Ρόχας: «Μια παράσταση, που γαληνεύει την ψυχή μου…»

H φιγούρα, σαν αερικό, μιας ντίβας… Μια συνάντηση, κάποτε, που γέννησε παράδεισους… Και μια αφήγηση, στο τώρα, σχεδόν λυτρωτική… Κάπως έτσι, άνοιξε, Κυριακή, η πύλη. ΔΗΠΕΘΕ… Πρεμιέρα, κεντρική σκηνή· η σύσταση της νέας εποχής, ανήμερα απ’ τα γενέθλια της Κάλλας. Με Κάλλας· παρούσα - απούσα… «Θυμάμαι τη Μαρία…». Θυμάται τη Μαρία… Ετούτος, ο Αλφρέντο. Κερκυραίος… Θυμάται, συγκινείται, συγκινεί… Αυτός, και η υποκριτική αξιοσύνη του Ζαχαρία Ρόχα…
H «Ε» τον συνάντησε μια μέρα μετά την πρώτη γενική: «Η συγκίνηση με την οποία γέμισε την αίθουσα στο τέλος», λέει, «ήταν κάτι παραπάνω από εμφανής. Συναισθηματικά φορτία, διάχυτος ηλεκτρισμός. Μνήμη και συγκίνηση· εκεί στοχεύει η παράσταση…» Παύση μικρή, αναπνοή, συμπέρασμα: «Με το κριτήριο των 42 χρόνων μου στο χώρο, μπορώ να το καταθέσω με ασφάλεια: χαίρομαι πολύ που είμαι εδώ. Ένα αποτέλεσμα, που ηρεμεί την ψυχή μου, με κάνει υπερήφανο, δικαιολογεί το λόγο που με λέν’ ηθοποιό…»
•Πώς ακριβώς προσεγγίσατε το ρόλο του Αλφρέδο;
«Αυτό που μ’ ενδιέφερε, δεν ήταν η απόδοση του σεναρίου. Αλλά ν’ ανακαλύψω –κι ελπίζω να τα κατάφερα- τα κρύβεται πίσω απ’ αυτό. Τη μουσική που ακούει ο ίδιος στην ψυχή του, ώστε να φθάσει να λέει αυτά που λέει, τη μνήμη που έχει δημιουργήσει απ’ όλο αυτό, το μύθο. Φθάνοντας στο φινάλε να μιλάει για την Κάλλας λες και είναι η μάνα του, η οικογένειά του. Ζει μαζί της, την κουβαλάει μέσα του, κομμάτι του εαυτού του. Ο κόσμος του, που δεν πρόκειται να του τον πάρει κανείς. Ένα πλάσμα ποιητικό, αυτό ήθελα να φτιάξω…»
•Οι κερκυραϊκές αναφορές;
«Πρόκειται, πραγματικά, για μια παράσταση που αφορά το κερκυραϊκό κοινό, που έχει να πει κάτι για τον τόπο. Ο Αλφρέδο είναι Κερκυραίος. Έχει την αλεγρία του Κερκυραίου. Η αφήγηση γίνεται στην Κέρκυρα. Μιλά για το νησί του. Υπάρχει το κομμάτι της όπερας, με το οποίο ο Κερκυραίος είναι εξοικειωμένος διαχρονικά… Πέρα, όμως, απ’ όλα αυτά, είναι η ουσία της συναισθήματος. Το πώς, αυτοί οι δύο άνθρωποι –ο Αλφρέδο και η Μπρούνα- ενώ δεν είναι καλλιτέχνες, εισπράττουν αυτή την προσωπική γοητεία της Κάλλας, στιγματίζονται και τους αιχμαλωτίζει για πάντα. Κι όλο αυτό, με έναν τρόπο, ένα περιβάλλον, ένα πλαίσιο, που ταιριάζει στην ατμόσφαιρα του νησιού. Με φινέτσα, με ευγένεια, δίχως στερεότυπες “ηθογραφικές λαϊκότητες”... Δεν ξέρω αν θα ίσχυε το ίδιο, αν η παράσταση παιζόταν κάπου αλλού – μπορεί. Θα έλειπε, όμως, η “συναισθηματική συνενοχή”, το “δέσιμο” του κοινού με τη σκηνή. Αυτός ο “διάλογος”, που, τόσο έντονα και ουσιαστικά, υπάρχει μόνο εδώ…»
•Aπ’ τη μία, μια πραγματικά persona (Κάλλας). Ενταγμένη, όμως, σ’ ένα μυθοπλαστικό περιβάλλον. Αυτό το «πάντρεμα» εμπεριέχει κινδύνους;
«Έναν, μεγάλο: Να πάρεις το υπάρχον υλικό απ’ το ιστορικό πρόσωπο και να “εντάξεις” την παράσταση πάνω σ’ αυτό. Εδώ, όμως, έχουμε κάτι πολύ έξυπνο. Δεν υπάρχει Κάλλας! Aλλά μια κατασκευή του Νίκου Σαριδάκι, το φόρεμα της Κάλλας, που, ενώ ακούγεται η φωνή της, με διάφορους τρόπους μετουσιώνεται, σαν ένα πνεύμα, άγγελος, αερικό... Προσέξαμε πολύ να αποφύγουμε τα στοιχεία που θα μπορούσαν να τη χαρακτηρίζουν. Είναι όλα ρευστά. Και πάνω σ’ αυτό το ρευστό περιβάλλον, έρχεται η συνάντηση της “φωτιάς” με τον “άνεμο” (γιατί όλα είναι άνεμος στη ζωή του αλέγρου Αλφρέδο) και μοιραία, φέρνουν τα συναισθηματική “έκρηξη”… Τα υπόλοιπα, την Κυριακή…»


