Όταν οι τοπικοί σύλλογοι σώζουν την παρτίδα
Η εμπειρία δείχνει ότι η κοινωνία της πόλης διαθέτει αντανακλαστικά που αξίζει να βρουν πιο σταθερή θεσμική έκφραση.
Η απόφαση των τοπικών συλλόγων να συγκροτήσουν μια δευτεροβάθμια συλλογικότητα είναι μια θετική εξέλιξη. Υπενθυμίζει τι σημαίνει στην πράξη αυτοδιοίκηση – κάτι πολύ διαφορετικό από την απλή τοπική διαχείριση ή την εκτέλεση έργων, των οποίων η επιλογή αποφασίζεται αλλού και η υλοποίηση συχνά αποδεικνύεται προβληματική.
Πέραν αυτών, οι περισσότεροι τοπικοί σύλλογοι είναι δαφνοστεφανωμένοι από τις επιτυχίες τους στην προσπάθεια διατήρησης και προστασίας του δημόσιου χώρου, συχνά και της ίδιας της φυσιογνωμίας της γειτονιάς και της πόλης συνολικά. Γι’ αυτό και η οργανωτική τους αναβάθμιση σε μια ουσιαστική συνεργασία δεν μπορεί παρά να λειτουργήσει προς όφελος της πόλης.
Οι θεματικές πρωτοβουλίες πολιτών –για το περιβάλλον, τον πολιτισμό, τη σχολική ζωή ή την ποιότητα του δημόσιου χώρου– αλλά και οι συλλογικότητες γειτονιάς μπορούν να λειτουργήσουν ως πολύτιμοι φορείς γνώσης και εμπειρίας. Γνωρίζουν τα προβλήματα από κοντά, συχνά πριν αυτά γίνουν ορατά στη διοίκηση.
Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι η περιστασιακή ακρόαση αυτών των φωνών. Χρειάζεται ένα σαφές θεσμικό πλαίσιο που να κατοχυρώνει τη δυνατότητα παρέμβασης των δημοτών. Η αναγνώριση συλλογικοτήτων δημοτών, η δημιουργία ενός ανοικτού μητρώου πρωτοβουλιών πολιτών, η δυνατότητα κατάθεσης προτάσεων προς το δημοτικό συμβούλιο και η καθιέρωση συνελεύσεων γειτονιάς θα μπορούσαν να αποτελέσουν απλά αλλά ουσιαστικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.
Η συμμετοχή, βεβαίως, δεν μπορεί να περιορίζεται σε διαδικασίες διαβούλευσης χωρίς αντίκρισμα. Η δημοτική αρχή οφείλει να τοποθετείται τεκμηριωμένα στις προτάσεις που κατατίθενται και να εξηγεί δημόσια τις επιλογές της. Η λογοδοσία δεν είναι μια τυπική διαδικασία· είναι ο πυρήνας της τοπικής δημοκρατίας.
Σε μια περίοδο όπου η δυσπιστία απέναντι στους θεσμούς μεγαλώνει, η ενίσχυση των συλλογικών μορφών συμμετοχής μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στην αποστασιοποίηση των πολιτών. Όχι ως μια επικοινωνιακή χειρονομία, αλλά ως μια πραγματική μετατόπιση ισχύος προς την κοινωνία.
Η τοπική αυτοδιοίκηση δεν είναι απλώς διοίκηση έργων και υπηρεσιών. Ο δήμος δεν έχει απέναντί του «αποδέκτες υπηρεσιών», αλλά πολίτες που έχουν λόγο στη ζωή της πόλης.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΑΪΤΗΣ
Είναι ο εκδότης - διευθυντής της Ενημέρωσης. Έχει σπουδάσει και εργαστεί ως μηχανικός και ηλεκτρονικός. Δημοσιογραφεί από τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Έχει συνεργαστεί με σχεδόν όλες τις αθηναϊκές εφημερίδες. Διετέλεσε πρόεδρος του Συνδέσμου Ημερησίων Περιφερειακών Εφημερίδων, τον οποίον υπηρέτησε και από τη θέση του γενικού γραμματέα στο δ.σ. επί οκτώ χρόνια. Πιστεύει πως η ισχυρότερη ιδιότητα του δημοσιογράφου στην ενημέρωση είναι το ενδιαφέρον του για τα κοινά και στην επικοινωνία η έντιμη και ανιδιοτελής διαμεσολάβηση.
