Σε κίνδυνο η εύθραυστη εκεχειρία

ΑΘΗΝΑ. Οι πιο άμεσες και υψηλού επιπέδου συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν από το 1979 ολοκληρώθηκαν στο Ισλαμαμπάντ χωρίς συμφωνία, μετά από περίπου 21 ώρες διαπραγματεύσεων (Axios, 12 April 2026 reporting – ).

Οι διαπραγματεύσεις πραγματοποιήθηκαν στις 11–12 Απριλίου 2026 στην πρωτεύουσα του Πακιστάν, το οποίο λειτούργησε ως βασικός μεσολαβητής, έχοντας ήδη συμβάλει στην επίτευξη της προσωρινής εκεχειρίας που ισχύει από τις 8 Απριλίου (The Guardian – ).

Οι συνομιλίες εξελίχθηκαν σε κλίμα έντονης καχυποψίας και αντικρουόμενων στρατηγικών στόχων. Από την αμερικανική πλευρά, επικεφαλής ήταν ο J. D. Vance, ενώ το Ιράν εκπροσωπήθηκε από ανώτατους αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων ο Mohammad Bagher Ghalibaf (The Guardian – ). Οι επαφές χαρακτηρίστηκαν ως οι σημαντικότερες εδώ και δεκαετίες, με διεθνή συμμετοχή και υποστήριξη από χώρες όπως η Κίνα, η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ (The Times of India – ).

Ωστόσο, τα βασικά «αγκάθια» αποδείχθηκαν ανυπέρβλητα. Οι ΗΠΑ απαίτησαν ρητή δέσμευση ότι το Ιράν δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, καθώς και την εξασφάλιση ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ (Reuters – ). Από την άλλη πλευρά, η Τεχεράνη ζήτησε άρση κυρώσεων, αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων, αποζημιώσεις για τις πολεμικές ζημιές και ουσιαστικό έλεγχο ή ρόλο στη διαχείριση του στρατηγικού αυτού θαλάσσιου περάσματος (Reuters – ).

Ιδιαίτερα κρίσιμο παραμένει το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας (Time – ). Η στρατιωτική ένταση στην περιοχή συνεχίζεται, με τις ΗΠΑ να επιχειρούν να διασφαλίσουν την ελεύθερη διέλευση πλοίων και το Ιράν να απειλεί με αντίποινα, κατηγορώντας την Ουάσινγκτον για παραβίαση της εκεχειρίας (Time – ).

Το ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο επιβαρύνει περαιτέρω τις συνομιλίες. Η σύγκρουση έχει επεκταθεί σε πολλαπλά μέτωπα, ιδίως στον Λίβανο, με χιλιάδες νεκρούς και έντονες περιφερειακές επιπτώσεις (Time – ). Το Ιράν συνδέει ρητά τη διαπραγμάτευση με την απαίτηση για κατάπαυση του πυρός και σε αυτό το μέτωπο, ενώ οι ΗΠΑ επικεντρώνονται κυρίως στο πυρηνικό πρόγραμμα και την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών (Reuters – ).

Παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, υπήρξε σύγκλιση σε ορισμένα επιμέρους ζητήματα, οι διαφορές σε κομβικά θέματα παρέμειναν, οδηγώντας σε «πάγωμα» των διαπραγματεύσεων χωρίς τελική συμφωνία (Reuters – ). Και οι δύο πλευρές απέδωσαν την αποτυχία στην άλλη, με την Ουάσινγκτον να κάνει λόγο για αδιαλλαξία της Τεχεράνης και το Ιράν να κατηγορεί τις ΗΠΑ για υπερβολικές απαιτήσεις (Al Jazeera – ).

Η εξέλιξη αυτή θέτει σε κίνδυνο την ήδη εύθραυστη εκεχειρία και ενισχύει τους φόβους για επανέναρξη των εχθροπραξιών, με σημαντικές επιπτώσεις τόσο για την περιφερειακή ασφάλεια όσο και για την παγκόσμια οικονομία, ιδίως στον τομέα της ενέργειας (Reuters – ).

Παρά το αδιέξοδο, διπλωματικές πηγές αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης των συνομιλιών, υπογραμμίζοντας ότι η ίδια η διεξαγωγή τους αποτελεί ένδειξη ότι και οι δύο πλευρές εξακολουθούν να αναζητούν μια, έστω δύσκολη, πολιτική λύση (The Guardian – ).