Δανεικά με ξένα κόλλυβα
Η πρόταση για τον ΦΠΑ στα νησιά ανοίγει τη συζήτηση για τα όρια της οικονομικής αυτονομίας, τις προτεραιότητες στη διαχείριση του δημόσιου πλούτου και τους πολιτικούς συσχετισμούς που μπορούν να τις αλλάξουν.
Η πρόταση να επιστρέφει στις τοπικές κοινωνίες μέρος των φόρων που αποδίδει η οικονομική τους δραστηριότητα μοιάζει αυτονόητη. Ιδίως στην Κέρκυρα, όπου ο τουρισμός ενισχύει τα δημόσια έσοδα, ενώ οι υποδομές ασφυκτιούν. Η τροπολογία του ΠΑΣΟΚ ανοίγει όμως ένα πολύ μεγαλύτερο ζήτημα: ποιος διαχειρίζεται τον παραγόμενο πλούτο και με ποιες προτεραιότητες;
Η φορολογία αποτελεί εργαλείο αναδιανομής. Οι πλουσιότερες περιοχές οφείλουν να στηρίζουν τις φτωχότερες. Διαφορετικά, η τοπική ανταποδοτικότητα θα διεύρυνε τις ανισότητες. Άλλο όμως η εθνική αλληλεγγύη και άλλο η εγκατάλειψη περιοχών που συμβάλλουν σημαντικά στα δημόσια έσοδα.
Το δυσκολότερο ερώτημα αφορά τα πραγματικά περιθώρια ανεξάρτητης δημοσιονομικής πολιτικής. Η Ελλάδα βγήκε από τα μνημόνια, όχι όμως από τις δανειακές υποχρεώσεις τους. Το δημόσιο χρέος, οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες και η εξάρτηση από τις διεθνείς αγορές εξακολουθούν να επηρεάζουν τις κυβερνητικές επιλογές.
Τα υπερπλεονάσματα αξιοποιούνται για την ταχύτερη απομείωση του χρέους, την ενίσχυση της πιστοληπτικής αξιοπιστίας και τη βελτίωση των όρων δανεισμού. Πρόκειται για πραγματικά οφέλη. Αλλά ποιο είναι το κοινωνικό κόστος όταν η δημοσιονομική επιτυχία προηγείται διαρκώς της αποκατάστασης των δημόσιων υποδομών;
Περιθώρια διαφορετικής πολιτικής υπάρχουν. Με ανακατανομή δαπανών, προοδευτική φορολογία και θεσμοθετημένη χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης. Μια βαθύτερη ανατροπή των προτεραιοτήτων, ωστόσο, προϋποθέτει διαφορετικούς πολιτικούς και κοινωνικούς συσχετισμούς, αλλά και ευρωπαϊκές συμμαχίες που θα διεκδικήσουν μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο για δημόσιες επενδύσεις.
Διότι η οικονομική αυτονομία δεν κατακτάται με διακηρύξεις. Χρειάζεται πολιτική δύναμη, διαπραγματευτική ικανότητα και κοινωνική στήριξη.
Η Κέρκυρα, επομένως, δεν έχει μόνο να διεκδικήσει μερίδιο από τον ΦΠΑ που αποδίδει. Έχει να απαιτήσει λόγο στη διαχείριση του δημόσιου πλούτου.
Το πραγματικό δίλημμα δεν είναι αν θα πληρωθούν οι δανειστές ή θα επισκευαστούν οι δρόμοι. Είναι ποιος καθορίζει την αναλογία, τον χρόνο και τις προτεραιότητες. Και με ποια δημοκρατική νομιμοποίηση.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΑΪΤΗΣ
Είναι ο εκδότης - διευθυντής της Ενημέρωσης. Έχει σπουδάσει και εργαστεί ως μηχανικός και ηλεκτρονικός. Δημοσιογραφεί από τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Έχει συνεργαστεί με σχεδόν όλες τις αθηναϊκές εφημερίδες. Διετέλεσε πρόεδρος του Συνδέσμου Ημερησίων Περιφερειακών Εφημερίδων, τον οποίον υπηρέτησε και από τη θέση του γενικού γραμματέα στο δ.σ. επί οκτώ χρόνια. Πιστεύει πως η ισχυρότερη ιδιότητα του δημοσιογράφου στην ενημέρωση είναι το ενδιαφέρον του για τα κοινά και στην επικοινωνία η έντιμη και ανιδιοτελής διαμεσολάβηση.
