Η Μόσχα βλέπει στον Νεκτάριο γέφυρα με την Εκκλησία της Ελλάδος

ΚΕΡΚΥΡΑ. Ρόλο γέφυρας στις τραυματισμένες σχέσεις του Πατριαρχείου Μόσχας με την Εκκλησία της Ελλάδος φαίνεται να αναγνωρίζει η ρωσική πλευρά στον Μητροπολίτη Κερκύρας Νεκτάριο, όπως προκύπτει πλέον όχι μόνο από το συλλείτουργό του με τον Πατριάρχη Κύριλλο, αλλά και από τις επαφές, τις δηλώσεις και τις αμοιβαίες παρασημοφορήσεις που συνόδευσαν την παρουσία του στη Μόσχα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αιτιολογία με την οποία ο Κύριλλος απένειμε στον Νεκτάριο το παράσημο του Αγίου Σεραφείμ του Σάρωφ Β΄ Τάξεως: «σε αναγνώριση της συμβολής του στην ενίσχυση των φιλικών σχέσεων μεταξύ της Ρωσικής Εκκλησίας και της Εκκλησίας της Ελλάδος». Η αναφορά δεν περιορίζεται, δηλαδή, στις σχέσεις του Πατριαρχείου με τη Μητρόπολη Κερκύρας, αλλά τοποθετεί τον Κερκύρας στο ευρύτερο πεδίο των σχέσεων Μόσχας–Αθήνας.

Ο Νεκτάριος ανταπέδωσε απονέμοντας στον Κύριλλο την ανώτατη διάκριση της Μητρόπολης Κερκύρας, τον Σταυρό μετά Αστέρος. Στην ιδιαίτερα θερμή προσφώνησή του θύμισε ότι γνώριζε τον Κύριλλο πριν από την εκλογή του στον πατριαρχικό θρόνο, από τις επισκέψεις του στην Κέρκυρα ως επικεφαλής των Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων. Τον συνέκρινε μάλιστα με τον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο, λέγοντας ότι «ορθοτομεί τον λόγο της αληθείας» και χαρακτηρίζοντάς τον «πνευματικό μαγνήτη», ιδιαίτερα για τους νέους.

Η αλληλουχία των γεγονότων δύσκολα περνά απαρατήρητη. Πριν ακόμη από την επίσημη υποδοχή της δεξιάς του Αγίου Σπυρίδωνος, ο Νεκτάριος συναντήθηκε με τον Μητροπολίτη Βολοκολάμσκ Αντώνιο, επικεφαλής του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων και, ουσιαστικά, της εκκλησιαστικής διπλωματίας του Πατριαρχείου Μόσχας. Στη συνάντηση, σύμφωνα με την επίσημη ρωσική ανακοίνωση, παρέστη και ο Α. Β. Καρμάκοφ, πρόεδρος του Δ.Σ. της «Regional Energy Company».

Ακολούθησαν η επίσημη υποδοχή του λειψάνου από τον Κύριλλο, το συλλείτουργο των δύο ιεραρχών στον Καθεδρικό Ναό του Χριστού Σωτήρος και οι αμοιβαίες παρασημοφορήσεις.

Η επίσκεψη, άλλωστε, δεν αποτελεί την αρχή αυτής της προσέγγισης. Τον Νοέμβριο του 2025 είχε ήδη καταγραφεί παρουσία του Νεκταρίου στη Ρωσία και συλλείτουργό του με ιεράρχες του Πατριαρχείου Μόσχας. Σε σχετικό δημοσίευμα του αποδιδόταν τότε η χαρακτηριστική φράση προς ρωσικό ακροατήριο: «Μην ακούτε τους κυβερνώντες, ο λαός αγαπάει πολύ τη Ρωσία». Η συγκεκριμένη αναφορά, πάντως, προέρχεται από δημοσίευμα και όχι από πρωτογενές κείμενο ή βίντεο που να έχει έως τώρα διασταυρωθεί.

Η σιωπή της Αθήνας

Μέχρι το μεσημέρι της Πέμπτης 20 Αυγούστου δεν έχει εντοπιστεί δημόσια αντίδραση της Αρχιεπισκοπής Αθηνών, της Ιεράς Συνόδου ή του Οικουμενικού Πατριαρχείου για το συλλείτουργο και τις δηλώσεις στη Μόσχα.

Η απουσία αντίδρασης, ωστόσο, δεν πρέπει να ερμηνεύεται αυτομάτως ως επιδοκιμασία ή αποδοκιμασία. Η μεταφορά της δεξιάς του Αγίου Σπυρίδωνος πραγματοποιήθηκε εξαρχής, σύμφωνα με τις σχετικές δημοσιεύσεις, με έγκριση, κανονική άδεια και ευλογία της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος. Επομένως η Αθήνα γνώριζε και είχε εγκρίνει την αποστολή του λειψάνου.

Δεν υπάρχει όμως μέχρι στιγμής τεκμήριο ότι η συνοδική έγκριση αφορούσε ειδικά το συλλείτουργο του Νεκταρίου με τον Κύριλλο. Πολύ περισσότερο, δεν προκύπτει ότι ο Κερκύρας μετέβη στη Μόσχα έχοντας επίσημη διαμεσολαβητική εντολή της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Η δεξιά του Αγίου Σπυρίδωνος θα συνεχίσει την περιοδεία της σε 13 πόλεις της Ρωσίας έως τις 20 Σεπτεμβρίου.