Για το «οk» του καταξιωμένου ηθοποιού στην παράσταση πρεμιέρας, η παρουσία της Βαρβάρας Δούκα στο τιμόνι της καλλιτεχνικής διεύθυνσης του ΔΗΠΕΘΕ, υπήρξε καταλυτική:
«Γνωριζόμαστε πολλά χρόνια κι έχουμε κάνει πολλά πράγματα μαζί» τονίζει ο Ρόχας. «Συνεννοούμαστε εξαιρετικά, της έχω απόλυτη εμπιστοσύνη και διαπιστώνω ότι βρίσκεται σ’ ένα εξαιρετικό επίπεδο ωρίμανσης. Αγαπώ πολύ τον τρόπο της - τον τρόπο που σκέφτεται, που αντιδρά. Ένας απόλυτα έντιμος άνθρωπος, ακέραιος. Και συναισθηματικά και καλλιτεχνικά. Και δεν το λέω επειδή είναι φίλη μου, αλλά πιστεύω, πραγματικά, ότι είστε πολύ τυχεροί που την έχετε…»
Kαι από δίπλα, οι υπόλοιποι συντελεστές: «Η προοπτική» , όπως λέει, «να δουλέψω με τη Ναταλία (Καποδίστρια), την οποία εκτιμώ πολύ», καθώς και οι ποιοτικές προδιαγραφές που εγγυούνταν, πλην του τόπου (Ιόνιος Βουλή), οι εξαιρετικές «υπογραφές» του οπτικοακουστικού μέρους. Σκηνικά, κουστούμια, ηχητικό περιβάλλον…
Συν αυτό: «Το συγκεκριμένο αφήγημα, είναι απ’ τα πράγματα που “καταλαβαίνω” υποκριτικά. Μπορώ, δηλαδή, να το κάνω. Έχει μεγάλη σημασία, γιατί, οι περισσότεροι ηθοποιοί δεν ξέρουμε τι “μας πάει”».
Η σούμα; «Εχέγγυο ποιότητας και ασφάλειας». Και μια χημεία, που, για παράδειγμα, «δεν ένιωσα πέρσι, όταν θέλησα να κάνω τον “Μάκβεθ”. Kαι αποχώρησα, μετά την πρώτη ανάγνωση…»

«Λίγο πριν, ήταν να συνεργαστώ με το ΔΗΠΕΘΕ, με τη Χρύσα Σπηλιώτη, σε ένα έργο που έγραφε για τις συναντήσεις της Σίσσυ με τον Χρηστομάνο -εκείνη θα έκανε τη Σίσσυ. Το έργο χάθηκε μαζί με τη Χρύσα, δεν άφησε παρακαταθήκη, ήταν ένα σχεδίασμα. Και ήρθε, αντ’ αυτού, η “Μαρία”…»

