Η Κέρκυρα δείχνει το κενό του εθνικού σχεδιασμού
Η μεταφορά των απορριμμάτων δεν είναι μια τοπική ιδιαιτερότητα, αλλά ο αναγκαίος κρίκος ενός συστήματος που βασίζεται σε λίγες μεγάλες μονάδες επεξεργασίας και καύσης. Ίσως η ώρα να σχεδιαστούν όχι μόνο οι εγκαταστάσεις, αλλά και τα εθνικά logistics που θα τις τροφοδοτούν.
Να μια διαφορετική σκέψη. Ίσως η Κέρκυρα να μη ζητά απλώς οκτώ εκατομμύρια ευρώ για να συνεχίσει να μεταφέρει τα απορρίμματά της στην ηπειρωτική Ελλάδα. Ίσως, χωρίς να το διατυπώνει έτσι, να αναδεικνύει ένα θεμελιώδες κενό του εθνικού σχεδιασμού για τα απορρίμματα.
Η χώρα έχει επιλέξει ένα μοντέλο συγκέντρωσης των υποδομών. Λίγες μεγάλες μονάδες επεξεργασίας και, στο επόμενο βήμα, λίγες ακόμη μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης του υπολείμματος. Η επιλογή αυτή είναι εύλογη. Δημιουργεί οικονομίες κλίμακας, μειώνει το κόστος επένδυσης και διευκολύνει τον έλεγχο της λειτουργίας. Όμως υπάρχει μια πλευρά του σχεδιασμού που παραμένει σχεδόν αόρατη: οι μεταφορές.
Το υπόλειμμα των Μονάδων Ανάκτησης και Ανακύκλωσης δεν εξαφανίζεται. Θα συνεχίσει να ταξιδεύει προς τις μονάδες καύσης. Και όσο λιγότερες είναι αυτές οι μονάδες, τόσο μεγαλύτερες θα είναι οι αποστάσεις που θα διανύει. Η μεταφορά, επομένως, δεν αποτελεί μια προσωρινή δυσκολία ούτε μια ιδιαιτερότητα της Κέρκυρας. Αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ίδιου του εθνικού μοντέλου διαχείρισης αποβλήτων.
Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια χώρα με περισσότερα από εκατό κατοικημένα νησιά. Η νησιωτικότητα δεν είναι μια εξαίρεση που αντιμετωπίζεται με αποσπασματικές επιχορηγήσεις. Είναι μόνιμο χαρακτηριστικό της ελληνικής επικράτειας και, κατά συνέπεια, οφείλει να ενσωματώνεται στον σχεδιασμό των δημόσιων πολιτικών.
Αν λοιπόν το κράτος θεωρεί ότι η συγκέντρωση της επεξεργασίας και της ενεργειακής αξιοποίησης αποτελεί τη σωστή επιλογή, τότε οφείλει να σχεδιάσει και τη συγκέντρωση των logistics που θα εξυπηρετούν αυτό το σύστημα. Δεν μπορεί να κατασκευάζει τις μονάδες και να αφήνει κάθε δήμο ή κάθε ΦοΔΣΑ να αναζητά μόνος του πλοία, φορτηγά και συμβάσεις μεταφοράς, μετακυλίοντας τελικά το κόστος στους δημότες μέσω των ανταποδοτικών τελών.
Η κρατική χρηματοδότηση του μεταφορικού κόστους της Κέρκυρας δεν θα ήταν, λοιπόν, μια έκτακτη ενίσχυση ούτε μια πολιτική χάρη. Θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα μιας ολοκληρωμένης εθνικής πολιτικής logistics για τα απορρίμματα, που θα καλύπτει τις μεγάλες αποστάσεις, θα οργανώνει τις θαλάσσιες και χερσαίες μεταφορές και θα αντιμετωπίζει τη διακίνηση των υπολειμμάτων ως δημόσια υποδομή και όχι ως τοπικό πρόβλημα.
Η Κέρκυρα σήμερα πληρώνει το τίμημα μιας καθυστέρησης. Αύριο, όμως, μπορεί να αποδειχθεί ότι δείχνει τον δρόμο προς έναν πιο ώριμο σχεδιασμό. Γιατί η κυκλική οικονομία δεν ολοκληρώνεται στην πύλη του εργοστασίου. Ολοκληρώνεται όταν το κράτος σχεδιάσει και τον τρόπο με τον οποίο τα υλικά θα φτάνουν εκεί. Μέχρι τότε, ο εθνικός σχεδιασμός θα παραμένει μισός.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΑΪΤΗΣ
Είναι ο εκδότης - διευθυντής της Ενημέρωσης. Έχει σπουδάσει και εργαστεί ως μηχανικός και ηλεκτρονικός. Δημοσιογραφεί από τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Έχει συνεργαστεί με σχεδόν όλες τις αθηναϊκές εφημερίδες. Διετέλεσε πρόεδρος του Συνδέσμου Ημερησίων Περιφερειακών Εφημερίδων, τον οποίον υπηρέτησε και από τη θέση του γενικού γραμματέα στο δ.σ. επί οκτώ χρόνια. Πιστεύει πως η ισχυρότερη ιδιότητα του δημοσιογράφου στην ενημέρωση είναι το ενδιαφέρον του για τα κοινά και στην επικοινωνία η έντιμη και ανιδιοτελής διαμεσολάβηση.
