Η λεπτή γραμμή της δημοσιότητας

Κάθε φορά που ένα τραγικό ή σοβαρό περιστατικό φέρνει έναν άνθρωπο, μια οικογένεια ή ένα παιδί στο επίκεντρο της δημοσιότητας, επανέρχεται το ίδιο δύσκολο ερώτημα: πού τελειώνει το δημόσιο ενδιαφέρον και πού αρχίζει ο δημόσιος κανιβαλισμός;

Η δημοσιοποίηση ορισμένων γεγονότων δεν είναι απλώς δικαίωμα των μέσων ενημέρωσης αλλά υποχρέωσή τους. Μια κοινωνία δεν μπορεί να αντιμετωπίσει προβλήματα που αποκρύπτονται. Η βία στα σχολεία, τα ατυχήματα, οι παραλείψεις των αρχών, οι κοινωνικές παθογένειες χρειάζονται το φως της δημοσιότητας για να αναγνωριστούν και να αντιμετωπιστούν. Η σιωπή δεν προστατεύει πάντοτε τα θύματα· συχνά προστατεύει τις αιτίες που παρήγαγαν το πρόβλημα.

Υπάρχει όμως μια λεπτή γραμμή. Όταν η είδηση μετατρέπεται σε θέαμα, όταν το ενδιαφέρον μετατοπίζεται από το γεγονός στον άνθρωπο που το υπέστη, όταν η περιέργεια υπερνικά την ανάγκη ενημέρωσης, τότε η δημοσιότητα παύει να υπηρετεί την κοινωνία και αρχίζει να καταναλώνει ανθρώπους.

Ιδιαίτερα στις μικρές κοινωνίες, όπου όλοι λίγο ή πολύ γνωρίζονται, η αιφνίδια έκθεση μπορεί να λειτουργήσει ως δεύτερη δοκιμασία για όσους ήδη δοκιμάζονται. Το όνομα, η φωτογραφία, οι προσωπικές λεπτομέρειες, οι εικασίες και οι διαδικτυακές «δίκες» αφήνουν συχνά βαθύτερα τραύματα από το ίδιο το γεγονός. Το δικαίωμα της κοινωνίας να γνωρίζει δεν ταυτίζεται με το δικαίωμα να γνωρίζει τα πάντα.

Η δημοσιογραφία οφείλει να ισορροπεί ανάμεσα σε δύο υποχρεώσεις: να μη συγκαλύπτει και να μη διαπομπεύει. Να φωτίζει τα γεγονότα χωρίς να εκθέτει αχρείαστα τους ανθρώπους. Να αναζητεί τις αιτίες και τις ευθύνες χωρίς να μετατρέπει τον πόνο σε δημόσιο θέαμα.

Η ποιότητα μιας κοινωνίας δεν κρίνεται μόνο από το αν πληροφορείται, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τις ιστορίες των πιο ευάλωτων μελών της. Η δημοσιότητα είναι αναγκαία. Ο κανιβαλισμός ποτέ.