Ξέρει κανείς τι επιδιώκεται στο παραλιακό μέτωπο;

ΚΕΡΚΥΡΑ. Οι εξελίξεις στο παραλιακό μέτωπο της πόλης αποκτούν πλέον τέτοια πυκνότητα, ώστε η αποσπασματική ανάγνωσή τους δυσκολεύεται να εξηγήσει τη μεγάλη εικόνα. Η μαρίνα μεγάλων σκαφών στο Μαντούκι, το καταφύγιο τουριστικών σκαφών στη Σπηλιά, η προοπτική οργανωμένου αγκυροβολίου με ναύδετα στη Γαρίτσα, η εκκρεμής ακόμη παραχώρηση του χώρου του ΝΑΟΚ και οι διαφορετικές τοποθετήσεις της δημοτικής αρχής συνθέτουν ένα σύνθετο τοπίο, χωρίς ωστόσο να έχει παρουσιαστεί επισήμως ένα ενιαίο σχέδιο για το μέλλον της θάλασσας της πόλης.

Αφετηρία της συζήτησης αποτελεί η σύμβαση υποπαραχώρησης της μαρίνας μεγάλων σκαφών στο Μαντούκι, η οποία κυρώθηκε με τον Ν. 5244/2025. Στο άρθρο 8 παρ. 6α προβλέπεται ότι το Ελληνικό Δημόσιο «δεν θα χωροθετήσει, αδειοδοτήσει ή επιτρέψει τη λειτουργία άλλου τουριστικού λιμένα μεγάλων σκαφών αναψυχής ή εγκατάστασης με ουσιωδώς όμοια χαρακτηριστικά και ανταγωνιστική δραστηριότητα εντός απόστασης 100 ναυτικών μιλίων από τον Τουριστικό Λιμένα Μεγάλων Σκαφών Κέρκυρας χωρίς την προηγούμενη έγγραφη συναίνεση της υποπαραχωρησιούχου». Η διάταξη αυτή ενσωματώθηκε στη σύμβαση μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου και Lamda Marinas και παρουσιάστηκε από ορισμένους υποστηρικτές της επένδυσης ως εγγύηση ότι η Γαρίτσα θα «καθαρίσει» από τα μεγάλα σκάφη.

Ωστόσο, το ίδιο το κείμενο της σύμβασης δεν προβλέπει ούτε την απαγόρευση αγκυροβολίας στον όρμο της Γαρίτσας ούτε την απομάκρυνση υφιστάμενων δραστηριοτήτων. Η ρήτρα αφορά τη δημιουργία νέων ανταγωνιστικών υποδομών αντίστοιχου χαρακτήρα και όχι τις ήδη υφιστάμενες χρήσεις. Η Μαρίνα Γουβιών, για παράδειγμα, εξαιρείται στην πράξη ως προϋφιστάμενη και νόμιμα λειτουργούσα εγκατάσταση.

Το ερώτημα επανήλθε με μεγαλύτερη ένταση προς συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο με το ενδιαφέρον του Δήμου Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων για την ανάπτυξη ελεγχόμενου αγκυροβολίου με ναύδετα στον όρμο της Γαρίτσας, αξιοποιώντας το θεσμικό πλαίσιο της υπουργικής απόφασης 3000.0/44137/2025. Σύμφωνα με πληροφορίες που διακινούνται στην τοπική κοινωνία, ο Υφυπουργός Ναυτιλίας και βουλευτής Κέρκυρας Στέφανος Γκίκας φέρεται να παρότρυνε τον δήμαρχο να προχωρήσει τη σχετική διαδικασία. Η πληροφορία αυτή δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως από τον ίδιο, όμως, εφόσον ισχύει, προσδίδει κυβερνητική διάσταση στην πρωτοβουλία.

Η προώθηση των ναύδετων επαναφέρει την αντίφαση: αν η επένδυση της Lamda στο Μαντούκι θεωρούνταν η απάντηση στην άναρχη παρουσία μεγάλων σκαφών στο παραλιακό μέτωπο, γιατί ενθαρρύνεται τώρα μια οργανωμένη μορφή αγκυροβολίας στον ίδιο όρμο; Μία ερμηνεία είναι ότι η κυβερνητική επιλογή δεν ήταν ποτέ η απομάκρυνση των σκαφών αλλά η ρύθμιση και αξιοποίηση μιας δραστηριότητας που ήδη υπάρχει, μέσω τελών και κανόνων. Μία άλλη είναι ότι διαμορφώνεται σταδιακά ένα συνεχές τουριστικών χρήσεων, χωρίς να έχει προηγηθεί δημόσια διαβούλευση για το συνολικό μοντέλο ανάπτυξης.

Στο ίδιο κάδρο εντάσσεται και το καταφύγιο τουριστικών σκαφών στη Σπηλιά. Αν αυτό παραχωρηθεί σε ιδιώτη επενδυτή – είτε πρόκειται για τη Lamda είτε για οποιονδήποτε άλλο φορέα – και αν ταυτόχρονα οργανωθεί η εκμετάλλευση των ναύδετων στη Γαρίτσα, τότε από το Μαντούκι έως το Μον Ρεπό διαμορφώνεται μια αλληλουχία τουριστικών και εμπορικών χρήσεων υψηλής απόδοσης.

