Aναγκαιότητα σχέδιο ανασυγκρότησης για την Κέρκυρα

Η Κέρκυρα βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική αντίφαση. Την ώρα που διαφαίνεται ένας νέος κύκλος ιδιωτικών επενδύσεων, κυρίως στον τουρισμό, στις κατασκευές και στις υπηρεσίες, το δημόσιο υπόβαθρο του νησιού καταρρέει με ολοένα μεγαλύτερη ταχύτητα.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πόσες ακόμη επενδύσεις μπορεί να προσελκύσει η Κέρκυρα. Είναι αν μπορεί πλέον να τις αντέξει.

Δεν πρόκειται για μια ακόμη απαισιόδοξη διαπίστωση. Είναι η εικόνα που προκύπτει από την καθημερινότητα. Δρόμοι που υποχωρούν, δίκτυα ύδρευσης που σπάνε διαρκώς, αποχετεύσεις που έχουν εξαντλήσει τα όριά τους, σχολικά κτίρια που γερνούν, λιμενικές εγκαταστάσεις που ασφυκτιούν, κυκλοφοριακό που επιδεινώνεται, αντιπλημμυρικές ελλείψεις, ενεργειακές και περιβαλλοντικές πιέσεις. Όλα μαζί συνθέτουν ένα ενιαίο πρόβλημα: τη γήρανση της δημόσιας υποδομής.

Μπορεί η Περιφέρεια να πανηγυρίζει επειδή ασφαλτόστρωσε μερικά ακόμη χιλιόμετρα δρόμων ή αντικατέστησε τον οδοφωτισμό. Κανείς δεν αμφισβητεί ότι πρόκειται για χρήσιμες παρεμβάσεις. Όμως είναι άλλο πράγμα η συντήρηση της βιτρίνας και άλλο η ανασυγκρότηση του οικοδομήματος.

Η Κέρκυρα δεν χρειάζεται πλέον καλλωπισμό. Χρειάζεται ανακατασκευή των θεμελίων της.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι η φθορά δεν εξελίσσεται πλέον αναλογικά με τον χρόνο. Επιταχύνεται. Κάθε χρόνος αδράνειας δεν προσθέτει απλώς μία ακόμη χρονιά εγκατάλειψης. Πολλαπλασιάζει τις βλάβες, αυξάνει εκθετικά το κόστος αποκατάστασης και περιορίζει τις δυνατότητες της επόμενης διοίκησης να αντιδράσει. Τα δίκτυα έχουν ηλικία. Τα υλικά κουράζονται. Οι υποδομές φτάνουν στα φυσικά τους όρια. Και όταν αυτά ξεπεραστούν, οι καταρρεύσεις δεν έρχονται μία-μία. Έρχονται αλυσιδωτά.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει σήμερα.

Για τον λόγο αυτό η Κέρκυρα δεν έχει πλέον την πολυτέλεια να συνεχίσει με τη λογική των αποσπασματικών έργων και των ευκαιριακών χρηματοδοτήσεων. Μέχρι σήμερα η πολιτική συχνά καθοριζόταν από το ποιο έργο ήταν επιλέξιμο σε κάποιο πρόγραμμα. Η λογική αυτή πρέπει να ανατραπεί.

Δεν πρέπει να σχεδιάζουμε επειδή υπάρχει χρηματοδότηση. Πρέπει να χρηματοδοτούμε όσα επιβάλλει το σχέδιο.

Πρώτα οι ανάγκες του τόπου. Μετά τα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Αυτό σημαίνει Σχέδιο Ανασυγκρότησης.

Ένα ενιαίο πρόγραμμα που θα καταγράψει το πραγματικό απόθεμα των υποδομών, θα αξιολογήσει την κατάστασή τους, θα ιεραρχήσει τις παρεμβάσεις με αντικειμενικά κριτήρια και θα δεσμεύσει διαδοχικές δημοτικές, περιφερειακές και κυβερνητικές διοικήσεις ανεξάρτητα από πολιτικές εναλλαγές.

Ένα τέτοιο σχέδιο δεν μπορεί να είναι προεκλογική υπόσχεση τετραετίας. Είναι αναγκαστικά μεσοπρόθεσμο, ίσως δεκαετές. Και ακριβώς γι' αυτό απαιτεί ευρεία πολιτική και κοινωνική συμφωνία.

Η συζήτησή του δεν μπορεί να περιοριστεί στα δημοτικά συμβούλια. Οφείλει να περάσει μέσα από τα επιμελητήρια, το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, τους επιστημονικούς φορείς, τις επαγγελματικές οργανώσεις, τις κοινότητες, τα κινήματα πολιτών. Η κοινωνία δεν πρέπει να κληθεί μόνο να χειροκροτήσει ένα σχέδιο. Πρέπει να το συνδιαμορφώσει και στη συνέχεια να ελέγχει αυστηρά την εφαρμογή του.

Ίσως, μάλιστα, αυτό να είναι το σημαντικότερο πολιτικό διακύβευμα της επόμενης δεκαετίας.

Οι επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές δεν πρέπει να κριθούν από τις δημόσιες σχέσεις, τις φωτογραφίες των εγκαινίων ή τις εύκολες υποσχέσεις. Πρέπει να κριθούν από ένα και μόνο ερώτημα:

Ποιος διαθέτει σχέδιο ανασυγκρότησης της Κέρκυρας;

Όποιος δεν μπορεί να απαντήσει πειστικά σε αυτό το ερώτημα, δεν ζητά ουσιαστικά εντολή για το μέλλον. Ζητά απλώς να διαχειριστεί την παρακμή (σ.σ. αν κάτι σας θυμίζει αυτό;).

Η Κέρκυρα βρίσκεται πλέον σε εκείνο το ιστορικό σημείο όπου η ανασυγκρότηση δεν αποτελεί μία ακόμη πολιτική επιλογή ανάμεσα σε άλλες. Είναι η προϋπόθεση για να εξακολουθήσει να υπάρχει ως λειτουργικός τόπος κατοικίας, παραγωγής και φιλοξενίας.

Αν αυτό δεν γίνει σήμερα, οι επόμενες γενιές δεν θα μας κατηγορήσουν επειδή δεν χτίσαμε αρκετά. Θα μας κατηγορήσουν επειδή αφήσαμε να καταρρεύσουν όσα είχαμε ήδη παραλάβει.