Κέρκυρα 1716: Η πολιορκημένη πόλη ζωντανεύει απόψε στο Νέο Φρούριο

ΚΕΡΚΥΡΑ. Τριακόσια δέκα χρόνια μετά τη μεγάλη οθωμανική πολιορκία του 1716, το Νέο Φρούριο μετατρέπεται απόψε, Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου, σε σκηνικό ιστορικής μνήμης. Στις 20:00, στον προμαχώνα της Τενέδου, παρουσιάζεται η εκδήλωση «Κέρκυρα 1716 – Η Πόλη σε κατάσταση Πολιορκίας – Ιστορία και Μνήμη», με ελεύθερη είσοδο.

Η φετινή παραγωγή του Δήμου Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων δεν περιορίζεται σε μια ιστορική διάλεξη ή σε μια συμβατική αναπαράσταση. Επιχειρεί να ξαναστήσει την ατμόσφαιρα της πολιορκημένης Κέρκυρας μέσα από ιστορικό λόγο, αρχειακό υλικό, αφήγηση, θεατρική ερμηνεία, χοροθέατρο, τραγούδι, μουσική, προβολές και ηχοτοπία. Στο κέντρο της αφήγησης βρίσκεται αυτή τη φορά η ίδια η πόλη και οι άνθρωποί της: ο φόβος, οι στερήσεις, η αγωνία αλλά και η αντοχή μιας κοινωνίας που βρέθηκε αντιμέτωπη με την πιθανότητα της καταστροφής.

Από τον Σκάρπωνα στην πολιορκημένη πόλη

Η αποψινή εκδήλωση αποτελεί ουσιαστικά τη συνέχεια της παραγωγής που παρουσιάστηκε το 2025 με επίκεντρο τη Μάχη του Σκάρπωνα, ένα από τα κρισιμότερα επεισόδια της πολιορκίας. Τότε το ενδιαφέρον είχε επικεντρωθεί στη μάχη για το συγκεκριμένο οχυρωματικό σημείο. Φέτος ο σκηνικός φακός ανοίγει και επιχειρεί να περιλάβει το σύνολο της εμπειρίας της πολιορκίας.

Ο Σκάρπωνας είχε καταληφθεί από δύναμη περίπου 1.000 γενιτσάρων κατά τη γενική οθωμανική επίθεση. Η ανακατάληψή του από τους αμυνόμενους, ύστερα από μάχη σώμα με σώμα, υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα επεισόδια της τελικής φάσης. Σύμφωνα με τις ιστορικές αναφορές, ο Σχολεμβούργος έδωσε εντολή να ανακαταληφθεί το οχύρωμα πάση θυσία και οι αμυνόμενοι κατόρθωσαν τελικά να ανέβουν στα τείχη και να εκδιώξουν τους Οθωμανούς.

Οι 26 ημέρες που έκριναν την τύχη της Κέρκυρας

Η πολιορκία εντασσόταν στον τελευταίο μεγάλο βενετοτουρκικό πόλεμο, του 1714-1718. Οι οθωμανικές δυνάμεις επιχείρησαν το καλοκαίρι του 1716 να καταλάβουν την Κέρκυρα, στρατηγικό προπύργιο της Βενετίας στην είσοδο της Αδριατικής.

Οι ιστορικοί χάρτες και το ημερολόγιο της πολιορκίας που διασώζονται στη Royal Collection καταγράφουν τις επιχειρήσεις από τις 28 Ιουλίου έως τις 22 Αυγούστου 1716. Επικεφαλής της άμυνας βρισκόταν ο στρατάρχης Γιόχαν Ματίας φον ντερ Σούλενμπουργκ, ενώ οι πηγές καταγράφουν ως επικεφαλής της οθωμανικής δύναμης τον Canum Koca Mehmed Pasha. Στους σωζόμενους χάρτες αποτυπώνονται με λεπτομέρεια τα οθωμανικά χαρακώματα, οι πυροβολαρχίες, τα στρατόπεδα, οι οχυρώσεις της πόλης και ακόμη η οθωμανική πυροβολαρχία στο Βίδο.

