«Η Τελευταία Εκτέλεση»: Το Λαζαρέτο και η ιστορική μνήμη «ζωντάνεψαν» στο Προσκοπείο

ΚΕΡΚΥΡΑ. Σε μια κατάμεστη αίθουσα στον φιλόξενο χώρο του Προσκοπείου, μέσα σε έντονα συγκινησιακό κλίμα, παρουσιάστηκε την Παρασκευή 8 Μαΐου το απόγευμα στο αναγνωστικό κοινό της Κέρκυρας το νέο ιστορικό μυθιστόρημα του Νίκου Παργινού «Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗ».

Τον συγγραφέα τίμησε με την παρουσία του πλήθος κόσμου που γέμισε ασφυκτικά την αίθουσα. Μεταξύ αυτών ο Γραμματέας της ΚΟ του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής και Βουλευτής Κέρκυρας, κ. Δημήτρης Μπιάγκης, ο πρώην Δήμαρχος Κερκυραίων κ. Σωτήρης Μικάλεφ, ο πρώην Βουλευτής Κέρκυρας του ΚΚΕ, κ. Μπάμπης Χαραλάμπους, η Περιφερειακή Σύμβουλος κ. Αλεξάνδρα Μπαλού, ο Δημοτικός Σύμβουλος και γραμματέας της Ν.Ε. Κέρκυρας του ΚΚΕ, κ. Γιάννης Μπορμπότης και το μέλος του Σωματείου «ΛΑΖΑΡΕΤΟ», κ. Χρήστος Μωραΐτης.

Στην εκδήλωση που συνδιοργάνωσαν το Βιβλιοπωλείο ΙΔΕΟΓΡΑΜΜΑ και οι Εκδόσεις ΓΡΑΦΗ απηύθυνε σύντομο χαιρετισμό ο Αναπληρωτής Περιφερειάρχης Ι.Ν. κ. Χρήστος Άνθης, ο οποίος ευχήθηκε το βιβλίο να δώσει τα εναύσματα και τα διδάγματα που όλοι περιμένουμε, καθώς η ιστορία έχει αποδείξει ότι επαναλαμβάνεται. 

Το μέλος του Δ.Σ. του Σωματείου «Λαζαρέτο» Συγγενών και Φίλων Εκτελεσμένων Πολιτικών Κρατουμένων Φυλακών Κέρκυρας 1946-49 κ. Χρήστος Μωραΐτης, δήλωσε χαιρετίζοντας την εκδήλωση, πως έχει έρθει η ώρα ο Δήμος Κεντρικής Κέρκυρας να αναλάβει την ευθύνη του για τον χώρο των εκτελέσεων, ειδικά τώρα που το νησί έχει περιέλθει στην αρμοδιότητά του μετά από πολύχρονες προσπάθειες και αγώνες του Σωματείου. «Το Λαζαρέτο πρέπει να προστατευτεί. Θα είναι έγκλημα για όλους μας να δούμε τον τοίχο των εκτελέσεων να καταρρέει», δήλωσε χαρακτηριστικά, ευχαριστώντας τον συγγραφέα για την αφορμή του βιβλίου που επανέφερε στο προσκήνιο εκείνα τα ιστορικά γεγονότα. 

Ο κ. Γιάννης Μπορμπότης, Δημοτικός Σύμβουλος και Γραμματέας της Νομαρχιακής Επιτροπής Κέρκυρας του ΚΚΕ χαιρέτησε επίσης την εκδήλωση σημειώνοντας μεταξύ άλλων: «Το βιβλίο του Νίκου Παργινού, είναι ένα έργο που δεν στέκεται απλώς στο γεγονός της εκτέλεσης αλλά επιχειρεί να φωτίσει τον άνθρωπο πίσω από τον μελλοθάνατο, τη διαδρομή πίσω από τη θυσία, τη ζωή πίσω από τον θάνατο. Σημασία δεν έχει μόνο πως πεθαίνει κανείς, αλλά κυρίως πως έζησε, και γιατί έφτασε ως εκεί. Το αγέρωχο βλέμμα των αγωνιστών απέναντι στο απόσπασμα δεν είναι στάση στιγμής αλλά στάση ζωής. Χρέος της μνήμης είναι να γίνεται πράξη. Να γίνεται συνέχιση του αγώνα».

Οι ομιλητές της εκδήλωσης ξεδίπλωσαν διαφορετικές πτυχές του βιβλίου. Ο πρόεδρος του Συλλόγου «Φίλοι Σχολείου Φυλακών Κέρκυρας» κ. Δημήτρης Σκορδίλης, στάθηκε στην ιστορική σημασία του βιβλίου αναφέροντας μεταξύ άλλων: «Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗ είναι το τελευταίο βιβλίο μιας μακριάς σειράς έργων που έχουν γραφτεί για τις φυλακές της Κέρκυρας και τους μελλοθάνατους κρατούμενους. Είναι άλλωστε γνωστή η έφεση και η θητεία του Νίκου Παργινού σε αυτό το λογοτεχνικό είδος. Ο συγγραφέας μέσα από το βιβλίο του πλέκει το εγκώμιο των αγωνιστών της εθνικής αντίστασης. Η σύνθεση του μυθιστορήματος είναι κυκλική. Αρχίζει στο Λαζαρέτο, στο λοιμοκαθαρτήριο και ολοκληρώνεται στο ίδιο νησί, ως ιδεοκαθαρτήριο και τόπο θανάτου». 

