Όταν το ανταποδοτικό τέλος γίνεται φορολογία εισοδήματος
Στην αναπτυξιακή φάση που βρίσκεται η Κέρκυρα, η πολιτική αδειοδότησης επενδύσεων απέναντι στους μεγάλους δεν μπορεί να είναι «προσφορά σε γη και ύδωρ».
Ενόψει μιας ακόμα καλής τουριστικής σεζόν, η Κέρκυρα συγκαταλέγεται στους πιο τουριστικά επιβαρυμένους τόπους της χώρας. Ο τουρισμός αποτελεί βασικό οικονομικό πυλώνα, αλλά ταυτόχρονα παράγει σημαντικό κοινωνικό, χωρικό και περιβαλλοντικό κόστος. Το κρίσιμο ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν ο τουρισμός αποδίδει, αλλά ποιος τελικά πληρώνει το τίμημα. Τα δημοτικά τέλη θεσπίστηκαν ως ανταποδοτικά εργαλεία τοπικής πολιτικής. Στην πράξη, όμως, στην Κέρκυρα του υπερτουρισμού, λειτουργούν ολοένα και περισσότερο ως έμμεση φορολογία εισοδήματος για τους μικροεπαγγελματίες.
Απέναντι στους ισχυρούς παίκτες του τουρισμού — μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, οργανωμένα συγκροτήματα, αλυσίδες και πλατφόρμες — τα οριζόντια τέλη δεν είναι ουδέτερα. Για τους μεγάλους αποτελούν διαχειρίσιμο λειτουργικό κόστος, που απορροφάται ή μετακυλίεται. Για τις μικρές επιχειρήσεις της πόλης και των χωριών, όμως, είναι άμεση αφαίρεση καθαρού εισοδήματος.
Η ανισότητα αυτή δεν είναι τυχαία. Οι ισχυροί διαθέτουν κλίμακα, διαπραγματευτική ισχύ και δυνατότητα προσαρμογής. Οι μικροεπαγγελματίες της Κέρκυρας — οικογενειακές επιχειρήσεις, εποχικά καταστήματα, αυτοαπασχολούμενοι — όχι. Πληρώνουν τέλη καθαριότητας, φωτισμού, παρεπιδημούντων και χρήσης κοινόχρηστων χώρων, χωρίς να λαμβάνουν αντίστοιχο όφελος σε καθαριότητα, υποδομές, ρύθμιση της τουριστικής πίεσης ή προστασία από αθέμιτο ανταγωνισμό.
Έτσι, τα δημοτικά τέλη αλλάζουν χαρακτήρα. Παύουν να είναι ανταποδοτικά και μετατρέπονται σε μηχανισμό αναδιανομής εις βάρος των πιο αδύναμων. Ο δήμος, συχνά χωρίς πρόθεση αλλά με πραγματικό αποτέλεσμα, λειτουργεί ως εισπρακτικός μηχανισμός που επιβαρύνει εκείνους που δεν μπορούν να μεταφέρουν το κόστος αλλού.
Το αποτέλεσμα είναι διπλά άδικο: κοινωνικά, γιατί αποδυναμώνει τη μικρή κερκυραϊκή επιχειρηματικότητα και τη γειτονιά· οικονομικά, γιατί ενισχύει τη συγκέντρωση και διαβρώνει την τοπική παραγωγική βάση.
Η λύση δεν είναι περίπλοκη, αλλά πολιτική: διαφοροποίηση των τελών, ειδική επιβάρυνση για δραστηριότητες υψηλής τουριστικής έντασης, μειώσεις για μικρούς και εποχικούς, και κυρίως πραγματική ανταποδοτικότητα και διαφάνεια. Στην αναπτυξιακή φάση που βρίσκεται η Κέρκυρα, η πολιτική αδειοδότησης επενδύσεων απέναντι στους μεγάλους δεν μπορεί να είναι «προσφορά σε γη και ύδωρ». Κι αν ο νόμος το επιτρέπει, ήλθε η στιγμή να αλλάξει ο νόμος προς το κοινωνικό και το καλύτερο. Γι' αυτό άλλωστε δεν εκλέγονται βουλευτές;
Για την Κέρκυρα, το δίλημμα είναι σαφές: ο τουρισμός είτε θα χρηματοδοτεί την κοινωνία που τον φιλοξενεί, είτε θα τη φθείρει. Και αυτή είναι μια επιλογή βαθιά θεσμική και πολιτική.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΑΪΤΗΣ
Είναι ο εκδότης - διευθυντής της Ενημέρωσης. Έχει σπουδάσει και εργαστεί ως μηχανικός και ηλεκτρονικός. Δημοσιογραφεί από τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Έχει συνεργαστεί με σχεδόν όλες τις αθηναϊκές εφημερίδες. Διετέλεσε πρόεδρος του Συνδέσμου Ημερησίων Περιφερειακών Εφημερίδων, τον οποίον υπηρέτησε και από τη θέση του γενικού γραμματέα στο δ.σ. επί οκτώ χρόνια. Πιστεύει πως η ισχυρότερη ιδιότητα του δημοσιογράφου στην ενημέρωση είναι το ενδιαφέρον του για τα κοινά και στην επικοινωνία η έντιμη και ανιδιοτελής διαμεσολάβηση.