Η αποτυχία της πολιορκίας έμεινε βαθιά χαραγμένη στην κερκυραϊκή συλλογική μνήμη και συνδέθηκε στη θρησκευτική παράδοση του νησιού με τη θαυματουργική επέμβαση του Αγίου Σπυρίδωνος.

Η αποψινή παραγωγή επιλέγει, ωστόσο, να φωτίσει ιδιαίτερα και την ανθρώπινη διάσταση: τους κατοίκους μιας πόλης που επί εβδομάδες ζούσαν μέσα στον βομβαρδισμό, στην ανασφάλεια και στις στερήσεις, ενώ στρατιώτες και πολίτες συμμετείχαν στην άμυνα των οχυρώσεων.

Μεγάλη ομάδα συντελεστών

Τα ιστορικά κείμενα υπογράφει ο Γιώργος Ζούμπος, ενώ το αρχειακό υλικό έχει επιμεληθεί ο Σπύρος Γαούτσης.

Την σκηνοθετική επιμέλεια έχει ο Στέφανος Κυπριώτης, ο οποίος υπογράφει επίσης τα κείμενα και τη σύνθεση των χορικών. Την εικαστική επιμέλεια και την επιμέλεια του βίντεο έχει ο Νίκος Κόκκαλης, ενώ το video editing έχει αναλάβει ο Γιάννης Νοδάρας (Bad Dogs Productions).

Κεντρικός αφηγητής είναι ο Ξενοφών Ραράκος.

Στην παράσταση ερμηνεύουν οι Λευκή Γραμμένου, Ευγενία Ζάγουρα, Νατάσα Ιωνά, Ιωάννης Μουμούρης, Αλεξάνδρα Σκαλιώτη, Όλγα Τζήλιου, Σοφία Τόμπρου, Αριστοτέλης Χονδρογιάννης και η μικρή Σοφία Καφαράκη.

Συμμετέχει η χοροθεατρική ομάδα «Αφ’ ενός κινούμαι», με τους Μαριτίνα Θεοδώρου, Μαρία Κασίμη, Αλεξάνδρα Κρασάκη, Σαλβίνα Μικάλεφ, Όλγα Νικολούζου, Όλγα Πετρίδου, Βάλια Σκορδίλη, Ανδρέα Στεφάνου και Αναστασία Φαβιάνου.

Την επιμέλεια της κίνησης της ομάδας έχει η Μέλπω Καρδάμη, ενώ στο τραγούδι συμμετέχει ο Προκόπης Καφαράκης.

Τη μουσική, τα βίντεο και τα ηχοτοπία υπογράφει ο Αλέξανδρος Κουμπλής, τους φωτισμούς και τον ήχο ο Αντώνης Χονδρογιάννης, ενώ τη μετάφραση και απόδοση έχει αναλάβει η Άννη Νούνεση. Η φωτογραφία της αφίσας είναι του Νικηφόρου Κόκκαλη.

Στις Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς

Η φετινή εκδήλωση έχει ενταχθεί στις Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2026, τον θεσμό που συνδέεται με το Συμβούλιο της Ευρώπης και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το φετινό θέμα αφορά την «Πολιτιστική Κληρονομιά σε Κίνδυνο: Αναβίωση, Αντίσταση, Επαναπροσδιορισμός».

Η επιλογή αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό στην Κέρκυρα: η ιστορία δεν αφηγείταιται σε μια κλειστή αίθουσα αλλά μέσα στο ίδιο το μνημείο που αποτέλεσε μέρος της άμυνας της πόλης.

Το Νέο Φρούριο γίνεται έτσι μέρος της αφήγησης. Τα τείχη, οι προμαχώνες και οι διαδρομές του δεν λειτουργούν απλώς ως φόντο αλλά ως υλικό τεκμήριο των γεγονότων που η παράσταση επιχειρεί να ανακαλέσει.

Η εκδήλωση αρχίζει στις 20:00 και η είσοδος είναι ελεύθερη.