Από σύννεφο σε σύννεφο

 Δυστυχώς, στη Δύση, καθημερινά γινόμαστε πλέον μάρτυρες συμβάντων, σοβαρών ή μη, όπου τόσο ο απλός κόσμος, όσο όμως και οι υποτιθέμενοι υπεύθυνοι, πέφτουν από τα σύννεφα όταν κάτι πηγαίνει στραβά (το ερώτημα είναι πόσα στρώματα συννέφων υπάρχουν, δεδομένου ότι για να πέφτουμε διαδοχικά, σε κάποιο άλλο σύννεφο είχαμε σκαλώσει και στη γη ακόμα να σκάσουμε).

Με αφορμή τη συρροή επώδυνων εκπλήξεων σε πολλούς τομείς, προκύπτουν μερικές σημαντικές σκέψεις για το σύγχρονο κράτος. Υποτίθεται πάντως ότι επιτροπές εμπειρογνωμόνων εισηγούνται ως προς πιθανούς κινδύνους, ώστε τα επιτελεία να λαμβάνουν μέτρα περαιτέρω μείωσης αυτών, εφόσον είναι εφικτό (πρωτογενής πρόληψη) ή να εκπονούν και να έχουν έτοιμα δεύτερα σχέδια, αποθέματα, πόρους επείγουσας χρήσης κλπ. (δευτερογενής πρόληψη).

Όμως, στην πανδημία δεν είχαμε επαρκώς μάσκες, στα χιόνια αλάτι, στις φωτιές αεροπλάνα, στη γεωπολιτικά προκληθείσα ενεργειακή κρίση εναλλακτικούς παρόχους ενέργειας. Σε όλα όμως, θεομηνίες και διαβολομαζώματα, τα φωτάκια συναγερμού αναβόσβηναν επί ικανότατο χρονικό διάστημα.

Η πρόληψη είναι η ανθρώπινη δράση που δύσκολα συλλαμβάνεται και σχεδιάζεται, δύσκολα της δίνεται προτεραιότητα και χρηματοδοτείται, αλλά και δύσκολα ολοκληρώνεται σε ατομική βάση. Μόνο συλλογικά παρέχεται συμπεριληπτικά και αποδοτικά και, σε αυτό το επίπεδο, μόνο ένα κράτος πολιτών έχει τέτοιο κίνητρο, από τη στιγμή που οι όποιοι ιδιώτες πάροχοι κερδίζουν ακριβώς επειδή τους χρειάζεσαι (δεν υπάρχει καμία μομφή σε αυτό και το γράφω εντελώς ουδέτερα).

Πέρα από τις ιδεολογικές συζητήσεις για την εμπλοκή ή μη του κράτους στην οικονομική παραγωγή, αν υπάρχει κάποιος αναμφισβήτητος ρόλος του, αυτός είναι στην πρόληψη. Πρόκειται ίσως για το κλειδί στην οργάνωση της δημόσιας υγείας, της δημόσιας ασφάλειας ή της τοπικής οικονομίας εν μέσω της σύγχρονης και παγκοσμιοποιημένης, παγκοσμιοποιημένης μάλιστα με τρόπο εξωφρενικά αυτοκαταστροφικό, ώστε να είναι μεν πέραν του ελέγχου μας οι κρίσιμοι τομείς, αλλά ταυτόχρονα να είναι και μονοπωλιακά κυριαρχούμενοι!

Αν η κρατική οργάνωση σχεδιαζόταν από το μηδέν, με τις σημερινές γνώσεις, πολιτισμικά και τεχνολογικά επιτεύγματα και διαθεσιμότητα πόρων που ούτως ή άλλως διοχετεύονται στην εκ των υστέρων «διάσωση», τα συμβάντα δεν θα κωδικοποιούνταν ως «απρόοπτα» αλλά ως «αστοχίες της πρόληψης». Η φιλοσοφική διαφορά είναι όμως τεράστια.