Να πληρώσει το κράτος

Όταν επιτέλους το κράτος αναγνώρισε το οξύ πρόβλημα που αντιμετώπιζε η Κέρκυρα με τα σκουπίδια, ελλείψει υποδομής διαχείρισης, υποσχέθηκε να χρηματοδοτήσει το κόστος αυτής της ειδικής περίπτωσης. Οι διαβεβαιώσεις αυτές καθησύχασαν τη διοίκηση Υδραίου, αποδείχθηκαν όμως έπεα πτερόεντα. Ουδέποτε αναγνωρίστηκε στην πράξη το ειδικό αυτό καθεστώς, ενώ ούτε από την πλευρά της τοπικής αυτοδιοίκησης διατυπώθηκε με συνέπεια και επιμονή ένα συγκεκριμένο αίτημα μόνιμης κρατικής συμμετοχής στο κόστος.

Το αποτέλεσμα είναι λίγο-πολύ γνωστό: η θυελλώδης αύξηση των ανταποδοτικών τελών, που μεταφέρει σχεδόν ολόκληρο το βάρος στους δημότες.

Η περίπτωση της Κέρκυρας δεν αποτελεί μια τυπική υπόθεση ανταποδοτικών υπηρεσιών, όπως προβλέπει η σχετική νομοθεσία. Το νησί βρίσκεται σε παρατεταμένη μεταβατική περίοδο εξαιτίας της μη λειτουργίας της προβλεπόμενης υποδομής διαχείρισης απορριμμάτων. Και όσο αυτή η κατάσταση συνεχίζεται, η χρηματοδότησή της δεν μπορεί να βαραίνει σχεδόν αποκλειστικά τους κατοίκους. Πολύ περισσότερο όταν οι πρόσφατες πληροφορίες για νέες καθυστερήσεις στη χρηματοδότηση της ΜΑΑ δείχνουν ότι η «προσωρινή» αυτή περίοδος θα παραταθεί.

Η σημερινή επιβάρυνση δεν αφορά μόνο αποκομιδή και καθαριότητα. Περιλαμβάνει θαλάσσια και χερσαία μεταφορά, μεταφόρτωση, επεξεργασία σε εγκαταστάσεις εκτός νησιού και τέλος ταφής. Πρόκειται δηλαδή για ένα εξαιρετικά δαπανηρό μεταβατικό μοντέλο, που δημιουργήθηκε επειδή δεν ολοκληρώθηκε εγκαίρως η δημόσια υποδομή διαχείρισης αποβλήτων.

Η κάλυψη αυτού του έκτακτου κόστους μπορεί να προέλθει από συγκεκριμένους εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους: από το Πράσινο Ταμείο, μέσω επιστροφής ή αναστολής του τέλους ταφής, από ειδικό άξονα του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Συνοχής για νησιωτικές περιοχές χωρίς ολοκληρωμένη υποδομή διαχείρισης, μέσω του μεταφορικού ισοδυνάμου και πόρων του Υπουργείου Ναυτιλίας για το θαλάσσιο σκέλος της μεταφοράς, αλλά και από αυξημένη απόδοση πόρων του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης και των συστημάτων διευρυμένης ευθύνης παραγωγού.

Αυτό δεν συνιστά προνομιακή μεταχείριση της Κέρκυρας. Συνιστά στοιχειώδη αποκατάσταση ισονομίας.

Οι κάτοικοι του νησιού δεν πληρώνουν περισσότερο επειδή παράγουν περισσότερα απορρίμματα. Πληρώνουν περισσότερο επειδή το κράτος δεν κατάφερε επί χρόνια να παραδώσει τη βασική υποδομή που το ίδιο σχεδίαζε, υποσχόταν και χρηματοδοτούσε. Και όσο αυτή η μεταβατική κατάσταση παρατείνεται, τόσο λιγότερο μπορεί να παρουσιάζεται ως «κανονική» ανταποδοτική λειτουργία ενός δήμου.