1976 - 2026: 50 Χρόνια Φιλολογικό Φροντιστήριο Παπαδάτου

ΑΚΡΙΒΩΣ, 50 χρόνια. Ιωβηλαίο. Μεστό από ρανίδες μόρφωσης, παιδείας, προσφοράς. Αναγνωρίσιμης. Πολύτιμης. Κοινωνικά και ακαδημαϊκά μετρήσιμης. Για τη μεταπολιτευτική κερκυραϊκή πραγματικότητα, το «Φιλολογικό Φροντιστήριο Παπαδάτου» υπήρξε ανέκαθεν κάτι απείρως παραπάνω. Βίωμα. Σφραγίδα. Σημείο αναφοράς. Μια ιστορία, ένα ταξίδι, που άρχισε τότε, κάπως έτσι... 

ΚΕΡΚΥΡΑ, αρχές δεκαετίας ’70. Ενόσω η δημοκρατία παλεύει ν’ ανασάνει φορώντας μάσκα οξυγόνου, μια ταμπέλα στη σκιά της Annunziata στέκει συνεπής έναντι του αναρριχόμενου modus στα... πέριξ της δημόσιας εκπαίδευσης: «Γενικό Φροντιστήριο». 

ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ, ο Σωτήρης Σιώχος. Γιαννιώτης. Παρέα με τους Κερκυραίους, Μάριο Καρδόνα και Πέτρο Κασταμονίτη. Στο εκπαιδευτικό δυναμικό, κι ένας νεαρός, που, λόγω φρονημάτων, έχει αντιληφθεί πως το ενδεχόμενο διορισμού του φλερτάρει αγρίως με τα όρια του «ποτέ». Ο αείμνηστος, Κώστας Παπαδάτος. 

ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ του ’76, ο Σιώχος αποχώρησε˙ και τον άφησε στο πόδι του. Αυτό που είχε αρχίσει, ουσιαστικά, ως «λύση ανάγκης», έθετε μόλις τα θεμέλια ενός απ’ τους πιο εμβληματικούς πυλώνες της σύγχρονης εκπαιδευτικής πραγματικότητας του τόπου: «Φιλολογικό Φροντιστήριο Παπαδάτου». Το δημιούργημα του Κώστα και της Όλγας - κι έπειτα, σήμερα, η διάδοχη γενιάς (Βασίλης κι Έλενα). Διατηρώντας πάντα αναλλοίωτη την εξειδικευμένη του ταυτότητα (φιλολογικό), σε πείσμα της σύγχρονης τάσης των μικτών. «Μου προτάθηκε, δεν το σκέφτηκα», λέει η Όλγα Παπαδάτου. «Όσο μεγαλύτερη η εξειδίκευση, τόσο πιο ποιοτική η υπηρεσία. Η λογική του super market δε μ’ εξέφρασε ποτέ..». 

ΚΙ ΕΓΙΝΕ, το Φροντιστήριο, τοπόσημο - «πάω στου Παπαδάτου», έλεγες. Αρκούσε. Συνώνυμο της υψηλής επάρκειας, εκπαιδευτικής και μεθοδολογικής (ολιγομελή τμήματα, διδακτικό υλικό, εργαλεία αξιολόγησης και υποστήριξης κ.λπ.). Ταυτόσημο της επιτυχίας (τεκμήριο, μια σειρά εντυπωσιακών στατιστικών, πολύ άνω του πανελλαδικού μ.ό. και οι δεκάδες, ετησίως, επιτυχόντες σε πανεπιστημιακές σχολές). Κυρίως όμως, έγινε αποτύπωμα. Για όσους πέρασαν την πόρτα. Κομμάτι της νιότης τους, απ’ αυτά που διατηρούνται αξεθώριαστα...

ΔΕΝ ΕΤΥΧΕ όλο αυτό. «Εξ αρχής», λέει η κ. Παπαδάτου, «στήσαμε την επιχείρηση βάσει των δικών μας ιδανικών. Φτωχά χωριατόπαιδα κι εμείς, αναπτύξαμε μια ιδιαίτερη ευαισθησία απέναντι στ’ αντίστοιχα παιδιά. “Αυτός ν’ αλλάξει τη ζωή του, να βοηθήσουμε ”. Δε μείναμε στο αυστηρά ακαδημαϊκό. Εστιάσαμε και στο ανθρώπινο. Να τα “κερδίσουμε”. Λέγοντας πάντα την αλήθεια (άλλοτε αυστηροί, με συμβουλή ή με ενθάρρυνση), πιστεύοντας πραγματικά πως όλα τα παιδιά έχουν δυνατότητες (αρκεί να αυτοπειθαρχήσουν) και κυρίως, συμμετέχοντας, μαζί, στη δύσκολη προσπάθεια. Και στο τέλος, να χαρούμε όλοι μαζί˙ θυμάσαι...» 