Μέσα σε αυτή τη συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία ο ΝΑΟΚ. Οι εγκαταστάσεις του Ομίλου εγκρίθηκαν ομόφωνα από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, γεγονός που αίρει το βασικό θεσμικό εμπόδιο που υπήρχε τα προηγούμενα χρόνια. Παρ' όλα αυτά, εκκρεμεί ακόμη η τελική παραχώρηση του χώρου στον ίδιο τον Όμιλο. Ο Στέφανος Γκίκας είχε δηλώσει δημόσια ότι το παραλιακό μέτωπο παραχωρείται στον Δήμο άνευ ανταλλάγματος, πλην του ΝΑΟΚ, για τον οποίο θα ακολουθήσει ειδική διάταξη απευθείας παραχώρησης μετά την ολοκλήρωση της νομιμοποίησης των εγκαταστάσεων.

Έτσι, ενώ η πρόθεση για παραχώρηση του χώρου στον ΝΑΟΚ έχει διακηρυχθεί, η διαδικασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Δεν υπάρχουν ενδείξεις υπαναχώρησης από τη δέσμευση αυτή. Ωστόσο, η χρονική σύμπτωση της εκκρεμότητας με τις υπόλοιπες εξελίξεις τροφοδοτεί ερωτήματα στην τοπική κοινωνία.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και οι αντιδράσεις του αντιδημάρχου Ανδρέα Καρδόνα σχετικά με το ανοικτό κολυμβητήριο στον ΝΑΟΚ. Ο ίδιος έχει επικαλεστεί διοικητικά και χρηματοδοτικά ζητήματα, ζητώντας διευκρινίσεις από το Υπουργείο Εσωτερικών για την πορεία του έργου. Ωστόσο, οι επικριτές του θεωρούν ότι η καθυστέρηση ενός ισχυρού ναυταθλητικού πόλου εξυπηρετεί, έστω έμμεσα, την ενίσχυση των τουριστικών χρήσεων. Πρόκειται για πολιτική εκτίμηση και όχι για τεκμηριωμένο γεγονός.

Το ίδιο ισχύει και για τις αιτιάσεις περί «μυστικού σχεδίου» και «διαπλοκής με το μεγάλο κεφάλαιο». Μέχρι σήμερα δεν έχουν παρουσιαστεί στοιχεία που να αποδεικνύουν την ύπαρξη συντονισμένου σχεδίου μεταξύ κυβέρνησης, τοπικών αρχών και επενδυτικών συμφερόντων για τη συνολική αναδιάταξη του παραλιακού μετώπου. Υπάρχουν όμως γεγονότα που ενισχύουν τη δυσπιστία: η μαρίνα στο Μαντούκι, η Σπηλιά, τα ναύδετα, η μη ολοκληρωμένη ακόμη παραχώρηση του ΝΑΟΚ και η απουσία ενός δημόσια παρουσιασμένου master plan.

Σε αυτό προστίθενται και οι διαφορετικές τοποθετήσεις του δημάρχου Στέφανου Πουλημένου για την παραχώρηση του παραλιακού μετώπου, καθώς και η συζήτηση που άνοιξε γύρω από τη λεγόμενη «σκάλα του δημάρχου», η οποία για πολλούς απέκτησε συμβολική διάσταση ως προς το ποιος έχει πρόσβαση στη θάλασσα και με ποιους όρους.

Το ερώτημα που παραμένει αναπάντητο δεν είναι αν θα υπάρξουν επενδύσεις στη θάλασσα της Κέρκυρας. Αυτό θεωρείται δεδομένο. Το πραγματικό διακύβευμα είναι αν οι αποφάσεις αυτές εντάσσονται σε ένα συνειδητό, δημοσίως διατυπωμένο σχέδιο, το οποίο θα συζητηθεί με τους πολίτες, ή αν η εικόνα θα συνεχίσει να διαμορφώνεται μέσα από αποσπασματικές αποφάσεις, τις οποίες η κοινωνία θα καλείται να εγκρίνει εκ των υστέρων.

Γιατί, τελικά, η μεγάλη συζήτηση δεν αφορά μόνο τη Lamda, τη Σπηλιά, τη Γαρίτσα ή τον ΝΑΟΚ. Αφορά το αν το παραλιακό μέτωπο της Κέρκυρας θα παραμείνει ένας χώρος συνύπαρξης δημόσιων, ναυταθλητικών και κοινωνικών χρήσεων ή αν θα εξελιχθεί σταδιακά σε μια ενιαία ζώνη τουριστικής εκμετάλλευσης, όπου η αξία κάθε δραστηριότητας θα μετριέται πρωτίστως με βάση την οικονομική της απόδοση. Μέχρι να παρουσιαστεί δημόσια η συνολική εικόνα, οι πολίτες θα συνεχίσουν να βλέπουν τα κομμάτια του παζλ να τοποθετούνται, χωρίς να γνωρίζουν ποια ακριβώς είναι η εικόνα που σχηματίζουν.