Σαν να καθαρίζεις την Τζοκόντα με ajax!

ΚΕΡΚΥΡΑ. Η χαρά του αντιδημάρχου Καθαριότητας Π. Γιαννούλη, που συνοδεύτηκε και με ανάρτηση στον λογαριασμό του στα σόσιαλ, έγινε εκνευρισμός και σύγκρουση. Ο λόγος; Η δημοτική Υπηρεσία, ανέθεσε σε εταιρεία καθαρισμών να πλύνει με πιεστικό τα «μουτζουρωμένα» από τον χρόνο και την υγρασία αγάλματα μεταξύ των οποίων και του Σούλενμπουργκ και του Γκίλφορντ, ενόψει εορτών. Το πρώτο είναι έργο του Antonio Corradini, φιλοτεχνημένο μετά την απόκρουση της οθωμανικής πολιορκίας του 1716, δηλαδή ηλικίας περίπου τριών αιώνων, ενώ το δεύτερο, έργο του Κοσμά Απέργη, χρονολογείται στο 1883 και έχει ήδη συμπληρώσει 143 χρόνια ζωής.

Τα αποτελέσματα μάλιστα ο αντιδήμαρχος τα εξέθεσε πανηγυρικά, με φωτό πριν και μετά, στον λογαριασμό του, συγκεντρώνοντας έτσι και συγχαρητήρια από δημότες.

Αντιθέτως, στην Αρχαιολογία «έγιναν Τούρκοι» (μέρες που ’ναι), διότι αυτά τα πράγματα δεν γίνονται έτσι. Όπως μάλιστα σχολίασε κάποιος, είναι σαν να πας να καθαρίσεις την Τζοκόντα με ajax!

Στην υπόθεση παρενέβησαν προς τον αντιδήμαρχο, μόλις αντιλήφθηκαν τις διθυραμβικές αναρτήσεις, άλλα στελέχη του Δήμου που γνώριζαν την απαιτούμενη διαδικασία και ο εμφύλιος απετράπη με τη συνδρομή των ψυχραιμοτέρων.

Στο μεταξύ, τα αγάλματα φιγουράρουν απαστράπτοντα διά γυμνού οφθαλμού. Όπως όμως τόνισε ειδικός που ρωτήθηκε σχετικά, η απομάκρυνση της μαύρης επιφάνειας με πιεστικό υψηλής πίεσης μπορεί να αφαιρέσει μαζί με τη «βρωμιά» και μέρος του μαρμάρου, ανάλογα βέβαια με την ηλικία του αγάλματος, την ποιότητα και την κατάσταση του υλικού, την πίεση του νερού κ.ά.

Το αν έγινε ή όχι ζημιά, ποια και πόση, θα αποδειχθεί με την αυτοψία ειδικών συντηρητών που κλήθηκαν εσπευσμένα να βρεθούν στην Κέρκυρα.

Το κερκυραϊκό παράξενο είναι ότι ο Δήμος δεν σκέφθηκε να συνεργαστεί με την Αρχαιολογία και να ζητήσει οδηγίες για τον καθαρισμό των αγαλμάτων, κάτι που έκανε όμως ιδιώτης – δημότης, για προσωπική του ενημέρωση και, σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, ενημερώθηκε λεπτομερώς για τη διαδικασία και τον ενδεδειγμένο τρόπο.

Πως συντηρούνται τα αγάλματα

Για υπαίθρια αγάλματα όπως του Σούλενμπουργκ και του Γκίλφορντ στην Κέρκυρα, το πρώτο που γίνεται είναι εξέταση και τεκμηρίωση: φωτογράφιση, χαρτογράφηση ρωγμών και απολεπίσεων, εντοπισμός βιολογικών επικαθίσεων, αλάτων, μαύρης κρούστας, παλαιότερων επισκευών και πιθανών προβλημάτων στη βάση ή στους μεταλλικούς συνδέσμους.

Στα μαρμάρινα αγάλματα η συντήρηση συνήθως περιλαμβάνει:

• Ήπιο επιφανειακό καθαρισμό, αρχικά με μαλακές βούρτσες και ελεγχόμενη χρήση νερού. Αν υπάρχουν επίμονες επικαθίσεις χρησιμοποιούνται ειδικότερες μέθοδοι από συντηρητές.
• Αφαίρεση βιολογικών επικαθίσεων, όπως άλγη, λειχήνες και μικροοργανισμοί, με κατάλληλη και ελεγχόμενη αγωγή.
• Αφαλάτωση, όταν άλατα έχουν εισχωρήσει στους πόρους του λίθου. Είναι κρίσιμο ζήτημα σε παράκτιες περιοχές.
• Στερέωση σαθρών σημείων, όταν το μάρμαρο έχει αρχίσει να αποσαθρώνεται ή να «ζαχαρώνει».
• Σφράγιση ρωγμών και αρμών, όπου είναι απαραίτητη ώστε να εμποδίζεται η είσοδος νερού.
• Έλεγχο της βάσης, της απορροής των νερών και των μεταλλικών συνδέσμων, επειδή η διάβρωση ενός εσωτερικού σιδερένιου στοιχείου μπορεί να προκαλέσει ακόμη και θραύση του μαρμάρου.

Αντίθετα, ένας επιθετικός καθαρισμός μπορεί να αφαιρέσει όχι μόνο τη βρωμιά αλλά και την ιστορική επιφάνεια του ίδιου του έργου.