Ποιος μπορεί να κυβερνήσει αλλιώς;
Η πολιτική αντιπαράθεση στην Ελλάδα έχει εκφυλιστεί σε σύγκρουση περί «ηθικής».
Η καταιγίδα των δικογραφιών για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, που βαρύνει την πολυσυλλεκτική κυβέρνηση Μητσοτάκη, δεν είναι απλώς ένα ακόμη επεισόδιο φθοράς. Αναδεικνύει, με οξύτητα πλέον, το πραγματικό πρόβλημα του πολιτικού συστήματος: την αδυναμία παραγωγής ουσιαστικής εναλλακτικής εξουσίας.
Η πολιτική αντιπαράθεση στην Ελλάδα έχει εκφυλιστεί σε σύγκρουση περί «ηθικής». Η αντιπολίτευση καταγγέλλει σκάνδαλα, θεσμικές εκτροπές και ελλείμματα λογοδοσίας — και ορθώς. Όμως αποφεύγει συστηματικά να αμφισβητήσει τον πυρήνα της πολιτικής που εφαρμόζεται. Το αποτέλεσμα είναι μια αντιπαράθεση που εξαντλείται στο «πώς κυβερνάται» η χώρα, όχι στο «πού πηγαίνει».
Αυτό δεν είναι τυχαίο. Η Ελλάδα λειτουργεί εντός ενός ασφυκτικού πλαισίου: συμφωνημένης αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας και σταθερού γεωπολιτικού προσανατολισμού υπό την αγγλοσαξονική επιδίωξη, ιδιαιτέρως επιθετικά αναθεωρητική στις μέρες μας. Κόμματα όπως το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ δεν αμφισβητούν ούτε το ένα ούτε το άλλο. Η εμβάθυνση των σχέσεων με το Ισραήλ, ακόμη και υπό συνθήκες πολέμου, αντιμετωπίζεται ως δεδομένη. Σε αυτό το περιβάλλον, ο χώρος για διαφορετική στρατηγική δεν είναι απλώς περιορισμένος — παραμένει πολιτικά ανεκμετάλλευτος.
Έτσι, η «ηθική» γίνεται το ασφαλές πεδίο σύγκρουσης. Είναι το μόνο σημείο όπου μπορεί να ασκηθεί πίεση χωρίς το κόστος μιας στρατηγικής αναμέτρησης. Όμως η ηθική χωρίς πολιτική εναλλακτική δεν συγκροτεί πρόταση εξουσίας. Συγκροτεί, στην καλύτερη περίπτωση, έναν ηθικό αντίλογο. Στη χειρότερη, μια διαρκή γκρίνια και τοξικότητα, που, ενώ δεν είναι αυθαίρετες, δεν οδηγούν πουθενά.
Το κρίσιμο ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν η κυβέρνηση φθείρεται. Φθείρεται. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει δύναμη που μπορεί να κυβερνήσει διαφορετικά. Και η απάντηση, σήμερα, παραμένει ανοιχτή.
Όσο ο πυρήνας των επιλογών —οικονομικών και εξωτερικής πολιτικής— παραμένει εκτός αμφισβήτησης, η εναλλαγή στην εξουσία θα ισοδυναμεί με εναλλαγή διαχειριστών. Η χώρα δεν πάσχει μόνο από κρίση αξιοπιστίας. Πάσχει από έλλειμμα πολιτικής εναλλακτικής. Και αυτό είναι το βαθύτερο πρόβλημα της.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΑΪΤΗΣ
Είναι ο εκδότης - διευθυντής της Ενημέρωσης. Έχει σπουδάσει και εργαστεί ως μηχανικός και ηλεκτρονικός. Δημοσιογραφεί από τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Έχει συνεργαστεί με σχεδόν όλες τις αθηναϊκές εφημερίδες. Διετέλεσε πρόεδρος του Συνδέσμου Ημερησίων Περιφερειακών Εφημερίδων, τον οποίον υπηρέτησε και από τη θέση του γενικού γραμματέα στο δ.σ. επί οκτώ χρόνια. Πιστεύει πως η ισχυρότερη ιδιότητα του δημοσιογράφου στην ενημέρωση είναι το ενδιαφέρον του για τα κοινά και στην επικοινωνία η έντιμη και ανιδιοτελής διαμεσολάβηση.
