Από την πολιτική στράτευση στον πολιτικό γυρολογισμό

Στην Αριστερά το συναίσθημα και η ηθική είναι τμήμα της ίδιας της ταυτότητάς της. Αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους στήριξης της εμπιστοσύνης της κοινωνίας προς αυτήν, καθώς και πηγή άντλησης δύναμης για τους αγώνες της. Αποτελεί μεγάλο πρόβλημα για όλους μας το ότι, όλο και περισσότερο, στη μη κομμουνιστική Αριστερά εμφανίζονται φαινόμενα που δεν συνάδουν με τους ηρωισμούς και τις θυσίες της ιστορίας της και που κάθε άλλο παρά συντελούν στην αναγέννηση της ελπίδας στην κοινωνία.

Ασφαλώς, το πρόβλημα δεν προκύπτει από όσους θέλουν να μετακινηθούν από έναν πολιτικό χώρο σε έναν άλλο, καθότι αυτό συνιστά δικαίωμα και ευθύνη τους και, αν χρειαστεί, θα το υπερασπιστώ. Δεν είναι, όμως, δικαίωμά τους να επιδιώκουν να αφήσουν πίσω τους συντρίμμια. Αναφέρομαι σε εκείνους που πρώτα θέλουν να διασφαλίσουν την καρέκλα τους και μετά να προχωρήσουν στη μετακόμιση. Που πρώτα θέλουν να διαπραγματευτούν το προσωπικό τους μέλλον και κατόπιν να μεταγραφούν εκεί όπου επιθυμούν. Και, το χειρότερο, πρώτα θέλουν να διαλύσουν το υπάρχον, από το οποίο σχεδιάζουν να φύγουν.

Θα μπορούσε κανείς να πει ότι οι αδυναμίες είναι ίδιον της ανθρώπινης ύπαρξης. Δεν θα διαφωνήσω. Αλλά, σε αυτές τις περιπτώσεις, φεύγεις από τον χώρο που δεν σε εκφράζει και μετά διαπραγματεύεσαι με τον χώρο που νομίζεις ότι σε εκφράζει ή σου διασφαλίζει «την πολυπόθητη καρέκλα», εκτός κι αν είσαι γυρολόγος και πρέπει να κάνεις πολλαπλές «διαπραγματεύσεις» για να διασφαλίσεις οποιαδήποτε καρέκλα. Δεν μπορεί την Πέμπτη να εμφανίζεσαι ως εκπρόσωπος του κόμματος «Βήτα», στο οποίο μετακομίζεις, και την Κυριακή να εμφανίζεσαι ως εκπρόσωπος του κόμματος «Άλφα», το οποίο δηλώνεις ότι πρέπει να εγκαταλειφθεί. Δεν μπορεί ούτε η ηγεσία αυτού του κόμματος να παριστάνει τον θεατή. Το παιχνίδι «των δύο ταμπλό» δεν έχει σχέση με την Αριστερά και την προοδευτική σκέψη. Και όταν υπάρχει απέναντί του ανοχή, αν όχι και προτροπή, αυτό πληγώνει όλη την Αριστερά και ξεφτιλίζει τον χώρο στα μάτια της κοινωνίας.

Σήμερα αντιμετωπίζουμε συμπεριφορές πρωτόγνωρες για την Αριστερά από στελέχη κομμάτων της, οι οποίες δεν έχουν τίποτα το αριστερό ή το προοδευτικό. Είναι συμπεριφορές των οποίων το κριτήριο δεν είναι τι ωφελεί την κοινωνία, τη νεολαία, τους ανθρώπους του μόχθου ή την πάλη για τη χειραφέτηση της γυναίκας. Η πρακτική τους είναι να προτάσσουν, με τρόπο παλαιοκομματικό, τον εαυτό τους έναντι των αναγκών του τόπου. Και το κάνουν αυτό, μάλιστα, στο όνομα του καινούργιου και του σύγχρονου. Στην πραγματικότητα, αυτά που πράττουν δεν έχουν σχέση με δημοκρατικές διαδικασίες, με την αριστερή αντίληψη για τη διαφάνεια, με τη συλλογικότητα και με την αίσθηση ευθύνης πέρα από το «για πάρτη μου».

