Από τα μεγάφωνα ένας άλλος κόσμος

Ένα πρωινό λουσμένο στο καθαρό φως του Σεπτέμβρη. Από εκείνα που αποτελούν την πιο προφανή απόδειξη πως, όσο κι αν επιμένει η ζέστη, δεν είναι πια καλοκαίρι.

Η πόλη αντηχεί από τους αγιασμούς. Οι φωνές από τα σχολικά μεγάφωνα ταξιδεύουν πάνω από αυλές, δρόμους και σπίτια. Από μακριά, το σκηνικό είναι σχεδόν ειδυλλιακό, κινηματογραφικό. Οι μαθητές ξανά στις αυλές, οι γονείς στις πόρτες, οι δάσκαλοι και οι καθηγητές μπροστά στα μικρόφωνα. Μια καινούργια αρχή.

Κι ύστερα έρχονται οι προτροπές. Για προσπάθεια, συνεργασία, αλληλεγγύη. Για σεβασμό στον άλλον. Για γνώση που ελευθερώνει και για ανθρώπους που δεν πρέπει να μετρούν την αξία τους αποκλειστικά από το αν νίκησαν κάποιον άλλον.

Λόγια συχνά διαμετρικά αντίθετα από εκείνα που διδάσκει, χωρίς μεγάφωνα, η κοινωνία έξω από την αυλή.

Εκεί, το μάθημα είναι σκληρότερο. Τρέξε περισσότερο. Δούλεψε περισσότερο. Πρόλαβε τον άλλον. Μη μείνεις πίσω. Γίνε ανταγωνιστικότερος, παραγωγικότερος, διαθέσιμος περισσότερες ώρες. Το διευρυμένο σχεδόν μέχρι τα όριά του ωράριο παρουσιάζεται ως ανάγκη και η διαρκής αναμέτρηση ως φυσικός νόμος. Κι αν ρωτήσεις γιατί, η απάντηση είναι αφοπλιστική: επιβίωση.

Σαν μια παράξενη μάχη του καλού με το κακό. Μόνο που το «κακό» δεν εμφανίζεται πια ως κακό. Έρχεται ντυμένο με την ακαταμάχητη λογική της ανάγκης.

Και κάπου εκεί οι φωνές από τα μεγάφωνα αρχίζουν να σβήνουν.

Μένει το σχολείο να αγωνίζεται, μέσα από ένα υποχρεωτικό τελετουργικό, να μεταφέρει στα παιδιά τα ίχνη ενός άλλου πολιτισμού: της αλληλεγγύης αντί της εξόντωσης, της συνεργασίας αντί του ανελέητου ανταγωνισμού, του μέτρου αντί της αδιάκοπης κατανάλωσης της ζωής.

Ή μήπως όχι;

Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι τι λέμε στα παιδιά το πρωί του αγιασμού. Είναι τι τους διδάσκουμε τις υπόλοιπες 364 ημέρες, με τον τρόπο που έχουμε οργανώσει τη ζωή μας.