Ποιος πληρώνει τελικά την κακοδιοίκηση στην Κέρκυρα;
Η ακύρωση της αύξησης των ανταποδοτικών τελών από το Συμβούλιο της Επικρατείας δεν ήταν μια τεχνική λεπτομέρεια, αλλά μια θεσμική προειδοποίηση: χωρίς διαδικασία, δεν υπάρχει πολιτική. Σε έναν δήμο που κουβαλά δεκαετίες οικονομικών βαρών, από τον Δήμο Κερκυραίων μέχρι σήμερα, το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος πληρώνει, αλλά γιατί κανείς δεν λογοδοτεί.
Η συζήτηση για τα σκουπίδια στην Κέρκυρα δεν είναι πια τεχνικό ζήτημα. Η πρόσφατη ακύρωση της αύξησης των ανταποδοτικών τελών από το Συμβούλιο της Επικρατείας, όχι για την ουσία αλλά για διαδικαστική παράλειψη –τη μη πρόσκληση των προέδρων των Δημοτικών Ενοτήτων– έχει τη σημασία της, ακόμη κι όταν υποτιμάται. Μια φαινομενικά δευτερεύουσα λεπτομέρεια ανέτρεψε μια κρίσιμη απόφαση, αποκαλύπτοντας ότι χωρίς θεσμική πληρότητα καμία πολιτική, όσο αναγκαία κι αν είναι, δεν στέκεται.
Αν κάτι διδάσκει η διαδρομή από τον Δήμο Κερκυραίων στον ενιαίο Δήμο Κέρκυρας και στον σημερινό Δήμο Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων, είναι ότι το πρόβλημα είναι διαχρονικό και πολυπαραγοντικό. Πριν το 2011 υπήρχαν ήδη υψηλά κόστη και χαλαρή οικονομική πειθαρχία. Μετά το 2011, η συγχώνευση ανόμοιων δήμων και κυρίως η διοικητική αδυναμία ελέγχου ενός σύνθετου οργανισμού, η χαμηλή εισπραξιμότητα και η εκτόξευση δαπανών –με αιχμή τα σκουπίδια αλλά και την ενέργεια, τις εργολαβίες και τις δικαστικές εκκρεμότητες– διόγκωσαν τις υποχρεώσεις. Μετά το 2019, ο νέος δήμος κληρονόμησε το βάρος και, παρά τις προσπάθειες, λειτούργησε υπό διαρκή πίεση, χωρίς ουσιαστική αποφόρτιση.
Και όμως, μέσα σε αυτή τη μακρά περίοδο επιβάρυνσης, ένα στοιχείο παραμένει σταθερό: κανείς από τους διοικούντες δεν πλήρωσε ουσιαστικά για τα αποτελέσματα, έστω και σε επίπεδο προφανούς ανικανότητας. Η απουσία καταλογισμού ευθυνών δεν είναι δευτερεύον ζήτημα, είναι μέρος του προβλήματος. Η επανεπιλογή μάλιστα των ίδιων ανθρώπων συνιστά και το μέτρο της πολιτικής αδυναμίας. Όταν οι συνέπειες διαχέονται στην κοινωνία, ενώ οι ευθύνες παραμένουν αόριστες, η κακοδιοίκηση παύει να έχει κόστος για αυτούς που τη παράγουν.
Η ιδέα ότι ο πολίτης πρέπει να «πληρώσει στο κόκκαλο» το κόστος εμπεριέχει έναν πυρήνα αλήθειας: χωρίς ορατό κόστος δεν υπάρχει συνείδηση. Όμως χωρίς δικαιοσύνη και σαφή καταλογισμό ευθυνών, μετατρέπεται σε συλλογική τιμωρία. Η έξοδος από το αδιέξοδο περνά από διαφάνεια, θεσμική λογοδοσία με πραγματικό καταλογισμό ευθυνών και αξιόπιστες λύσεις. Μια νέα αύξηση τελών δεν λύνει το πρόβλημα, το αντιμετωπίζει λογιστικά ίσως αλλά στην ουσία το μεταθέτει.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΑΪΤΗΣ
Είναι ο εκδότης - διευθυντής της Ενημέρωσης. Έχει σπουδάσει και εργαστεί ως μηχανικός και ηλεκτρονικός. Δημοσιογραφεί από τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Έχει συνεργαστεί με σχεδόν όλες τις αθηναϊκές εφημερίδες. Διετέλεσε πρόεδρος του Συνδέσμου Ημερησίων Περιφερειακών Εφημερίδων, τον οποίον υπηρέτησε και από τη θέση του γενικού γραμματέα στο δ.σ. επί οκτώ χρόνια. Πιστεύει πως η ισχυρότερη ιδιότητα του δημοσιογράφου στην ενημέρωση είναι το ενδιαφέρον του για τα κοινά και στην επικοινωνία η έντιμη και ανιδιοτελής διαμεσολάβηση.