Αυτά που βλέπουν τα μάτια μου ουδέποτε τα αντίκρισα στις πάνω από έξι δεκαετίες που είμαι οργανωμένος στην Αριστερά. Δεν τα συνάντησα ποτέ στους πνευματικούς μου «περιπάτους» στην ιστορία των προοδευτικών κομμάτων. Για να εξηγούμαι: ο λόγος γίνεται για στελέχη που ανήκουν στο κόμμα «Άλφα» (όπως ο ΣΥΡΙΖΑ ή η ΝΑΡ) και θέλουν να πάνε στο κόμμα «Βήτα» (όπως το ΠΑΣΟΚ ή ο χώρος «Τσίπρα»). Ασφαλώς, δικαίωμά τους. Μόνο που, ενώ θέλουν να πάνε στο κόμμα «Βήτα» και το δηλώνουν δημόσια, δεν φεύγουν ακόμη από το κόμμα «Άλφα».

Κανονικά, από τη στιγμή που αποκτούν την επιθυμία πολιτικής μετακόμισης, οφείλουν να σηκωθούν και να φύγουν από τον χώρο όπου ακόμη βρίσκονται και να πάνε, με καθαρές εξηγήσεις, στον χώρο που επιθυμούν. Αυτό, όμως, που συμβαίνει αποτελεί, στην πραγματικότητα, το αποκορύφωμα μιας πρακτικής κατάπτωσης των ηθών. Θα μου πει κάποιος: αφού η ηγεσία του κόμματος «Άλφα» το ανέχεται αυτό, «τότε καλά κάνουν». Πράγματι, έτσι είναι. Γι’ αυτό αποδίδω ευθύνες και στις ηγεσίες που ανέχονται ή και προωθούν αυτή την ανηθικότητα.

Αυτοί που ανακοινώνουν ότι επιθυμούν να μετακινηθούν σε άλλο φορέα (ΠΑΣΟΚ) ή σε υπό διαμόρφωση χώρο (Τσίπρας) οφείλουν να δώσουν εξηγήσεις; Ναι. Όχι μόνο στο κόμμα τους, αλλά και στο εκλογικό σώμα, καθώς και στους συντρόφους και τις συντρόφισσες που τους ανέδειξαν. Εξάλλου, αν είναι πεισμένοι ότι πράττουν ορθά, έχουν κάθε λόγο να προσπαθήσουν να πείσουν και άλλους.

Μια συμπεριφορά διάλυσης του υπάρχοντος οδηγεί χιλιάδες προοδευτικούς ανθρώπους στην απογοήτευση και στην αποστράτευση. Τους οδηγεί να εγκαταλείπουν τα κοινωνικά τους όνειρα και τις ελπίδες τους, να νιώθουν ότι βρίσκονται μπροστά σε αδιέξοδα και να γίνονται βορά στο κυρίαρχο σύστημα και στις πελατειακές του σχέσεις. Τους οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν αξίζει τον κόπο να παλεύει κανείς και ότι ο μόνος αποτελεσματικός δρόμος είναι να επιδιώξει ατομικά τη λύση των προβλημάτων του. Συνολικά, και ανεξάρτητα από προθέσεις, η έλλειψη ηθικής ισοπεδώνει την εικόνα της Αριστεράς και μειώνει την ακτινοβολία της.

Υπάρχει και κάτι χειρότερο από την αποστράτευση από την Αριστερά. Απλός κόσμος, που βλέπει όσα εδώ και χρόνια διαδραματίζονται στον ΣΥΡΙΖΑ, μπορεί εύκολα να γίνει θύμα ακροδεξιού λαϊκισμού, και οι συνέπειες θα είναι ακόμη πιο αρνητικές. Γι’ αυτό προτρέπω όσους θέλουν να κάνουν κομματική μεταγραφή να αποφασίσουν επιτέλους. Δεν μπορεί να είσαι παίκτης της ομάδας «Άλφα» και να λες κάθε μέρα ότι ο μόνος δρόμος για το καλό του αθλήματος είναι να χάσει η ομάδα σου και ότι θα φροντίσεις γι’ αυτό με μερικά αυτογκόλ!