Παγκόσμιος πόλεμος και το μέλλον της ανθρωπότητας 

Από τις 12 έως τις 15 Οκτωβρίου 2010, πραγματοποιήθηκαν εκτενείς και σε βάθος συζητήσεις στην Αβάνα με τον Φιντέλ Κάστρο, με αντικείμενο τους κινδύνους ενός πυρηνικού πολέμου, την παγκόσμια οικονομική κρίση και τη φύση της σύγχρονης γεωπολιτικής τάξης. Οι συνομιλίες αυτές κατέληξαν σε μια ουσιαστική και πολυδιάστατη συνέντευξη, που αναδεικνύει το κρίσιμο σταυροδρόμι, στο οποίο βρίσκεται η ανθρωπότητα.

Ο κόσμος, σύμφωνα με τον Κάστρο, έχει εισέλθει σε μια επικίνδυνη ιστορική καμπή. Η πιθανότητα στρατιωτικής σύγκρουσης με το Ιράν, στην οποία οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους δύσκολα θα επικρατούσαν σε συμβατικό επίπεδο, δημιουργεί τον κίνδυνο κλιμάκωσης σε πυρηνικό πόλεμο. Ένας τέτοιος πόλεμος δεν θα ήταν απλώς περιφερειακός, αλλά θα μπορούσε να λάβει παγκόσμιες διαστάσεις, με ανυπολόγιστες συνέπειες.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη λεγόμενη «Μάχη των Ιδεών», μια έννοια κεντρική στη σκέψη του Κάστρο. Πρόκειται για μια παγκόσμια προσπάθεια ενημέρωσης και αφύπνισης της κοινής γνώμης απέναντι στην παραπληροφόρηση και τη συστηματική υποβάθμιση των κινδύνων ενός πυρηνικού πολέμου από τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης. Η παραδοχή ότι η χρήση πυρηνικών όπλων μπορεί να συμβάλει στην «παγκόσμια ασφάλεια» χαρακτηρίζεται ως παράλογη και επικίνδυνη.

Ο Κάστρο υποστηρίζει ότι μόνο ένα μαζικό, διεθνές κίνημα πολιτών μπορεί να αποτρέψει μια τέτοια καταστροφή. Οι άνθρωποι πρέπει να οργανωθούν, να ενημερωθούν και να ασκήσουν πίεση στις κυβερνήσεις τους, προκειμένου να αποτραπεί η πολεμική κλιμάκωση. Η «Μάχη των Ιδεών» δεν είναι απλώς θεωρητική· αποτελεί πρακτική αναγκαιότητα για τη διατήρηση της ζωής στον πλανήτη.

Στη συζήτηση, αναδεικνύεται επίσης η μεταβολή του πυρηνικού δόγματος μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Τα πυρηνικά όπλα, ιδίως τα λεγόμενα «τακτικά», παρουσιάζονται πλέον ως αποδεκτά εργαλεία πολέμου, γεγονός που θολώνει τη διάκριση μεταξύ συμβατικών και πυρηνικών συγκρούσεων. Αυτή η εξέλιξη αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο χρήσης τους.

Ο Κάστρο προειδοποιεί ότι σε έναν πυρηνικό πόλεμο δεν θα υπάρχουν «παράπλευρες απώλειες» με τη συνήθη έννοια. Η ίδια η ανθρωπότητα θα είναι το θύμα. Η έννοια του «πυρηνικού χειμώνα», με δραματικές κλιματικές και περιβαλλοντικές συνέπειες, ενισχύει αυτή την ανησυχία.

Τελικά, το βασικό μήνυμα των συζητήσεων είναι σαφές: η επιβίωση της ανθρωπότητας εξαρτάται από την ικανότητά της να αποτρέψει τον πόλεμο και να οικοδομήσει μια παγκόσμια ειρήνη. Αυτό απαιτεί όχι μόνο πολιτική δράση, αλλά και βαθιά αλλαγή συνείδησης. Η «Μάχη των Ιδεών» είναι, στην ουσία της, ένας αγώνας για την αλήθεια, τη ζωή και το μέλλον του ανθρώπινου είδους.

* Ο Michel Chossudovsky είναι Καναδός οικονομολόγος, συγγραφέας και πανεπιστημιακός.