Ο Καποδίστριας ο Α΄ Κυβερνήτης της Ελλάδος, με τα μάτια μιας απλής κερκυραίας
Βούλα Τζιλιάνου: Δεν είμαι κριτικός κινηματογράφου ούτε ιστορικός

Πολλά έχουν ειπωθεί αυτές τις μέρες για την ταινία "ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ' και κατ΄επέκταση για τον ίδιο τον Κυβερνήτη. Δεν είμαι κριτικός κινηματογράφου ούτε ιστορικός, θα μιλήσω για τον Κυβερνήτη ως κερκυραία, και τα σημάδια που έχει αφήσει αυτή η εξέχουσα προσωπικότητα στην καρδιά μου, και ίσως και πολλών απλών κερκυραίων.
Σαν πας στην Σπιανάδα εκεί στο άκρο της θα δεις το άγαλμα του, να ατενίζει το πέλαγο με το δάχτυλο υψωμένο, δείχνοντας, για τα δικά μου μάτια, το άπειρο της ελευθερίας που οραματίστηκε για την Χώρα του. Το δάχτυλο αυτό για μένα είναι η ίδια η Ιδέα της Ελευθερίας όλου του Κόσμου.
Σαν πας στη Σπιανάδα, ημέρα γιορτινή για την Κέρκυρα, είτε είναι λιτανεία (Μεγάλη Εβδομάδα και Λαμπριά, ή όταν στρατεύει τον Άγιο της ), είτε είναι παρέλαση εθνικής εορτής, θα δεις την Φιλαρμονική ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ, να "χύνεται" κατακόκκινη, στην αντανάκλαση του πρωινού ήλιου, όταν οι πολλοί μουσικοί, με τις άψογες γραμμές τους, κινούνται σαν ένα σώμα, να μοιάζει με το κατακόκκινο αίμα του Κυβερνήτη.
Σαν πας στο άλλο άκρο της Σπιανάδας μετά τα Ανάκτορα Αγίων Μιχαήλ και Γεωργίου, θα δεις ένα ψιλό φινετσάτο κτήριο, με την χαρακτηριστική δυτική αρχιτεκτονική της Κέρκυρας, να ατενίζει την απεραντοσύνη του ιονίου πελάγους, και το Παλαιό Φρούριο.
Μία μαρμάρινη πλακέτα μας πληροφορεί ότι είναι το μέγαρο Καποδίστρια, χτισμένο το 1832 στη θέση παλιότερου αρχοντικού της οικογένειας. Σήμερα στέκει ενδεδυμένο τη δόξα του παρελθόντος, στολισμένο στην όψη με μαρμάρινους κίονες με κορινθιακό κιονόκρανο και πέτρινα στεφάνια. Στέκει με κλειστά παράθυρα φαγωμένα από τον θαλασσινό αγέρα, μα κλείνει μέσα στα ψηλοτάβανα δωμάτια του, σπουδαία γεγονότα.
Από την άλλη σαν πας στο μοναστήρι της Πλατυτέρας (Παναγίας) θα δεις τον τάφο του. Μαρμάρινος, λιτός, απέριττος, δεν χρειάζεται άλλωστε κανένα στολίδι. Ο θησαυρός είναι κάτω από τα μάρμαρο. Το ενταφιασμένο σώμα του Κυβερνήτη.
Είναι θαμμένος στο εσωτερικό του Μοναστηριού, σα να είναι φυλαγμένος από αδιάκριτα βλέμματα, σαν πολύτιμο φυλαχτό που το κρύβεις στον κόρφο σου, στον κόρφο της Κέρκυρας.
Τις μέρες που λειτουργεί η εκκλησιοπούλα του μοναστηριού, όλο και κάποιος ανώνυμος κερκυραίος θα αφήκει ένα λουλούδι στο μέρος της καρδιά του. Ταπεινά ματσάκια από άγρια κυκλάμινα, γιοφύλια (κοπελίτσες, άγρια γιούλια), ένα κόκκινο τριαντάφυλλο του Μάη.
Αφιερωμένα στην καρδιά που τόσο αγάπησε, αλλά που αυτά που αγάπησε δεν τα απέκτησε ποτέ. Η καρδιά που απέκτησε την αιωνιότητα στο όνομα της πατρίδας και στο όνομα μιας γυναίκας. Η καρδιά που απέκτησε την έννοια της θυσίας εις τον αιώνα τον άπαντα.
Στην πανέμορφη ξεχωριστή εξοχή της Κέρκυρας, στη θέση Κουκουρίτσα, θα επισκεφτείς το Μουσείο Καποδίστρια, Κέντρο Καποδιστριακών Σπουδών. Το οικογενειακό κτήμα με την κατοικία των Καποδίστρια, επίσης λιτή σαν αρχαίο κτίσμα, στεφανωμένη με παμπάλαιες γλυσίνες που αγαλλιάζουν μαζί με αιωνόβιες κουκουναριές και ελιές.
