Ένας Δήμος υπό πίεση: σκουπίδια, δάνεια και η ανάγκη για δύσκολες αποφάσεις

του Ξενοφώντα Σ. Αλαμάνου, Προέδρου Δημοτικού Συμβουλίου

Ο προϋπολογισμός του 2026 αποτυπώνει με σαφήνεια την πραγματική κατάσταση του Δήμου μας. Με συνολικά έσοδα 77,1 εκατ. € και έξοδα που φτάνουν τα 89,5 εκατ. €, η εικόνα είναι ξεκάθαρη: λειτουργούμε σε ένα περιβάλλον ασφυκτικών πιέσεων, με περιορισμένα περιθώρια ελιγμών. Το ταμειακό έλλειμμα των 12,4 εκατ. € δεν αποτελεί «μαξιλάρι», αλλά δεσμευμένους πόρους για έργα, ενώ το πραγματικό αποθεματικό του Δήμου ανέρχεται μόλις στις 300.000 €.

Η «μαύρη τρύπα» των απορριμμάτων

Η μεγαλύτερη «μαύρη τρύπα» παραμένει η διαχείριση των απορριμμάτων. Περισσότερο από το ένα τέταρτο του προϋπολογισμού –πάνω από 23 εκατ. € – κατευθύνεται στα σκουπίδια, με τις δαπάνες να υπερβαίνουν κατά 5,4 εκατ. € τα έσοδα από τα δημοτικά τέλη. Ακόμη και υπό ιδανικές συνθήκες λειτουργίας του νέου εργοστασίου, το όφελος δεν θα ξεπεράσει τα 3,5 εκατ. €, ενώ το υπόλειμμα θα συνεχίσει να μεταφέρεται για καύση με υψηλό κόστος. Η πραγματικότητα είναι ότι χωρίς ριζική αλλαγή στον τρόπο διαχείρισης, το πρόβλημα δεν λύνεται.

Αναγκαίες αυξήσεις και τέλος στις αυταπάτες

Σε αυτό το πλαίσιο, η αύξηση των δημοτικών τελών δεν ήταν πολιτική επιλογή ευκολίας, αλλά όρος επιβίωσης. Χωρίς αυτήν, ο Δήμος δεν θα μπορούσε καν να συντάξει προϋπολογισμό. Ταυτόχρονα, ο νέος τρόπος κατάρτισης βάζει τέλος σε λογιστικές στρεβλώσεις του παρελθόντος, όπως τα 31 εκατ. € ανείσπρακτων οφειλών που αλλοίωναν την πραγματική εικόνα.

Αλλαγή νοοτροπίας και κυκλική οικονομία

Η εξυγίανση, ωστόσο, δεν μπορεί να είναι μόνο λογιστική. Απαιτεί αλλαγή νοοτροπίας. Η ανεξέλεγκτη απόρριψη αποβλήτων είναι πράξη σε βάρος του τόπου και πρέπει να αντιμετωπιστεί ως τέτοια. Η ανακύκλωση οφείλει να φτάσει το 60% έως το 2030, με οργανωμένες δομές κυκλικής οικονομίας και με εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει». Μόνο έτσι θα αποκαλυφθεί και η πραγματική επιβάρυνση που σήμερα μετακυλίεται στον Δήμο, ιδίως από μεγάλες τουριστικές δραστηριότητες.

Το βάρος των δανείων και της ΔΕΥΑΚ

Παράλληλα, η επιβάρυνση από δανειακές υποχρεώσεις παραμένει σημαντική. Πάνω από 3 εκατ. € ετησίως κατευθύνονται σε αποπληρωμές, ενώ ο Δήμος δεν περιορίζεται στον ρόλο του εγγυητή, αλλά ουσιαστικά καλύπτει και υποχρεώσεις της ΔΕΥΑΚ.

Δύσκολη αλλά αναγκαία εξυγίανση

Η πορεία οικονομικής εξυγίανσης είναι δύσκολη, αλλά αναγκαία. Μόνο με ισοσκελισμένους ισολογισμούς μπορούμε να αποκτήσουμε πρόσβαση σε χρηματοδότηση για μεγάλα έργα που έχει ανάγκη ο τόπος, όπως η αξιοποίηση του εργοστασίου Δεσύλλα.

Οι αναγκαίες θεσμικές αλλαγές

Τέλος, είναι σαφές ότι οι Δήμοι δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις αυξανόμενες απαιτήσεις χωρίς ουσιαστική ενίσχυση. Η θεσμοθέτηση αυτοτελών πόρων, όπως η απόδοση μέρους του τέλους ανθεκτικότητας και κλιματικής αλλαγής στους ΟΤΑ, καθώς και η στελέχωση με εξειδικευμένο προσωπικό, αποτελούν προϋποθέσεις για μια σύγχρονη και αποτελεσματική αυτοδιοίκηση.

Μια βαθιά πολιτική επιλογή

Η συζήτηση για τον προϋπολογισμό δεν είναι τεχνική. Είναι βαθιά πολιτική.