Η κ. Όλγα Παπαδάτου, φιλόλογος – εκπαιδευτικός ευχήθηκε το βιβλίο να αποτελέσει κίνητρο για τους νέους να μελετήσουν τη νεότερη ιστορία μας, να συμβάλλει, έτσι ώστε το συλλογικό τραύμα του εμφυλίου να μετατραπεί σε ιστορική μνήμη. «Ο Νίκος Παργινός χρησιμοποιεί στο βιβλίο του ευρηματικούς τρόπους δομής και αφήγησης», ανέφερε και συνέχισε: «Η γλώσσα του κειμένου πλούσια και ακριβής, το ύφος απλό και σαφές υπηρετεί πετυχημένα τον στόχο του να δώσει ένα κείμενο που δεν θα κουράσει και θα προκαλεί ενδιαφέρον στον αναγνώστη. Στόχος του συγγραφέα είναι να τιμήσει τους αγωνιστές και μέσα από τις ιστορίες τους να μας μεταφέρει σημαντικά στοιχεία της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Η περιγραφή των χαρακτήρων γίνεται με αριστοτεχνικό τρόπο, μας παρουσιάζει την ψυχή, τα συναισθήματα, καταγράφει τις σκέψεις, αποκαλύπτει τον εσωτερικό κόσμο του καθενός, τον χαρακτήρα, τον ηθικό τους κώδικα, τις εσωτερικές συγκρούσεις, την ιδεολογική τους συγκρότηση, τις αρχές και τις αξίες που υπηρετούσαν και για τις οποίες θυσιάστηκαν. Οι αγωνιστές πάλεψαν με τον εαυτό τους, συγκρούστηκαν, μα ο γλυκασμός της ζωής δεν τους λύγισε.  Αντιμετώπισαν θαρραλέα την επιλογή του θανάτου, γεγονός που κάνει ακόμα σημαντικότερη τη θυσία τους κι ακόμα μεγαλύτερο το δικό μας χρέος να κρατήσουμε ψηλά τα ιδανικά τους να μην ξεχάσουμε τη δύναμη της ψυχής τους, την ηθική τους ακεραιότητα, τη λεβεντιά την αξιοπρέπεια, την ανθρωπιά τους. Οι αγωνιστές με τη θυσία τους μας μετέδωσαν το μήνυμα της νίκης τους επί του θανάτου μέσα από την αθανασία της πράξης τους, καθώς η ίδια η στάση τους ντρόπιασε τον θάνατο». 

Η δημοσιογράφος κ. Λένα Τσαγκαράκη ανέφερε χαρακτηριστικά: «Το βιβλίο δεν είναι απλώς μια ιστορική αναδρομή, αλλά μια βαθιά εξερεύνηση των ορίων της ανθρώπινης αντοχής και αξιοπρέπειας απλών καθημερινών ανθρώπων απέναντι στον θάνατο και την πίστη τους στις ιδέες τους για μια καλύτερη κοινωνία. Ο συγγραφέας, με τη γνωστή ανθρωποκεντρική του γραφή, αποφεύγει την απλή παράθεση γεγονότων. Αντίθετα με ενάργεια και παραστατικότητα χτίζει χαρακτήρες με σάρκα και οστά, με φόβους, με ελπίδες και αδυναμίες. «Η τελευταία εκτέλεση» είναι μια υπενθύμιση ότι η ιστορία δεν γράφεται μόνο από τους ηγέτες, αλλά και από τις σιωπηλές θυσίες των απλών ανθρώπων, που αρνήθηκαν να λυγίσουν. Διαβάζοντας το βιβλίο ο αναγνώστης καλείται όχι μόνο να μην ξεχάσει, αλλά και  να αναλογιστεί το βάρος της κοινής μας ευθύνης απέναντι στην ιστορία. Είναι ένα έργο που συγκινεί, προβληματίζει και τελικά εξυψώνει την ανθρώπινη φύση, όταν παλεύει για ιδανικά. Μέσα από τις σελίδες της «Τελευταίας εκτέλεσης», οι ψυχές που χάθηκαν βρίσκουν ξανά τη φωνή  τους».

Ο συγγραφέας, Νίκος Παργινός, κλείνοντας τον κύκλο των ομιλητών στάθηκε στο γεγονός πως με την «Τελευταία Εκτέλεση» συμπληρώνεται μια εικοσαετής λογοτεχνική πορεία για εκείνον σχολιάζοντας τις συνθήκες και το πλαίσιο που το βιβλίο συναντά το αναγνωστικό κοινό. «Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗ είναι ένα ιδιαίτερο και δύσκολο βιβλίο συγγραφικά. Πρώτα και κυρίαρχα γιατί καταπιάνεται με ένα δύσκολο θέμα, έπειτα, γιατί αποτελεί ένα βιβλίο – αναφορά για τις εκτελέσεις στο Λαζαρέτο», ανέφερε και συνέχισε: «Καθοριστικό ρόλο στη συγγραφή του έπαιξε η ιστορική έρευνα, καθώς επιχείρησα να εξαντλήσω κάθε πρόσφορη πηγή, αναλύοντας και συνθέτοντας πληροφορίες με σεβασμό πάντα στο ιστορικό αποτύπωμα των εκτελεσθέντων αγωνιστών. Το βιβλίο έρχεται για να ρίξει και πάλι φως σε μια καλά κρυμμένη σελίδα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας που πολλές φορές αποφεύγουμε ή αδυνατούμε να κοιτάξουμε, κι ελπίζω να αποτελέσει για όποιον τη διαβάσει ό,τι και για εμένα που την έγραψα, ένα ουσιαστικό μάθημα ζωής». 

Το ταξίδι του βιβλίου θα συνεχίσει με παρουσιάσεις σε άλλες πόλεις της χώρας και την επίσημη παρουσίασή του στην Αθήνα, ενώ αναμένεται να προγραμματιστούν και άλλες εκδηλώσεις στο νησί της Κέρκυρας.