Κλείνει μέσα της τα ακριβά ενθύμια, προσωπικά και μη, του Κόμη Ιωάννη Καποδίστρια από την παιδική του ηλικία μέχρι την δολοφονία του στο Ναύπλιο.
Σε περίοπτη θέση το νόμισμα, ο Φοίνικας, που πρόλαβε να κόψει στην σύντομη ζωή του ως κυβερνήτης. Αποτυπώνει και αυτό τον διακαή του πόθο για την ανάσταση της Ελλάδος, όπως ακριβώς το μυθικό πτηνό αναγεννιέται από την στάχτη του.
Οι σφραγίδες, που σφράγιζε εμπνευσμένα κυβερνητικά διατάγματα της αναδιάρθρωσης του νέου Κράτους, το οποίο οραματίστηκε, ελεύθερο και ιερό να στέκεται ισάξια στην παγκόσμια σκακιέρα.
Θα δεις όχι μόνο προσωπικά του είδη, πορτρέτα έγγραφα, έπιπλα, την αλληλογραφία του, αλλά και την ιστορία της Κέρκυρας, της Ευρώπης, της νεότερης Ελλάδας, μέσα από την ζωή του στην Κέρκυρα, την Ρωσία και άλλες χώρες.
Ο κήπος, που πιθανόν, πολύ νέος, όταν γύρισε από τις σπουδές του στην Πάντοβα, έκανε μοναχικούς περιπάτους, ονειρεύτηκε αδρά με την ορμή των νιάτων, τα πρώτα σχέδια του για μια πατρίδα ελεύθερη.
Η καρδιά του ήταν δοσμένη στην πατρίδα, είτε σαν γιατρού, που θεράπευε δωρεάν τους αγρότες της κερκυραϊκής υπαίθρου, είτε σαν κορυφαίου ευρωπαίου διπλωμάτη, αγωνιζόμενου για μια δημοκρατική Ευρώπη, στο πλευρό του πανίσχυρου Τσάρου.
Μα ένα κομμάτι της καρδιά του, το έδωσε στην Ρωξάνδρα του, την μοναδική αγάπη που στόλιζε, πιθανόν, τις μοναχικές του νύχτες. Μαζί και το δαχτυλίδι που της χάρισε, μια πεταλούδα που και αυτή συμβολίζει την ελευθερία μιας πεταλούδας , που πετά, χαρίζοντας την μοναδική ομορφιά των πολύχρωμων φτερών της.
**Τώρα να μου επιτρέψετε να συνδέσω την πολυσυζητημένη ταινία με το χωριό μου το Γαστούρι, με αδόκιμο τρόπο ασφαλώς.
Ο σκηνοθέτης διάλεξε για τα πλάνα του, στο κομμάτι της μυθοπλασίας του, δύο ενσταντανέ από το χωριό μου. Την γέφυρα του Κάιζερ και το μικρό θεατράκι του κτήματος Βούλγαρη, τόποι ασφαλώς που δεν είναι σύγχρονα του Κυβερνήτη.


Υποδηλώνω με αυτό, ότι το Γαστούρι ακόμα εμπνέει και ακόμα είναι ζωντανό στη μνήμη των ανθρώπων και μάλιστα των ανθρώπων της τέχνης. Ένα χωριό με λαμπρή ιστορία, αφού έχει το προνόμιο της παρουσία δύο αυτοκρατόρων, της Σίσσυ και του κάιζερ Γουλιέλμου, στα χώματα του.
Και το τονίζω αυτό γιατί αυτήν την στιγμή που γράφω το Αχίλλειο που ενέπνευσε την ελευθερία στην Σίσσυ, που εκεί, ίσως, πάρθηκαν σημαντικές αποφάσεις για την Ευρώπη από τον κάιζερ, τώρα στέκει λαβωμένο, έρημο από τον θαυμασμό των σύγχρονων περιηγητών, από την αδιαφορία της Πολιτείας.
Και υπενθυμίζω, ότι το χωριό μου εξ αιτίας των δύο ισχυρών που το τίμησαν με την παρουσία τους, έχει υμνηθεί, πολυφωτογραφηθεί από τόσους και τόσους φωτογράφους, περιηγητές, του 18ου και 19ου αιώνα, τότε που έλαμπε με την ομορφιά του παλατιού του.
Βούλα Τζιλιάνου: Δεν είμαι κριτικός κινηματογράφου ούτε ιστορικός


