Το ξεπούλημα της αυτοδιοίκησης

Η προϊούσα και σχεδόν καθολική μεταφορά δημοτικών υπηρεσιών σε ιδιώτες συνιστά πλέον το κυρίαρχο περιβάλλον λειτουργίας της αυτοδιοίκησης. Η κατάσταση αυτή επιβάλλεται στους ΟΤΑ μέσω της φειδωλής χρηματοδότησής τους, σε συνδυασμό με τη χρόνια υστέρηση σε προσωπικό και εξοπλισμό. Η μομφή της Ομοσπονδίας (ΠΟΕ-ΟΤΑ) για την ιδιωτικοποίηση της Καθαριότητας επισημαίνει μια πραγματικότητα, η οποία στην περίπτωση της Κέρκυρας μοιάζει σχεδόν αναπόφευκτη.

Το πρόβλημα είναι εξόχως πολιτικό, καθώς αντανακλά τις κυρίαρχες επιλογές της κεντρικής κυβέρνησης, απότοκες και των δεσμεύσεων διαχείρισης της ιδιότυπης πτώχευσης του ελληνικού Δημοσίου. Γεγονός που καθιστά την απόπειρα επίλυσής του ακόμη δυσκολότερη.

Η ανάταξη αυτής της κατάστασης προϋποθέτει συνολικά διαφορετικές επιλογές διοικητικής και πολιτικής διαχείρισης. Κι αν μπορούν να καταλογιστούν ευθύνες στις σημερινές τοπικές ηγεσίες, αυτές έγκεινται κυρίως στο ότι δεν αποκαλύπτουν τη μέγγενη μέσα στην οποία λειτουργούν και, βεβαίως, στο ότι δεν προτάσσουν την αντίδραση απέναντι σε αυτές τις επιλογές. Ειδικά στην περίπτωση της Κέρκυρας, δεν το πράττουν διότι ενστερνίζονται αυτή την πραγματικότητα. Τόσο οι διοικήσεις όσο και η αξιωματική τους αντιπολίτευση, σε κεντρικό Δήμο και Περιφέρεια.

Εν ολίγοις, οι δεξιοί δεν αμφισβητούν τη δεξιά πολιτική. Περιορίζονται σε κάποιες αποκλίνουσες λεκτικές παρατηρήσεις για ξεκάρφωμα, επιβεβαιώνοντας τελικά ως αναπόφευκτη την κυρίαρχη πολιτική επιλογή.

Οι εξελίξεις στα σκουπίδια, το νερό και τις οδικές κατασκευές αποτελούν το πεδίο όπου αποδεικνύονται έμπρακτα οι συνέπειες αυτής της πολιτικής. Αντιμετωπίζοντας τους αυτοδιοικητικούς θεσμούς ως επιχειρήσεις, τους διαφεύγει πλήρως η κοινωνική τους διάσταση. Ομνύουν στην ανταγωνιστικότητα και την ανταποδοτικότητα, πιεζόμενοι να ανταποκριθούν σε τέτοιου είδους κριτήρια που επιβάλλουν τα εγχώρια και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά πλαίσια. Και συνήθως αποτυγχάνουν.

Αποτυγχάνουν διότι παραβιάζουν τη θεσμική φύση της αυτοδιοίκησης, ενώ και η συγκρότηση των διοικητικών της μηχανισμών δεν είναι σχεδιασμένη για τέτοιου τύπου λειτουργία.

Από αυτή τη διαπίστωση ξεπροβάλλει, ως δήθεν μονόδρομος, η αναγκαιότητα της παραχώρησης στους ιδιώτες. Όχι επειδή αυτοί είναι ικανότεροι ή φθηνότεροι —άλλωστε κατά κανόνα χρηματοδοτούνται και αυτοί από δημόσιους πόρους και προγράμματα— αλλά διότι, με αυτούς απέναντι, καθίσταται αναπόφευκτη η ιδιωτικοοικονομική διαχείριση των δημοσίων πραγμάτων.

Και κάπως έτσι η ζωή ακριβαίνει διαρκώς, ενώ η κοινωνική διαίρεση εντείνεται. Οι τοπικές κοινωνίες δεν χρειάζονται απλώς «ικανές» ηγεσίες γενικώς, αλλά αυτοδιοικητικές συλλογικότητες που να στέκονται απέναντι στη νεοφιλελεύθερη, εμμονική ιδεοληψία.