Εντείνονται οι επιπτώσεις στo παγκόσμιο εμπόριο

ΠΕΙΡΑΙΑΣ. Η εικόνα που διαμορφώνεται έως τις 24 Απριλίου για τον Περσικό Κόλπο και ειδικά για τα Στενά του Ορμούζ δείχνει μια κρίση που, σύμφωνα με διεθνή μέσα όπως το Reuters και το Associated Press, συνιστά ήδη μία από τις μεγαλύτερες διαταραχές στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα των τελευταίων ετών, με άμεσο αντίκτυπο στη ναυσιπλοΐα, την ενέργεια και το διεθνές εμπόριο.

Τα στοιχεία που μεταδίδει το Reuters συγκλίνουν στο ότι η διέλευση από τα στενά έχει μειωθεί δραματικά, με την κυκλοφορία να πέφτει από περίπου 140 πλοία ημερησίως σε ένα μικρό κλάσμα αυτού του αριθμού, ενώ εκατοντάδες πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα στον Κόλπο ή καθυστερούν εκτός αυτού περιμένοντας ασφαλή δίοδο. Το ίδιο πρακτορείο επισημαίνει ότι η διέλευση, όπου πραγματοποιείται, γίνεται υπό αυξημένο ρίσκο και σε ορισμένες περιπτώσεις υπό έγκριση ιρανικών δυνάμεων, κάτι που μεταβάλλει ουσιαστικά το καθεστώς ελευθερίας της ναυσιπλοΐας σε ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του κόσμου.

Η ένταση στη θάλασσα επιβεβαιώνεται και από δυτικές πολιτικές και δημοσιογραφικές πηγές όπως είναι ο Guardian, ο οποίος αναφέρει περιστατικά κατάληψης εμπορικών πλοίων από ιρανικές δυνάμεις και εκτεταμένες επιχειρήσεις ναρκαλιείας από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ υπογραμμίζει ότι η πλήρης αποκατάσταση της ασφάλειας μπορεί να απαιτήσει μήνες ακόμη και σε περίπτωση αποκλιμάκωσης. Παράλληλα, το Associated Press καταγράφει δευτερογενείς επιπτώσεις στην παγκόσμια εφοδιαστική, όπως η εκτροπή φορτίων και η εκτίναξη του κόστους διέλευσης από εναλλακτικές οδούς, με εταιρείες να πληρώνουν έως και εκατομμύρια δολάρια για προτεραιότητα σε άλλα σημεία όπως η Διώρυγα του Παναμά, γεγονός που αποτυπώνει τη συστημική πίεση στο διεθνές δίκτυο μεταφορών.

Από την πλευρά των ιρανικών και περιφερειακών πηγών, μέσα όπως το Press TV και το Tasnim News Agency παρουσιάζουν μια διαφορετική ερμηνεία, υποστηρίζοντας ότι οι ενέργειες της Τεχεράνης αποτελούν «νόμιμη άμυνα» και μέτρο ελέγχου της ασφάλειας των υδάτων, επιμένοντας ότι η ναυσιπλοΐα δεν έχει διακοπεί αλλά ρυθμίζεται για λόγους ασφαλείας. Στις ίδιες πηγές τονίζεται ότι οι ιρανικές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων των Φρουρών της Επανάστασης (Islamic Revolutionary Guard Corps), ενεργούν για την αποτροπή απειλών και τη διασφάλιση της κυριαρχίας, ενώ απορρίπτονται οι δυτικές περιγραφές περί «αποκλεισμού». Ωστόσο, ακόμη και σε αυτή τη ρητορική, αναγνωρίζεται έμμεσα ότι η ναυσιπλοΐα έχει περάσει σε καθεστώς αυξημένου ελέγχου και στρατιωτικοποίησης.

Στο εσωτερικό του Ιράν, η εικόνα που προκύπτει από συνδυασμό διεθνών αναλύσεων και ιρανικών σχολίων δεν επιβεβαιώνει έναν ανοιχτό διχασμό της ηγεσίας, αλλά μάλλον διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τη διαχείριση της κρίσης. Δυτικές διπλωματικές πηγές που επικαλείται το Reuters κάνουν λόγο για διακριτές γραμμές μεταξύ πιο επιθετικών κύκλων γύρω από το IRGC και πιο προσεκτικών φωνών που ανησυχούν για τις οικονομικές συνέπειες, ενώ ιρανικά μέσα όπως το Tasnim απορρίπτουν κατηγορηματικά κάθε αφήγημα εσωτερικής διάσπασης και προβάλλουν την εικόνα ενιαίας στρατηγικής υπό τον Ali Khamenei. Η σύγκλιση αυτών των πηγών οδηγεί στο συμπέρασμα ότι πρόκειται περισσότερο για διαφωνίες τακτικής παρά για δομικό ρήγμα, με την τελική κατεύθυνση να παραμένει ελεγχόμενη από το ανώτατο επίπεδο εξουσίας.

Το καθοριστικό στοιχείο, όπως αναδεικνύεται κυρίως από το Reuters και το Associated Press, είναι ότι ανεξαρτήτως των εσωτερικών ισορροπιών στην Τεχεράνη, η πραγματική επίπτωση της κρίσης είναι ήδη παγκόσμια: περίπου το ένα πέμπτο της διεθνούς διακίνησης ενέργειας διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, και η παρατεταμένη διαταραχή έχει οδηγήσει σε αύξηση τιμών, αναδιάταξη δρομολογίων και συμφόρηση σε εναλλακτικές θαλάσσιες αρτηρίες. Υπό αυτή την έννοια, η τρέχουσα κατάσταση δεν είναι απλώς μια περιφερειακή ένταση αλλά μια κρίση που, σύμφωνα με τη διατύπωση διεθνών πρακτορείων, συγκαταλέγεται ήδη στις σοβαρότερες διαταραχές της σύγχρονης παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας, με επιπτώσεις που ενδέχεται να διαρκέσουν πολύ πέρα από την άμεση φάση της στρατιωτικής αντιπαράθεσης.