Τα 9.000 BTU
H ψυχιατρική και ψυχολογική έρευνα έχει προ πολλού αποδείξει τη μεγάλη συσχέτιση μεταξύ της ανόδου της θερμοκρασίας στο περιβάλλον πάνω από τα όρια δυσανεξίας και της παρορμητικά βίαιης συμπεριφοράς μεταξύ των ανθρώπων.
Όλοι ξέρουμε πόσος εκνευρισμός μπορεί να δημιουργηθεί σε μια μια ουρά στο δρόμο ή σε ένα κατάστημα ή αναζητώντας πάρκινγκ σε ένα δύσκολο μέρος, όλοι έχουμε κάποια εκτίμηση για τα όρια των οικείων προσώπων μας ως προς το τι τους βγάζει εκτός εαυτού και τι μπορούν να ανεχτούν, αλλά δεν περιμένουμε και ότι σε μια τέτοια περίσταση η συμπεριφορά των άλλων η δική μας μπορεί να ξεφύγει με πρωτοφανή ή ανεξελεγκτο τρόπο, όταν συνδυαστεί με την ακραία ζέστη. Η παρατεταμένη ακραία ζέστη είναι γενικά ένας σχετικά αχαρτογράφητος επιβαρυντικός παράγοντας, τόσο για τη βίαιη συμπεριφορά του μέσου άλλου ανθρώπου που θα συναντήσουμε εκεί έξω, όσο βεβαίως και για το τι μπορούμε να περιμένουμε από τους οικείους μας αλλά και από τον ίδιο μας τον εαυτό.
H ψυχιατρική και ψυχολογική έρευνα έχει προ πολλού αποδείξει τη μεγάλη συσχέτιση μεταξύ της ανόδου της θερμοκρασίας στο περιβάλλον πάνω από τα όρια δυσανεξίας και της παρορμητικά βίαιης συμπεριφοράς μεταξύ των ανθρώπων. Η αλληλεπίδραση μεταξύ θερμοκρασίας και ανθρώπινης επιθετικότητας είναι γενικά πολύπλοκη, επηρεασμένη από μια μυριάδα ατομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Αν και η υπερβολική ζέστη δεν είναι βέβαια ποτέ η άμεση ή η κύρια αιτία ακραίας επιθετικότητας, σίγουρα λειτουργεί ως σημαντικός παράγοντας που συμβάλλει, δημιουργώντας συνθήκες που ενισχύουν το προϋπάρχον συναίσθημα καταπίεσης (στρες). Η ζέστη είναι ακραίο στρες, ιδίως η παρατεινόμενη. Έτσι, δεν είναι υπερβολική μια διαπίστωση ότι η απόσταση ανάμεσα στη λογική και την τρέλα έχει μειωθεί στα… 9.000 BTU!
Η κατανόηση αυτών των δυναμικών μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη στρατηγικών για τον μετριασμό των δυσμενών επιπτώσεων της υπερβολικής ζέστης στην ανθρώπινη συμπεριφορά, ειδικά καθώς η κλιματική αλλαγή συνεχίζει να αυξάνει τη συχνότητα και την ένταση των καυσώνων.
Αποτρεπτική για πράξεις που καθεμιά και καθένας θα μετάνιωνε για αυτές σε θερμοκρασία φθινοπώρου και χειμώνα, είναι προφανώς η ευαισθητοποίηση του πληθυσμού. Οπωσδήποτε, οι ειδοποιήσεις της πολιτικής προστασίας έχουν ελεγχόμενη αποδοτικότητα και σίγουρα δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τα υπόλοιπα μέτρα πρόληψης. Ωστόσο, στις προειδοποιήσεις για την προφύλαξη από ακραίες καιρικές συνθήκες θα μπορούσαν προστεθούν, εκτός από τους καρδιαγγειακούς κινδύνους, και αυτοί που αφορούν την πιθανότητα αυξημένης ευερεθιστότητας και βίαιης κατάληξης αντιπαραθέσεων και διεκδικήσεων,, από ανθρώπους μη… σεσημασμένους και σε περιστάσεις που καταρχήν δεν είναι χαρακτηρισμένες ως υψηλού κινδύνου, τονίζοντας μάλιστα ότι αυτό περιλαμβάνει και τον εαυτό μας.
Στα πλαίσια τέτοιας μέριμνας, θα μπορούσαμε να υιοθετήσουμε πιο προσεκτικές και συνειδητές συμπεριφορές, όπως να παραμένουμε ενυδατωμένοι, να αποφεύγουμε αν μπορούμε τις δύσκολες διαπροσωπικές καταστάσεις, να ξεχωρίζουμε την εκτόνωση από την ουσιαστική διεκδίκηση ή, εάν είναι αναπόφευκτο να επιλυσουμε ένα αγχογόνο ζήτημα αυτές τις μέρες, να υπενθυμίζουμε συνειδητά στον εαυτό μας την επιλογή των κατευναστικών λόγων, στάσεων και μηνυμάτων, παρά να ρίχνουμε λάδι στη φωτιά που μπορεί να ανάψει ο άλλος.
ΚΩΣΤΑΣ ΣΠΙΓΓΟΣ
Ο Κωνσταντίνος Χρ. Σπίγγος γεννήθηκε το 1971 στον Πειραιά, μεγάλωσε στο Χαϊδάρι και ζει στην Κέρκυρα. Είναι νευρολόγος, απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, ενώ ειδικεύτηκε στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής, στο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Γεώργιος Γεννηματάς» και στο Ινστιτούτο Νευρολογίας του Λονδίνου. Έχει δεκάδες διεθνείς και ελληνικές επιστημονικές δημοσιεύσεις.Συμμετέχει στο καθημερινό κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι με διαλέξεις, άρθρα γνώμης και δημόσιες παρεμβάσεις. Εκτός από την παρούσα εβδομαδιαία στήλη, είναι παραγωγός του ραδιοφωνικού ενθέτου «Επισυνάψεις» στον Κύμα FM 90,3 και συγγραφέας του δοκίμιου εκλαϊκευμένης νευροεπιστήμης «Γνωστικός και ψυχικός εγκέφαλος» (ιδιοέκδοση 2014), της συλλογής έμμετρου και πεζού λόγου «Χρήζεις προστασίας» (εκδόσεις ΑΛΔΕ 2018), της συλλογής δοκιμίων φιλοσοφικού χαρακτήρα «Επισυνάψεις» (ιδιοέκδοση 2019), της ποιητικής συλλογής «Καλούπια αναπνοών» (ιδιοέκδοση 2021), της ποιητικής συλλογής «Οδηγός ισοβιτών του φθινοπώρου» (εκδόσεις Carpe Librum 2023) και του μυθιστορήματος «Εορταστικό Πρόγραμμα» (εκδόσεις Carpe Librum 2025). Επικοινωνία: [email protected]
