Όταν η Αμελί σε κάνει να νιώθεις χειρότερα

Υπάρχουν ταινίες που θεωρούνται αισιόδοξες, γεμάτες χρώμα, μουσική και ελπίδα. Κι όμως, δεν είναι λίγοι εκείνοι που, όταν πέσουν οι τίτλοι τέλους, νιώθουν πιο λυπημένοι απ' ό,τι πριν τις παρακολουθήσουν. Μια από αυτές είναι η «Αμελί», από τις αγαπημένες των θερινών σινεμά.

Η ταινία αφηγείται την ιστορία της Αμελί, μιας μοναχικής και εσωστρεφούς νεαρής γυναίκας στο Παρίσι, η οποία βρίσκει χαρά στο να αλλάζει διακριτικά τη ζωή των ανθρώπων γύρω της μέσα από μικρές πράξεις καλοσύνης. Στην πορεία, όμως, ανακαλύπτει ότι, όσο κι αν φροντίζει τους άλλους, πρέπει και η ίδια να τολμήσει να ανοιχτεί, να συνδεθεί και να αγαπήσει.

Η εξομολόγηση έγινε σε μένα: «όταν τελείωσε, αισθάνθηκα τόσο λίγη και έβαλα τα κλάματα θλίψης, όχι χαράς και συγκίνησης». Γιατί μια τόσο αισιόδοξη ιστορία μπορεί να αφήσει μια αίσθηση πένθους ή κενού;

Μια πιθανή εξήγηση είναι η μοναξιά. Η επίδραση μιας ταινίας δεν εξαρτάται μόνο από την ίδια, αλλά και από τον θεατή. Όταν βλέπουμε έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι συναντιούνται, νοιάζονται ο ένας για τον άλλον και τελικά βρίσκουν τη θέση τους, είναι εύκολο να συγκρίνουμε ασυνείδητα αυτή την εικόνα με τη δική μας ζωή. Αν αυτή η σύγκριση αναδεικνύει όμως όσα μας λείπουν, αν πούμε «αυτό δεν θα συμβεί ποτέ σε μένα», η ταινία δεν λειτουργεί ως παρηγοριά, αλλά ως υπενθύμιση της απόστασης ανάμεσα στην επιθυμία και την πραγματικότητα.

Η μοναξιά δεν είναι απλώς το να είσαι μόνος, αλλά να νιώθεις ότι δεν υπάρχει κανείς που να σε καταλαβαίνει, να σε βλέπει πραγματικά ή να μοιράζεται τη ζωή μαζί σου και κυρίως, ότι αυτό έτσι θα μείνει για πάντα. Η σύγχρονη έρευνα δείχνει ότι η μοναξιά αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την ψυχική μας υγεία, όμως το πρόβλημα που θέτει κρύβεται πίσω από τη σιωπή, καθώς αντιμετωπίζεται σαν προσωπική αποτυχία.

Υπάρχει και ένα δεύτερο σημείο. Η Αμελί δεν μας θυμίζει τόσο την ανθρώπινη ανάγκη να ανήκουμε κάπου, να μας αναζητούν, να μας καταλαβαίνουν και ενδεχομένως έτσι και να μοιραζόμαστε τη ζωή μας με άλλους, παρά μας κάνει να ονειρευόμαστε έναν μεγάλο έρωτα… Τόσο μεγάλο που μάλλον δεν θα μας συμβεί ποτέ.

Φτάνει όμως έστω ένας τέτοιος έρωτας στη ζωή μας; Εδώ αξίζει να αναρωτηθούμε αν, ως κοινωνία, μιλάμε για τον έρωτα παρά για τη παρέα περισσότερο από όσο μας χρειάζεται. Ο έρωτας κυριαρχεί στις ταινίες, στα τραγούδια και στις ιστορίες που αφηγούμαστε. Δεν είναι αειφόρο όμως το να περιμένουμε από έναν σύντροφο να καλύψει όλες τις ανάγκες μας για εγγύτητα, φιλία, επικοινωνία και συντροφιά. Μπορεί ένας άνθρωπος να γίνει ολόκληρος ο κόσμος μας; Αν η απάντηση είναι αρνητική, η παρέα με ανθρώπους γνήσιους που προκαλούν και τη δική μας γνησιότητα είναι το οριστικό αντίδοτο της μοναξιάς.