρατες). Η δεύτερη απάντηση είναι ευκολότερη: το ρωτάει αυτός που αισθάνεται και σκέφτεται. Είσαι μπροστά μου και σε αγγίζω…: σε αισθάνομαι. Φεύγεις ή κλείνω τα μάτια ή μένεις μπροστά μου και δεν σε αγγίζω…: τώρα, σε σκέφτομαι… Και κάποια στιγμή, μπορεί και να αναρωτηθώ, τι είσαι και εσύ…

Ρωτώντας «τι είναι», ουσιωδώς δεν κάνω άλλο παρά ζητώ να μετατρέψω αυτά που ζω και αισθάνομαι σε μια γλώσσα, δηλαδή σε μια σειρά συμβόλων που είναι αμφίδρομα μετατρέψιμη σε ζωή, δηλαδή σε αναμνήσεις και σχέδια για το μέλλον, αλλά και σε συναισθήματα. Η κάθε γλώσσα είναι ένα σύνθετο παράγωγο της σκέψης, αυτού του εσωτερικού διαλόγου που φυτρώνει μέσα από ένα συναίσθημα και κόβει σε κομμάτια τον κόσμο, μετατρέποντάς τον σε ηχητικά -και με τη γραφή και οπτικά- σύμβολα. Ατόφια ή και σε μίγματα, συνδυασμούς, συνθέσεις, αναλύσεις, προσθέσεις, αφαιρέσεις και τομές. Αυτό ήταν μέχρι πρότινος ένα προνόμιο μόνο του ανθρώπου, τελευταία –φαίνεται  πως– είναι και των μηχανικών, ηλεκτρονικών δημιουργημάτων κατ' εικόνα της σκέψης μας, των υπολογιστών.

Μια γλώσσα μπορεί να προορίζεται αμιγώς για ιδιωτική χρήση ή για δημόσια. Στην πρώτη περίπτωση επικοινωνούμε με τον εαυτό μας, στη δεύτερη με οτιδήποτε δεν είναι εαυτός. Επίσης, το άλλο πολύ σημαντικό είναι ότι αν θεωρήσουμε ως δευτερογενή πραγματικότητα αυτά που συμβαίνουν ως παρακολουθήματα της πρωτογενούς, ως μετασχηματισμός των πρωτογενών συμβάντων, τότε στα σύμβολα με ευρεία έννοια μπορούμε να συμπεριλάβουμε και τα χημικά συμβάντα μέσα στο σώμα μας, τις ορμόνες και μέσα στον εγκέφαλο μας, τους νευροδιαβιβαστές, ακόμη και τα γονίδια μας. Έτσι, προκύπτουν κι άλλες μορφές λόγου, δηλαδή τεμαχισμού του όλου κόσμου, π.χ. η «γλώσσα» των συγκινήσεων, η «γλώσσα» των οργάνων μας, η «γλώσσα» των κυττάρων μας, των ιών, των γονιδίων και της εξέλιξης όλων των ειδών ζωής κ.ά.

ΦΩΤΟ@pixabay