Το σισύφειο άγος των σκουπιδιών

Ο γρίφος των σκουπιδιών στην Κέρκυρα φέρνει στην επιφάνεια μια βαθύτερη ανισορροπία: τα κέρδη από την εντατική εκμετάλλευση του τόπου είναι ιδιωτικά, ενώ σημαντικό μέρος του κόστους μοιράζεται στην κοινωνία. Οι μόνιμοι κάτοικοι καλούνται να πληρώσουν για να παραμένει κατοικήσιμος ο τόπος από τον οποίο παράγεται ο πλούτος.

Η τουριστική οικονομία αξιοποιεί το τοπίο, τον δημόσιο χώρο, το νερό, τις υποδομές και την εργασία των ανθρώπων. Παράγει εισόδημα, αλλά και επιβαρύνσεις. Όσο μέρος του πραγματικού κόστους της μεταφέρεται στην κοινωνία, τόσο μέρος της κερδοφορίας της στηρίζεται ακριβώς σε αυτή τη μεταφορά. Στα επιχειρηματικά αποτελέσματα αποτυπώνεται και το όφελος από δαπάνες που αναλαμβάνουν άλλοι: με χρήματα, με υποβαθμισμένες υπηρεσίες, με φθορά της καθημερινότητάς τους.

Γι’ αυτό η επίκληση της «ανταποδοτικότητας», με τα εργαλεία και τις παραδοχές της εποχής χωρίς (τόσους) επισκέπτες, δεν αρκεί. Ένας δημοτικός λογαριασμός μπορεί να ισοσκελίζεται και η κατανομή του να παραμένει βαθιά άδικη. Η διαρκής αναζήτηση περισσότερων χρημάτων από τους ίδιους δημότες αφήνει ανέγγιχτο τον μηχανισμό που μεταφέρει το κόστος.

Υπάρχει, επιπλέον, το ζήτημα των ορίων. Όταν η δραστηριότητα υπερβαίνει τη φέρουσα ικανότητα, δηλαδή τις αντοχές των υποδομών, του περιβάλλοντος και της κοινωνίας, η υπέρβαση έχει τίμημα. Τα σκουπίδια γίνονται η υλική αποτύπωση της αναπτυξιακής εμμονής στο διαρκώς περισσότερο. Ακόμη και ο δικαιότερος επιμερισμός του κόστους δεν δημιουργεί απεριόριστες αντοχές.

Αυτή την επέκταση στηρίζουν συχνά και όσοι εισπράττουν τα λιγότερα. Ο εργαζόμενος προσδοκά ένα ακόμη μεροκάματο, ο μικροεπαγγελματίας έναν ακόμη πελάτη. Η ανάγκη του βιοπορισμού δίνει δύναμη στην υπόσχεση ότι κάθε αύξηση της δραστηριότητας θα ωφελήσει τους πάντες. Έτσι, όσοι σηκώνουν δυσανάλογο βάρος μπορούν να γίνονται υποστηρικτές της ίδιας πορείας που το αναπαράγει.

Η ζωή στην Κέρκυρα δεν μπορεί να λογίζεται ως δωρεάν πρώτη ύλη της κερδοφορίας.