Υποχρεωτική αμοιβή των εκδοτών από τις ψηφιακές πλατφόρμες

ΑΘΗΝΑ. Κρίσιμη για το μέλλον των σχέσεων ανάμεσα στους εκδότες Τύπου και τις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες θεωρείται η απόφαση που εξέδωσε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δικαιώνοντας ουσιαστικά το αίτημα για καταβολή αμοιβής όταν ειδησεογραφικό περιεχόμενο χρησιμοποιείται από τεχνολογικούς κολοσσούς όπως η Meta.

Η απόφαση εκδόθηκε στο πλαίσιο της αντιδικίας ανάμεσα στη Meta Platforms Ireland και την ιταλική ρυθμιστική αρχή AGCOM και αφορά την εφαρμογή της ευρωπαϊκής οδηγίας του 2019 για τα πνευματικά δικαιώματα στην Ενιαία Ψηφιακή Αγορά. Το ΔΕΕ έκρινε ότι τα κράτη-μέλη μπορούν να επιβάλλουν στις πλατφόρμες την υποχρέωση διαπραγμάτευσης με τους εκδότες Τύπου, καθώς και την καταβολή «δίκαιης αμοιβής» για τη χρήση δημοσιογραφικού περιεχομένου.

Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αναγνώρισε ότι οι εθνικές αρχές έχουν το δικαίωμα να παρεμβαίνουν και να επιβάλλουν κυρώσεις όταν οι πλατφόρμες δεν συμμορφώνονται με τις σχετικές υποχρεώσεις. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην κρίση ότι οι πλατφόρμες δεν μπορούν να περιορίζουν την ορατότητα ειδησεογραφικού περιεχομένου όσο βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις με εκδότες.

Η απόφαση αποκτά ειδικό βάρος και για την Ελλάδα, καθώς το ελληνικό θεσμικό πλαίσιο για το συγγενικό δικαίωμα των εκδοτών Τύπου έχει βασιστεί στο ιταλικό μοντέλο, το οποίο κρίθηκε συμβατό με το ενωσιακό δίκαιο. Αυτό σημαίνει ότι ενισχύεται θεσμικά και ο ρόλος της Ελληνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων ως αρμόδιας αρχής για τον καθορισμό των κριτηρίων αποζημίωσης και την επιβολή πιθανών προστίμων στις πλατφόρμες.

Ωστόσο, η εφαρμογή του πλαισίου στην Ελλάδα παραμένει σε εκκρεμότητα, καθώς τέσσερα χρόνια μετά την ψήφιση του σχετικού νόμου δεν έχει ακόμη εκδοθεί ο εφαρμοστικός κανονισμός της ΕΕΤΤ. Ο κανονισμός αυτός θεωρείται το κρίσιμο επόμενο βήμα, αφού θα καθορίζει τη μεθοδολογία υπολογισμού της αμοιβής, τα κριτήρια αποζημίωσης και τη διαδικασία διαπραγμάτευσης ανάμεσα σε εκδότες και πλατφόρμες.

Στην πράξη, μετά την έκδοση του κανονισμού, οι πλατφόρμες όπως η Meta Platforms και η Google θα πρέπει να προσέλθουν σε διαπραγματεύσεις με τους εκδότες Τύπου και να παρέχουν στοιχεία σχετικά με τη χρήση και την απήχηση του δημοσιογραφικού περιεχομένου στις υπηρεσίες τους. Τα στοιχεία αυτά θα αποτελέσουν τη βάση για τον προσδιορισμό της αμοιβής.

Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης ή άρνησης συνεργασίας, η ΕΕΤΤ θα έχει τη δυνατότητα παρέμβασης και επιβολής διοικητικών κυρώσεων, κάτι που πλέον επιβεβαιώνεται ρητά και από την απόφαση του ΔΕΕ. Νομικοί και εκπρόσωποι του κλάδου εκτιμούν ότι ακόμη και μετά την ενεργοποίηση του μηχανισμού, θα ακολουθήσουν δύσκολες και πιθανόν πολυετείς διαπραγματεύσεις, όπως συνέβη ήδη σε χώρες όπως η Γαλλία και η Ιταλία.