Υπάρχουν χρυσόψαρα εδώ;

Τις τελευταίες εβδομάδες παρατηρείται πραγματική «επέλαση» ανακοινώσεων για εκατομμύρια ευρώ, με προεξάρχουσα την Περιφέρεια, που δύο και τρεις φορές την εβδομάδα δημοσιοποιεί χρηματοδοτήσεις και εντάξεις έργων. Οι ανακοινώσεις αναπαράγονται υποχρεωτικά από τα μέσα ενημέρωσης, δημιουργώντας μια εικόνα αφθονίας πόρων και κινητικότητας.

Η πρακτική αυτή δεν είναι καινούργια. Θυμίζει περιόδους κατά τις οποίες τα εκατομμύρια δραχμών κυριαρχούσαν στους τίτλους συμπολιτευόμενων φύλλων, καλλιεργώντας προσδοκίες που η πραγματικότητα σπάνια επιβεβαίωνε. Η απόσταση ανάμεσα στις εξαγγελίες και στο απτό αποτέλεσμα κατέληγε συχνά να προκαλεί θυμηδία ή και δυσπιστία.

Ο πληθωρισμός των προσδοκιών συνήθως λειτουργεί ως αντιστάθμισμα στην πενία συγκεκριμένων ενεργειών. Οι πολίτες αντιμετωπίζονται, ενίοτε, σαν να διαθέτουν περιορισμένη μνήμη, σαν «χρυσόψαρα» που ξεχνούν εύκολα τι εξαγγέλθηκε και τι τελικά υλοποιήθηκε. Το αν αυτή η τακτική αποδίδει επικοινωνιακά είναι ζήτημα δευτερεύον. Εκείνο που κυρίως κρίνεται είναι ο βαθμός πολιτικής ωριμότητας: όχι σε επίπεδο ιδεολογιών, αλλά ως αντοχή απέναντι στην επικοινωνιακή διαχείριση της πραγματικότητας.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα παραμένουν η επανεμφάνιση πλημμυρικών φαινομένων στο κέντρο της πόλης με τις πρώτες έντονες βροχοπτώσεις — απόρροια κατασκευαστικών αδυναμιών που καταγράφονται ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 — καθώς και η εκκρεμότητα ολοκλήρωσης του δρόμου από τα Τρία Γεφύρια προς του Βρυώνη, έργο που παραμένει ανολοκλήρωτο από το 2008. Πρόκειται για δύο υποθέσεις που αναδεικνύουν διαχρονικά ζητήματα αξιοπιστίας της τοπικής διοίκησης. Και στις δύο περιπτώσεις δεν έλειψαν οι επανειλημμένες ανακοινώσεις για χρηματοδοτήσεις και χρονοδιαγράμματα, γεγονός που ενίσχυσε τελικά τη δυσπιστία των πολιτών.

Λιγότερα συνθήματα και περισσότερη ουσιαστική δουλειά είναι αυτό που ζητά πλέον η τοπική κοινωνία. Η πρόσφατη υποχώρηση τμήματος του παραλιακού πλακόστρωτου στη Γαρίτσα, πριν καν συμπληρωθεί χρόνος από την ολοκλήρωση του έργου, δεν αφήνει περιθώρια για πανηγυρισμούς και επικοινωνιακές φωτογραφίσεις. Ιδιαίτερα όταν στο παρελθόν η ίδια πρακτική είχε αποτελέσει αντικείμενο κριτικής προς προηγούμενες διοικήσεις.

Σε ό,τι αφορά τις υποδομές, το ζήτημα δεν ήταν ποτέ αποκλειστικά οικονομικό. Η αθροιστική αποτίμηση των πιστώσεων που κατευθύνθηκαν στην Κέρκυρα, από την εποχή των ΜΟΠ έως σήμερα, προσφέρει ένα σαφές μέτρο σύγκρισης για την αποτελεσματικότητα της διοίκησης του νησιού τις τελευταίες δεκαετίες. Το ζητούμενο, τελικά, δεν είναι τα ποσά που ανακοινώνονται, αλλά το αποτύπωμά τους στην καθημερινότητα των πολιτών.

* «Υπάρχουν χρυσόψαρα εδώ; απάντησέ μου. Μέσα στη γυάλα τελειώνει το νερό… Υπάρχουν χρυσόψαρα εδώ; απάντησε μου. Ή παραμένει πάντα μαύρος ο βυθός;». Στίχοι για το τραγούδι Υπάρχουν χρυσόψαρα εδώ; (1999) Πυξ Λαξ του Μάνου Ξυδούς.