Γιατί βαλτώνουν τα έργα στην Κέρκυρα και τα Ιόνια;

«Τα Βαλκάνια παράγουν περισσότερη ιστορία απ’ όση μπορούν να καταναλώσουν». Η φράση αποδίδεται στον Ουίνστον Τσόρτσιλ, έστω κι αν οι ιστορικοί διαφωνούν για την ακριβή διατύπωση. Στην Κέρκυρα και τα Ιόνια θα μπορούσε να αποκτήσει μια σύγχρονη παραλλαγή: παράγουμε περισσότερες εξαγγελίες δημοσίων έργων απ’ όσες μπορούμε να υλοποιήσουμε.

Κάθε χρόνο ανακοινώνονται νέοι δρόμοι, παρακάμψεις, λιμενικά έργα, αναπλάσεις, αντιπλημμυρικά, έργα ύδρευσης, πολιτιστικές αποκαταστάσεις και τουριστικές υποδομές. Οι παρουσιάσεις συνοδεύονται από μακέτες, χρονοδιαγράμματα και δεσμεύσεις. Οι πολίτες ακούν για «ώριμα έργα», «εξασφαλισμένες χρηματοδοτήσεις» και «άμεση έναρξη εργασιών». Λίγα χρόνια αργότερα, τα ίδια έργα επανεμφανίζονται ως νέες εξαγγελίες, με διαφορετικούς πολιτικούς πρωταγωνιστές αλλά με την ίδια υπόσχεση: «τώρα ξεκινάμε».

Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη χρημάτων. Ποτέ άλλοτε δεν υπήρξαν τόσοι διαθέσιμοι πόροι από το ΕΣΠΑ, το Ταμείο Ανάκαμψης και τα εθνικά προγράμματα. Ούτε λείπουν οι ανάγκες. Το πρόβλημα βρίσκεται ανάμεσα στην πολιτική βούληση και στην πραγματική δυνατότητα παραγωγής έργου. Μελέτες που δεν ολοκληρώνονται, αδειοδοτήσεις που διαρκούν χρόνια, υπηρεσίες που λειτουργούν με ελλείψεις προσωπικού, αλληλοεπικαλυπτόμενες αρμοδιότητες, προσφυγές, τροποποιήσεις και ατελείωτες παρατάσεις συνθέτουν έναν μηχανισμό που παράγει καθυστερήσεις με μεγαλύτερη συνέπεια απ’ όση παράγει υποδομές.

Υπάρχει όμως και μια βαθύτερη αιτία. Στην τοπική πολιτική κουλτούρα η ανακοίνωση ενός έργου πιστεύεται ότι αποφέρει άμεσα πολιτικά οφέλη. Η ολοκλήρωσή του, αντίθετα, απαιτεί χρόνια επίμονης διοικητικής δουλειάς, συχνά χωρίς αντίστοιχη πολιτική ανταμοιβή. Έτσι, το σύστημα επιβραβεύει την εξαγγελία περισσότερο από την παράδοση.

Το αποτέλεσμα είναι γνωστό. Η παράκαμψη που συζητείται επί δεκαετίες, οι υποδομές ύδρευσης που παραμένουν ελλιπείς, τα έργα αποκατάστασης που διαρκώς μετατίθενται, οι λιμενικές παρεμβάσεις που σκοντάφτουν σε νέες διαδικασίες. Η Κέρκυρα δεν υποφέρει από έλλειψη σχεδίων. Υποφέρει από υπερπαραγωγή σχεδίων.

Ίσως λοιπόν το πραγματικό αναπτυξιακό στοίχημα να μην είναι η εξεύρεση νέων έργων. Είναι η απόφαση να ολοκληρωθούν επιτέλους όσα έχουν ήδη εξαγγελθεί. Γιατί τα Ιόνια δεν χρειάζονται άλλη μια υπόσχεση. Χρειάζονται μια παράδοση έργου που να αντέχει περισσότερο από το επόμενο δελτίο Τύπου.