Είμαστε όλοι Ιρανοί*

Φθηνή και ρηχή είναι η σπέκουλα που κυκλοφορεί στα σόσιαλ περί δήθεν αριστερής αδιαφορίας για τον ξεσηκωμό των Ιρανών. Πρόκειται για έναν ισχυρισμό που παραβλέπει συνειδητά τη διαχρονική στάση της Αριστεράς: κριτική απέναντι στο θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν, αλλά χωρίς ταύτιση με τις δυτικές επεμβατικές αφηγήσεις και τα γεωπολιτικά τους σχέδια.

Εξίσου πρόχειρες, επιπέδου πρωινάδικου, είναι οι συγκρίσεις με τη μαζική διεθνή κινητοποίηση για την Παλαιστίνη. Εκεί δεν έχουμε να κάνουμε με μια συγκυριακή ευαισθησία, αλλά με αντίδραση σε δεκαετίες κατοχής, αποκλεισμού και συστηματικών διακρίσεων, που πλέον αναγνωρίζονται και από διεθνείς οργανισμούς ως καθεστώς απαρτχάιντ. Η επιλεκτική αγανάκτηση αποκαλύπτει περισσότερα για τον παρατηρητή παρά για τα ίδια τα γεγονότα.

Η αγγλοσαξονική Δύση δεν συγκινείται από τα δίκαια των Ιρανών. Η σύγκρουση με την Τεχεράνη αφορά τον έλεγχο ενεργειακών πόρων, τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και τον ανταγωνισμό με την Κίνα. Στο πλαίσιο αυτό, οι κοινωνικές αντιδράσεις στο εσωτερικό του Ιράν εργαλειοποιούνται, ντύνονται με τον μανδύα του «εκδημοκρατισμού» και εντάσσονται σε σενάρια που η πρόσφατη ιστορία έχει δείξει πού οδηγούν.

Το θεοκρατικό καθεστώς, όσο καταπιεστικό κι αν είναι, δεν μπορεί να αποκοπεί από το κοινωνικό και πολιτισμικό του υπόβαθρο. Για μεγάλες μερίδες μουσουλμανικών κοινωνιών, η θρησκεία λειτουργεί και ως ταυτότητα και ως συνεκτικός ιστός. Οι αλλαγές δεν επιβάλλονται απ’ έξω· ωριμάζουν από μέσα, με αντιφάσεις και καθυστερήσεις.

Ένας δυτικός, ασφαλής και καλοζωισμένος παρατηρητής δύσκολα μπορεί να μπει στη θέση ενός Ιρανού, Άραβα ή Παλαιστίνιου. Ο ηθικός σχολιασμός καταλήγει συχνά σε συγκαλυμμένο ρατσισμό.

Η Αριστερά υπήρξε πάντοτε απέναντι στις διαιρέσεις και τον ιμπεριαλισμό. Γι’ αυτό στέκεται αλληλέγγυα και με τους Ιρανούς και με τους Παλαιστίνιους, με αγωνία για την έκβαση των αγώνων τους και με επίγνωση των κινδύνων της εκμετάλλευσής τους.

* Κατά το ιστορικό σύνθημα του Μάη του ’68: «Είμαστε όλοι Γερμανοεβραίοι». Το σύνθημα «Nous sommes tous des Juifs allemands» (1968) αποτέλεσε κορυφαία στιγμή αντιρατσιστικής αλληλεγγύης, υπεράσπισης του δικαιώματος πολιτικής συμμετοχής ανεξαρτήτως καταγωγής.