Οι Αλβανοί πολίτες μάς έβαλαν τα γυαλιά
Στο Ζβέρνετς δεν διαδηλώνουν για σημαίες και εθνότητες. Διαδηλώνουν για τη γη, το περιβάλλον και το δικαίωμα των τοπικών κοινωνιών να έχουν λόγο στην ανάπτυξη του τόπου τους.
ΚΕΡΚΥΡΑ. Η εξέγερση των κατοίκων στο αλβανικό Ζβέρνετς δεν είναι μειονοτική, ούτε εθνοτική. Είναι η αντίδραση των πολιτών απέναντι σε ένα μοντέλο τουριστικών επενδύσεων που μετασχηματίζει τον χώρο, συχνά εκτοπίζοντας τους ντόπιους από τη γη, τις ακτές και τις παραδοσιακές τους δραστηριότητες. Αυτή η δυτικοβαλκανική εξέγερση έχει πολλά να διδάξει, όχι μόνο στην Αλβανία αλλά και στην Ελλάδα.
Το Ζβέρνετς φαίνεται να λειτουργεί ως καταλύτης μιας ευρύτερης δυσαρέσκειας απέναντι στο μοντέλο ανάπτυξης που ακολουθεί ο Έντι Ράμα τα τελευταία χρόνια. Η κυβέρνηση έχει οικοδομήσει μεγάλο μέρος της οικονομικής της στρατηγικής στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων μεγάλης κλίμακας, ιδιαίτερα στον τουρισμό, στις παραλιακές αναπτύξεις, στις μαρίνες και στα ακίνητα υψηλής αξίας. Οι υποστηρικτές αυτής της πολιτικής μιλούν για εντυπωσιακή τουριστική ανάπτυξη και εισροή κεφαλαίων. Οι επικριτές, όμως, καταγγέλλουν ειδικές νομοθετικές ρυθμίσεις, διαδικασίες ταχείας αδειοδότησης, περιορισμένη διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες και αδιαφάνεια στις χρήσεις γης και στις περιβαλλοντικές εγκρίσεις.
Υπό αυτή την έννοια, η επένδυση του Τζάρεντ Κούσνερ στη Σάσωνα συγκεντρώνει όλα τα χαρακτηριστικά που τροφοδοτούν αυτή την κριτική. Είναι τεράστια σε μέγεθος, αφορά μια εξαιρετικά ευαίσθητη παράκτια περιοχή και συνδέεται με πρόσωπο του στενού κύκλου του Ντόναλντ Τραμπ. Γι’ αυτό και στις κινητοποιήσεις δεν συμμετέχουν μόνο κάτοικοι του Ζβέρνετς αλλά περιβαλλοντικές οργανώσεις, ακαδημαϊκοί, φορείς προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και τμήματα της αντιπολίτευσης. Το σύνθημα δεν είναι απλώς «όχι στην επένδυση». Είναι συχνά «όχι στο μοντέλο ανάπτυξης που αυτή συμβολίζει».
Και αυτό δεν είναι αποκλειστικά αλβανικό φαινόμενο. Στη Μήλο, στην Πάρο και στα Χανιά έχουν αναπτυχθεί ισχυρές αντιδράσεις απέναντι σε μορφές υπερτουρισμού και μεγάλες τουριστικές επενδύσεις. Στην Ισπανία, από τη Βαρκελώνη έως τη Μαγιόρκα και τα Κανάρια Νησιά, χιλιάδες πολίτες διαδηλώνουν κατά της μετατροπής των πόλεων και των νησιών τους σε τουριστικά θεματικά πάρκα. Στη Βενετία η πίεση υπήρξε τόσο μεγάλη ώστε επιβλήθηκε ακόμη και τέλος εισόδου στους επισκέπτες. Ακόμη και στην Τουρκία, από το Γκεζί Παρκ έως περιβαλλοντικές κινητοποιήσεις στην επαρχία, οι συγκρούσεις γύρω από την ανάπτυξη και τη χρήση του χώρου έχουν λάβει πολιτικές διαστάσεις.
Για έναν παρατηρητή από την Κέρκυρα, η εικόνα είναι οικεία. Τα ίδια ερωτήματα επανέρχονται παντού: πόσο μεγάλες επενδύσεις χρειάζεται ένας τόπος, ποιος αποφασίζει γι’ αυτές, ποια είναι τα ανταποδοτικά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες και πού βρίσκεται η ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη, το περιβάλλον και τον δημόσιο χώρο.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΑΪΤΗΣ
Είναι ο εκδότης - διευθυντής της Ενημέρωσης. Έχει σπουδάσει και εργαστεί ως μηχανικός και ηλεκτρονικός. Δημοσιογραφεί από τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Έχει συνεργαστεί με σχεδόν όλες τις αθηναϊκές εφημερίδες. Διετέλεσε πρόεδρος του Συνδέσμου Ημερησίων Περιφερειακών Εφημερίδων, τον οποίον υπηρέτησε και από τη θέση του γενικού γραμματέα στο δ.σ. επί οκτώ χρόνια. Πιστεύει πως η ισχυρότερη ιδιότητα του δημοσιογράφου στην ενημέρωση είναι το ενδιαφέρον του για τα κοινά και στην επικοινωνία η έντιμη και ανιδιοτελής διαμεσολάβηση.