ΘΥΜΑΜΑΙ... «Έξοδοι προβολές, τριήμερα στο σπίτι, στο Σιδάρι... Και το κρατάμε ως σήμερα, μολονότι πλέον τα παιδιά δε “δένονται” τόσο εύκολα. Στο λέω εντίμως: όλους όσοι έχουν περάσει αυτά τα χρόνια, τους θεωρώ παιδιά μου. Πονάω για τις ιστορίες τους, χαίρομαι με τις χαρές τους. Ο Κώστας μου ‘λεγε ότι ενδιαφέρομαι περισσότερο για τα ξένα παιδιά, παρά για τα δικά μας. Αληθεύει. Αλλά σε τούτη τη δουλειά πρέπει να αφιερωθείς. Πες πως είχα... πολλά παιδιά! Που, όπως φαίνεται, κατορθώσαμε να “μιλήσουμε” στην καρδιά τους...». 

ΚΑΠΩΣ έτσι, οι Παπαδάτοι έγιναν «ο κύριος Κώστας και η κυρία Όλγα». Της αγκαλιάς, κατά τ’ αντάμωμα στο δρόμο. Κάπως έτσι, «πολλοί μας έστειλαν και τα παιδιά τους». Κάπως έτσι, «ένα χρόνο αφ’ ότου “έφυγε” ο Κώστας, μου τηλεφώνησε, κλαίγοντας, ένας παλαιός μαθητής, μεγάλος πια: “Τώρα το έμαθα”» ή «ένας άλλος, πανεπιστημιακός σήμερα στις ΗΠΑ, κάθε καλοκαίρι που επιστρέφει θα τηλεφωνήσει απ’ το αεροδρόμιο. Να με δει...» Ψελλίζοντας, κι αυτός και άλλοι, κάτι που μοιάζει με ευχή: σήμερα, σ’ αυτή τη δύσκολη εποχή, να ήταν εδώ «ο κύριος Κώστας». Παρών. Για μια κουβέντα. Μια ιδέα. Μια ενθάρρυνση. Για λίγο ακόμη όραμα. Που λείπει...

ΙΣΤΟΡΙΕΣ. Ανθρώπινες. Ειλικρινείς. Απότοκο μιας αξιακής θεώρησης πολύ πιο πέρα απ’ τη λογική της εργασιακής διεκπεραίωσης. Μια, εντέλει, ακριβή κληρονομιά. Για μας. Για όσους. Για τους ίδιους... «Ναι, η επαφή με τα παιδιά -κάθε χρόνο νέα παιδιά, νέοι στόχοι- σημαίνει ανανέωση. Γι’ αυτό, παρά τα τόσα χρόνια, νιώθω ψυχικά σαν να αρχίζω τώρα. Όπως τότε. Εγώ 22 και ο κ. Κώστας, 29. Παιδιά. Που μεγαλώσαμε μαζί με τ’ άλλα μας παιδιά...» 

ΣΤΟ διάβα τους, χιλιάδες. Ο μεγαλύτερος, συνταξιούχος σήμερα, μ’ εγγόνια. Κι απ’ εκεί, ο... μισός Δικηγορικός Σύλλογος, αυτοδιοικητικοί, πολιτικοί, διευθυντές τραπεζών, δημοσιογράφοι, συγγραφείς και φυσικά, εκατοντάδες εκπαιδευτικοί και πανεπιστημιακοί: απ’ το νησί, ως... τη Βαλτική και την άλλη πλευρά τ’ Ατλαντικού. «Αλλά και άνθρωποι, που, μπορεί να μην μπήκαν στο Πανεπιστήμιο, διαπρέπουν, όμως, σ’ άλλους χώρους. Και κυρίως, έγιναν άνθρωποι σωστοί. Είναι το πρώτο, που με γεμίζει υπερηφάνεια. Και συγκίνηση...» 

Ηλίας Αλεξόπουλος