Η σκηνή, το θέατρο. Και η αυξανόμενη είσοδος των οπτικοακουστικών μέσων. «Πάντρεμα». Κλασικό με new age. Πρωταγωνιστούν και σε τούτη την περίπτωση. Εμφατικά. Πώς αντιμετωπίζει ο Ζαχαρίας Ρόχας τις πιο συντηρητικές προσεγγίσεις του (πλέον) φαινομένου;
«Όλα», σημειώνει, «είναι θέμα δοσολογίας και αυτής της ιδιαίτερης χημείας μεταξύ των συντελεστών. Να κοιτάω τον άλλον στα μάτια και να παραδίνομαι, με εμπιστοσύνη – μια συνθήκη, που, σε σχέση με τον καθημερινό άνθρωπο, ένας καλλιτέχνης έχει την ευλογία να το συναντά συχνά: πιο ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας, πιο εύκολη προσέγγιση των ψυχών».
Η περίπτωση του «Θυμάμαι τη Μαρία», συνιστά για τον καταξιωμένο καλλιτέχνη μια τέτοια, χαρακτηριστική περίπτωση: «Θα το δει και ο κόσμος… Έχουμε, εδώ, μια μουσική, απ’ τον Απόστολο Λουφόπουλο, σαν “μαγικό χαλί”. Που στηρίζει πραγματικά, δεν “καπελώνει” κι εκεί που πρέπει, ερμηνεύει - γιατί, πραγματικά, είναι σαν να έχουμε κι έναν τρίτο υποκριτή επί σκηνής, τη μουσική. Μετά, η εικαστική σύνεση του Νίκου Σαριδάκη, πάνω στην ιδεατή παρουσία της Κάλλας (προβολές και ξαφνικά το θέατρο γεμίζει π’ την ύπαρξή της....) σου προσφέρουν το ρίγος στη ραχοκοκαλιά. Σαν συναισθηματική βελόνα. Είναι η απόδειξη της επιτυχίας. Της σωστής δόσης – όσο πρέπει, όπου πρέπει, όταν πρέπει…» 

Νεαρός γκρουμ στο «Μ. Βρετάνια», ο Κερκυραίος, Αλφρέδο, συνάντηση τη Μαρία Κάλλας. Κι εξ αιτίας της καταγωγή του (Κέρκυρα), του πρωτότυπου ονόματός του (όπως ο πρωταγωνιστής της «La Traviata») και της λατρείας του για την όπερα, κατάφερε να αποσπάσει τη συμπάθειά της και τα μεγαλείο να γίνει ο μοναδικός ακροατής της πρόβας της. Χρόνια μετά, 60ετής, στην ταβέρνα του στην Κέρκυρα, αφηγείται σε μια ομάδα δημοσιογράφων (τους υποδύονται φοιτητές του Ιονίου Πανεπιστημίου) την εκείνη ιστορία (αληθής ή μήπως όχι;), που συζητείται για χρόνια στο νησί. Η αφήγηση εξελίσσεται με μικρές παρεμβολές της Μπρούνα, της πιστής υπηρέτριας της Κάλλας και κείμενα, από αρχειακό υλικό, που συνθέτουν ένα φανταστικό τοπίο μνήμης – «εκεί που συναντιούνται οι απλοί ‘άνθρωποι, με το φως του ταλέντου»
Σκηνοθεσία: Βαρβάρα Δούκα
Παίζουν: Ζαχαρίας Ρόχας (Αλφρέδο), Ναταλία Καποδίστρια (Μπρούνα)
Μουσική: Απόστολος Λουφόπουλος
Σκηνικά / Κοστούμια: Νίκος Σαριδάκης
Βοηθός ενδυματολόγου: Πηνελόπη Μάμαλου
Video Mapping: Δημήτρης Δεληνικόλας
Οι παραστάσεις θα συνεχιστούν έως τις 16/12, καθημερινά, πλην Τρίτης.