Το χρονικό της Οικίας Πετσάλη

ΚΕΡΚΥΡΑ. Τον θυμάμαι τον Πετσάλη. Ήταν ο διευθυντής του εξατάξιου Οικονομικού Γυμνασίου, της Εμπορικής, στην καρδιά της πόλης. Ψηλός, λιγομίλητος, αυστηρός όσο απαιτούσε η θέση του, αλλά με εκείνη την ευγένεια που χαρακτήριζε μια ολόκληρη γενιά εκπαιδευτικών της παλιάς Κέρκυρας. Για εμάς τους μαθητές ήταν απλώς «ο κύριος Πετσάλης». Χρόνια αργότερα μάθαμε ότι το όνομά του δεν θα έμενε μόνο συνδεδεμένο με την εκπαίδευση, αλλά και με μία από τις σημαντικότερες δωρεές προς τον Δήμο Κερκυραίων.

Η οικία Πετσάλη, δίπλα στον Φοίνικα, στην Ιόνιο Ακαδημία και στο κτήριο Γιαλλινά, δεν είναι απλώς ένα ακόμη παλιό αρχοντικό. Είναι ένα από τα χαρακτηριστικότερα δείγματα της αστικής νεοκλασικής αρχιτεκτονικής που διαμόρφωσε την εικόνα της Κέρκυρας στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Χτίστηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η πόλη απέκτησε την αυτοπεποίθηση και την αισθητική μιας ευρωπαϊκής πρωτεύουσας, με κατοικίες που συνδύαζαν τη βενετσιάνικη παράδοση με τα νεοκλασικά πρότυπα της εποχής. (startmediacorfu.gr)

Το σπίτι ξεχώριζε όχι μόνο για την επιβλητική του όψη αλλά και για τον εσωτερικό του πλούτο. Ξύλινα κλιμακοστάσια, περίτεχνα κιγκλιδώματα, ζωγραφικός διάκοσμος, διακοσμητικές οροφές και αυθεντικά αρχιτεκτονικά στοιχεία συνθέτουν ένα κτίριο που αποτελεί από μόνο του τεκμήριο της κερκυραϊκής αστικής ιστορίας. Δεν είναι τυχαίο ότι οι υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού το αντιμετωπίζουν ως μνημείο που απαιτεί εξειδικευμένη συντήρηση σε κάθε του λεπτομέρεια. (ertnews.gr)

Ο Πετσάλης δεν περιορίστηκε να αφήσει πίσω του ένα ακίνητο. Με τη διαθήκη του το παραχώρησε στον τότε Δήμο Κερκυραίων, θέτοντας έναν ιδιαίτερα συγκεκριμένο όρο: τα έσοδα από την αξιοποίησή του να διατίθενται αποκλειστικά για τη συντήρηση των παιδικών χαρών της πόλης. Ήταν μια πράξη κοινωνικής ευθύνης, χαρακτηριστική μιας γενιάς ευεργετών που πίστευαν ότι η περιουσία οφείλει να επιστρέφει στην κοινωνία. (startmediacorfu.gr)

Κι όμως, η μοίρα του κτιρίου δεν δικαίωσε αμέσως την πρόθεση του δωρητή.

Για πολλά χρόνια η οικία έμεινε κλειστή. Η υγρασία, η εγκατάλειψη και ο χρόνος άρχισαν να καταστρέφουν ό,τι δεν είχε κατορθώσει να φθείρει ένας ολόκληρος αιώνας ζωής. Οροφές κατέρρευσαν, ξύλινα στοιχεία σάπισαν, τμήματα του ζωγραφικού διακόσμου χάθηκαν, ενώ κατά καιρούς καταγγελλόταν ότι το κτίριο χρησιμοποιούνταν ακόμη και ως αποθηκευτικός χώρος δημοτικών υπηρεσιών. Η εικόνα της ερχόταν σε πλήρη αντίθεση με τη θέση που κατέχει στον σημαντικότερο ίσως πολιτιστικό άξονα της πόλης. (ertnews.gr)

Δεν έλειψαν οι εξαγγελίες. Ήδη από το 2017 η πλήρης αποκατάστασή της είχε ενταχθεί στους σχεδιασμούς του Δήμου μέσω Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα, μαζί με το Δημοτικό Θέατρο και τον Φοίνικα. Όμως η χρηματοδότηση δεν προχώρησε ποτέ και η οικία συνέχισε να περιμένει. (ertnews.gr)

Στέκομαι καμιά φορά απέναντι από την Οικία Πετσάλη και αναρωτιέμαι αν θα προλάβει. Αν θα προλάβει το κτίριο να σωθεί πριν ο χρόνος πάρει οριστικά το πάνω χέρι. Οι ρωγμές μεγαλώνουν, οι οροφές δοκιμάζονται από κάθε χειμώνα και το μνημείο μοιάζει να ισορροπεί ανάμεσα στην αξιοπρέπεια και την κατάρρευση.

Κι όμως, αυτή τη φορά υπάρχει ένας λόγος να είναι κανείς συγκρατημένα αισιόδοξος. Η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου ολοκληρώνει τον κύκλο των απαιτούμενων μελετών, με τελευταία εκείνη της συντήρησης του ζωγραφικού διακόσμου, των ξύλινων στοιχείων, των δαπέδων και των μορφολογικών λεπτομερειών. Αν όλα κυλήσουν όπως προβλέπεται και εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση, η Οικία Πετσάλη ίσως πάψει να είναι το αρχοντικό που όλοι θυμούνται και κανείς δεν χρησιμοποιεί.

Θα είναι μια δικαίωση όχι μόνο για ένα σπουδαίο κτίριο, αλλά και για τον άνθρωπο που το χάρισε στην πόλη. Τον θυμάμαι τον Πετσάλη. Και θα ήταν όμορφο, έστω και αργά, η πόλη να αποδείξει ότι θυμάται κι εκείνη εκείνον.