Μιλώντας για τον θάνατο (ΙΙ)

Με κάθε νέα ατομική μας αναπαραγωγή τα βιολογικά εργαλεία μας πολλαπλασιάζονται και με κάθε νέο ατομικό μας θάνατο, αφανίζονται. Τέτοια εργαλεία είναι, για παράδειγμα, τα μιτοχόνδρια μέσα σε κάθε κύτταρο, που τηρουμένων των αναλογιών παίζουν τον ρόλο ενός βιολογικού μετασχηματιστή ενέργειας. 

Ο τρόπος να κατασκευάζονται τα μιτοχόνδρια καθορίζεται από κάποιες συγκεκριμένες οδηγίες˙ αναλόγως αυτών των οδηγιών, τα μιτοχόνδρια μπορεί να κατασκευάζονται με τη μία ή την άλλη παραλλαγή τους. Οι παραλλαγές αυτές όμως προφανώς οδηγούν και σε διαφορετική απόδοση του εργαλείου.

Όταν μια παραλλαγή αποδειχτεί πολύ καλή ως προς τις εξωτερικές συνθήκες, θα οδηγήσει το φορέα της μεταξύ άλλων και σε αποδοτικότερη αναπαραγωγή και επομένως στο να πολλαπλασιαστεί η ίδια στον πληθυσμό, την ίδια στιγμή που μια παραλλαγή που δεν κάνει καλά τη δουλειά της θα οδηγήσει σε λιγότερη αναπαραγωγή ή ακόμη και σε θάνατο χωρίς αναπαραγωγή˙ με τον τρόπο αυτό ο πληθυσμός των παραλλαγών των βιολογικών εργαλείων μας αλλάζει διαρκώς εσωτερικές αναλογίες. Σε κάθε δεδομένη στιγμή, οι αναλογίες αυτές αποτελούν και ένα είδος γνώσης, εν προκειμένω, της γνώσης του «πώς να κατασκευάζεις βιολογικούς μετασχηματιστές». Η στατική γνώση αυτή είναι το σωρευτικό στιγμιότυπο των αναπαραγωγών αλλά εξίσου και των θανάτων που έχουν προηγηθεί από την απαρχή της ζωής στους αιώνες.

Αν λοιπόν η ζωή είναι και γνώση, τότε αν δεχτούμε επιπρόσθετα, ότι μπορεί να εμφανίζεται αυτοφυώς στη γη (αλλά και στο υπόλοιπο σύμπαν), τότε μοιράζεται με το νου ακριβώς την ιδιότητα όχι απλώς της γνώσης, αλλά της αυτοοργανωμένης μάθησης. 

Ας τονιστεί εδώ ότι ως νου (με εμπράγματη εκδοχή του στο φυσικό σύμπαν τη νοημοσύνη) δεν ορίζουμε σκέτη τη διαδικασία της μάθησης, αλλά το φαινόμενο κατά το οποίο η μάθηση αφορά το πώς να μαθαίνεις. Μια νοήμων δομή κατέχει και μια συγκεκριμένη μάθηση, τη μάθηση του πώς να μαθαίνει. Η ίδια η μάθηση του πώς να μαθαίνεις αποτελεί και αυτή αντικείμενο της μάθησης. Αν όπου «μάθηση» βάλουμε «αύξηση γνώσης», η πρόταση αποκτά ένα ιδιαίτερο συντακτικό ενδιαφέρον: μια νοήμων δομή κατέχει μια συγκεκριμένη γνώση, τη γνώση τού πώς να αυξάνει τη γνώση.

Η ζωή είναι μια εκδοχή του νου, αλλά και η νοημοσύνη, όπως μόλις περιγράφτηκε, ορίζει ζωή. Αμφότερες οι έννοιες αφορούν την πραγμάτωση της αυτοοργανωμένης (με την έμφαση στην αυτοοργάνωση) διάρκειας των φαινομένων της γνώσης, της μάθησης και της μάθησης της μάθησης˙ η ζωή το κάνει σε βιολογικό φυσικό επίπεδο ενώ η νοημοσύνη σε ηλεκτροχημικό φυσικό επίπεδο. Έτσι, ζωή και νοημοσύνη είναι έννοιες των έλλογων ανθρώπων που περιγράφουν ουσιαστικά το ίδιο συμπαντικό φαινόμενο.

Καμία γνωστή δομή στο σύμπαν δεν αυτοοργανώνεται και μετά διατηρεί διαρκώς ή αυξάνει ή προσαρμόζει την αυτοοργάνωσή της, πληρώνοντας βεβαίως το κόστος σε διαθέσιμη ενέργεια, εκτός από τη ζωή και τα συστήματα που είναι είτε ζωντανά είτε παρασιτούν επί της ζωής (ένα τέτοιο παράσιτο θα μπορούσε να είναι σήμερα και η μηχανή μάθησης, το κατά κόσμον ΑΙ).

Η ζωή δεν είναι απλώς μια εκδοχή αυτού του φαινομένου, αλλά υποχρεωτικά και η μόνη υλοποίησή του. Αν ποτέ συναντήσουμε ένα άλλο σύστημα που αποτελεί φυσική πραγμάτωση μιας αυτοοργανωμένης και διαρκούς στο χρόνο αύξησης της οργάνωσής του, δεν θα πούμε ότι αυτό είναι «κάτι σαν ζωή», αλλά θα πούμε με βεβαιότητα ότι… είναι ζωή!

ΦΩΤΟ@PIXABAY