Ο λογαριασμός της τυχαίας και ασύδοτης τουριστικής ανάπτυξης

ΚΕΡΚΥΡΑ. Η συζήτηση για την τουριστική ανάπτυξη της Κέρκυρας μπορεί να γίνει ιδεολογική, πολιτική ή συναισθηματική. Μπορεί όμως να γίνει και λογιστική. Αν τα στοιχεία που επικαλείται η Ένωση Ξενοδόχων Κέρκυρας από το ΙΝΣΕΤΕ επιβεβαιωθούν πλήρως, τότε μόνο στη βραχυχρόνια μίσθωση προστέθηκαν στην Περιφερειακή Ενότητα Κέρκυρας περίπου 13.086 νέες κλίνες από το 2020 έως το 2023, καθώς οι κλίνες αυξήθηκαν από 51.567 σε 64.653. Η ίδια Ένωση ανέφερε το 2025 ότι τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης ξεπερνούν πλέον τα 16.000 και οι κλίνες τις 70.000, με αύξηση άνω του 70% μέσα σε πέντε χρόνια. Με άλλα λόγια, η Κέρκυρα δεν χάνει τουριστική δυναμικότητα. Την αυξάνει.

Ο λογαριασμός αρχίζει από το νερό. Αν ως βάση ληφθούν 20.000 νέες τουριστικές κλίνες, τότε στην αιχμή χρειάζονται 3.260 έως 4.800 κυβικά μέτρα νερού την ημέρα, ανάλογα με την κατανάλωση. Η χαμηλή εκτίμηση βασίζεται σε 163 λίτρα ανά επισκέπτη ημερησίως, όσο αναφέρθηκε για τη μέση κατανάλωση τουρίστα στη Βαρκελώνη, ενώ στα πολυτελή ξενοδοχεία η κατανάλωση ξεπερνά τα 240 λίτρα ημερησίως. (AP News) Άρα 20.000 νέες κλίνες σημαίνουν, χονδρικά, έναν πρόσθετο ημερήσιο υδρευτικό φορτίο ίσο με μια μικρή πόλη. Και αυτό χωρίς να υπολογίζονται πισίνες, απώλειες δικτύου ή αυξημένη κατανάλωση σε περιόδους καύσωνα.

Στην αποχέτευση, ο ίδιος αριθμός μεταφράζεται σε 20.000 πρόσθετους ισοδύναμους κατοίκους στην αιχμή. Δηλαδή η νέα τουριστική δυναμικότητα δεν είναι απλώς «κρεβάτια». Είναι λύματα, δίκτυα, αντλιοστάσια και βιολογικοί καθαρισμοί. Αν η δυναμικότητα των εγκαταστάσεων δεν έχει αυξηθεί αντίστοιχα, το έλλειμμα μεταφέρεται στο περιβάλλον και στη δημόσια υγεία.

Στα απορρίμματα, με συντηρητική παραδοχή 1,4 κιλού ανά άτομο ημερησίως —περίπου όσο αντιστοιχεί στα 519 κιλά ανά κάτοικο ετησίως που αποδίδονται στην Ελλάδα στον Global Waste Index— οι 20.000 νέες κλίνες παράγουν 28 τόνους επιπλέον απορριμμάτων κάθε ημέρα αιχμής. (Investopedia) Αν ληφθεί υπόψη τουριστική κατανάλωση υψηλότερη από την οικιακή, ο αριθμός ανεβαίνει. Για σύγκριση, σε τουριστικούς νησιωτικούς προορισμούς όπως η Χαβάη αναφέρονται περίπου 3,3 κιλά απορριμμάτων ανά επισκέπτη την ημέρα. (Βικιπαίδεια) Με αυτόν τον συντελεστή, οι 20.000 κλίνες θα σήμαιναν έως 66 τόνους απορριμμάτων ημερησίως στην αιχμή.

Στους δρόμους, ο λογαριασμός είναι δυσκολότερος, αλλά όχι αόρατος. Αν οι 20.000 κλίνες έχουν πληρότητα αιχμής και κάθε δύο έως τρεις επισκέπτες αντιστοιχούν σε ένα όχημα μετακίνησης, ενοικιαζόμενο, ταξί, λεωφορείο, μεταφορά εκδρομής ή ιδιωτικό Ι.Χ., τότε το οδικό δίκτυο δέχεται φορτίο χιλιάδων πρόσθετων ημερήσιων μετακινήσεων. Δεν χρειάζεται να έχει κάθε επισκέπτης αυτοκίνητο για να πιεστεί το σύστημα. Αρκεί η αλυσίδα αεροδρόμιο, λιμάνι, καταλύματα, παραλίες, Παλιά Πόλη, εκδρομές, τροφοδοσία και αποκομιδή να λειτουργεί πάνω σε δρόμους που δεν έχουν σχεδιαστεί για αυτή την αιχμή.

Έτσι προκύπτει ο πραγματικός ισολογισμός της ανάπτυξης. Οι 20.000 νέες κλίνες δεν είναι μόνο 20.000 δυνατότητες διανυκτέρευσης. Είναι έως 4.800 κυβικά μέτρα νερού την ημέρα, 20.000 ισοδύναμοι κάτοικοι λυμάτων, 28 έως 66 τόνοι απορριμμάτων ημερησίως και χιλιάδες πρόσθετες μετακινήσεις. Το ερώτημα για την Κέρκυρα δεν είναι αν η αγορά μπορεί να προσθέτει κλίνες. Προφανώς μπορεί. Το ερώτημα είναι αν το Δημόσιο προσθέτει με τον ίδιο ρυθμό νερό, αποχέτευση, διαχείριση σκουπιδιών, δρόμους, στάθμευση και κατοικία για όσους δουλεύουν στον τουρισμό.

Μέχρι να παρουσιαστεί ένας τέτοιος ισολογισμός από τον Δήμο, την Περιφέρεια, τη ΔΕΥΑΚ, τον φορέα απορριμμάτων και τον νομοθετημένο φορέα διαχείρισης προορισμού, η Κέρκυρα θα συνεχίζει να συζητά την ανάπτυξη με εντυπώσεις. Όμως ο λογαριασμός υπάρχει. Και κάθε χρόνο μεγαλώνει.