Λαιστρυγόνες και Κύκλωπες κατέλυσαν τη «Φαιακία» του Μίλτου

ΚΕΡΚΥΡΑ. Η πλατφόρμα Blogger διέγραψε το ιστολόγιο του Μίλτου Βασιλείου, εξαφανίζοντας μέσα σε μια στιγμή ένα αρχείο πολλών χρόνων. Ευτυχώς ο Μίλτος συνεχίζει να δημοσιεύει τα κείμενά του στην κερκυραϊκή ιστοσελίδα CorfuPress. Το ιστολόγιο όμως ήταν κάτι πολύ περισσότερο από μια αποθήκη άρθρων. Φιλοξενούσε κείμενα φίλων, φωτογραφίες, παραπομπές, σχόλια και διάλογο· αποτελούσε μια διακριτή ψηφιακή κοινότητα με τη δική της αισθητική, τις δικές της αναφορές και τη δική της ιστορία. Αυτή ακριβώς η ενότητα χάθηκε.

Το περιστατικό υπενθυμίζει μια πραγματικότητα που συχνά αγνοούμε. Η μεγαλύτερη απειλή για την ελευθερία της έκφρασης δεν προέρχεται πλέον μόνο από τους χάκερ ή τις κυβερνήσεις. Προέρχεται και από την απόλυτη εξουσία που έχουν αποκτήσει οι ιδιωτικές ψηφιακές πλατφόρμες πάνω στη δημόσια μνήμη. Με αποκλειστικές διαδικασίες, αυτοματοποιημένα συστήματα και όρους χρήσης που οι ίδιες καθορίζουν, μπορούν να διαγράψουν όχι μόνο έναν λογαριασμό αλλά και ένα ολόκληρο κομμάτι της σύγχρονης πολιτισμικής παραγωγής.

Οι αλγόριθμοι δεν λογοκρίνουν πάντοτε από πρόθεση. Αρκεί όμως να εφαρμόζουν κανόνες χωρίς ιστορικό, πολιτισμικό ή κοινωνικό συμφραζόμενο, ώστε το αποτέλεσμα να είναι το ίδιο: η εξαφάνιση περιεχομένου, σχέσεων και συλλογικής μνήμης. Η ευθύνη διαχέεται μέσα στον αυτοματισμό και, τελικά, κανείς δεν λογοδοτεί.

Αυτή είναι ίσως η νέα μορφή περιορισμού των ελευθεριών. Όχι η θεαματική απαγόρευση αλλά η αθόρυβη διαγραφή. Όχι η λογοκρισία με τη σφραγίδα του κράτους αλλά η αφαίρεση ενός ψηφιακού αποτυπώματος με την επίκληση μιας ιδιωτικής πολιτικής χρήσης. Κι ενώ άλλοτε η υπεράσπιση της ελευθερίας ήταν υπόθεση πολιτικών και κοινωνικών συσχετισμών, σήμερα απέναντι βρίσκονται πολυεθνικές πλατφόρμες με ισχύ μεγαλύτερη από πολλών κρατών. Οι συσχετισμοί εξακολουθούν να υπάρχουν· μόνο που η κλίμακά τους έχει γίνει τόσο άνιση, ώστε η διεκδίκηση δικαιωμάτων μοιάζει ολοένα και δυσκολότερη.