Αναρτήθηκε η πλήρης απόφαση του περιφερειακού για τις εξορύξεις. Τα σημεία

ΚΕΡΚΥΡΑ. Με την ανάρτηση του πλήρους κειμένου της απόφασης 185-22/05-10-2026 ξεκαθαρίζει πλέον τι ακριβώς αποφάσισε το Περιφερειακό Συμβούλιο Ιονίων Νήσων για την ερευνητική γεώτρηση «Ασωπός-1» στο Block 2 του Ιονίου.

Η απόφαση, με ΑΔΑ 9Ψ4Ω7ΛΕ-ΦΒΩ, αναρτήθηκε αρχικά στις 6 Οκτωβρίου και ενημερώθηκε στις 27 Οκτωβρίου με το πλήρες απόσπασμα των πρακτικών. Αφορά τη γνωμοδότηση επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων του «Προγράμματος Έρευνας Υδρογονανθράκων – Ερευνητική Γεώτρηση “Ασωπός-1” στο Οικόπεδο 2 – Ιόνιο Πέλαγος».

Το Περιφερειακό Συμβούλιο γνωμοδότησε θετικά κατά πλειοψηφία, υιοθετώντας τη γνωμοδότηση της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της ΠΙΝ. Αυτό σημαίνει ότι οι 17 όροι που είχαν τεθεί από την υπηρεσία δεν έμειναν απλώς στο επίπεδο της εισήγησης, αλλά αποτελούν το πλαίσιο πάνω στο οποίο στηρίζεται το πολιτικό «ναι».

Ναι στην ερευνητική γεώτρηση – όχι λευκή επιταγή για εκμετάλλευση

Η κρίσιμη διάκριση αφορά το επόμενο στάδιο. Η απόφαση δεν συνιστά από τώρα έγκριση ανάπτυξης και εκμετάλλευσης κοιτάσματος. Ζητεί, σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος της ερευνητικής γεώτρησης και πριν από οποιαδήποτε αδειοδότηση ανάπτυξης και εκμετάλλευσης, να καθοριστεί από την Πολιτεία ειδικό, σαφές και δεσμευτικό πλαίσιο ανταποδοτικών οφελών για την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων και τις άμεσα επηρεαζόμενες τοπικές κοινωνίες, με ιδιαίτερη μέριμνα για τα Διαπόντια Νησιά. Το θέμα προβλέπεται να επανέλθει τότε στο Περιφερειακό Συμβούλιο για νέα συζήτηση και απόφαση.

Αυτή η διατύπωση αποτυπώνει τελικά τη γραμμή που διαμορφώθηκε κατά τη συνεδρίαση: συναίνεση στην έρευνα τώρα και νέα πολιτική κρίση εάν τα αποτελέσματα οδηγήσουν σε πραγματική προοπτική εκμετάλλευσης.

Η θέση αυτή φέρνει την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων στην ίδια βασική κατεύθυνση με την Περιφέρεια Ηπείρου, της οποίας η Επιτροπή Περιβάλλοντος είχε ήδη γνωμοδοτήσει κατά πλειοψηφία θετικά για την ίδια ερευνητική γεώτρηση και τον ίδιο φάκελο, ΠΕΤ 2608016214.

Οι 17 όροι

Η υπηρεσιακή γνωμοδότηση, την οποία υιοθέτησε η πολιτική απόφαση, θέτει 17 όρους.

Πρώτος είναι η υποχρεωτική εφαρμογή όλων των μέτρων πρόληψης και αντιμετώπισης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που προβλέπει η ΜΠΚΕ.

Οι εργασίες γεώτρησης και οι χερσαίες κινήσεις εφοδιαστικής πρέπει κατά προτεραιότητα να πραγματοποιηθούν στο πρώτο τετράμηνο του έτους, ώστε να μη συμπέσουν με την τουριστική περίοδο αιχμής από 15 Μαΐου έως 30 Σεπτεμβρίου, ενώ η παραμονή του πλωτού γεωτρύπανου στο σημείο δεν πρέπει να ξεπεράσει τις 90 ημέρες.

Ένα από τα δύο πλοία υποστήριξης που θα βρίσκεται δίπλα στο γεωτρύπανο πρέπει να είναι πιστοποιημένο για επιχειρήσεις ανάκτησης πετρελαίου, με πλωτά φράγματα ανοικτής θαλάσσης μήκους τουλάχιστον 500 μέτρων, σύστημα άντλησης υψηλής δυναμικότητας και δεξαμενές χωρητικότητας τουλάχιστον 500 κυβικών μέτρων.

Για την προστασία των κητωδών, η ζώνη αποκλεισμού κατά τη σεισμική δοκιμή VSP διευρύνεται από τα 500 στα 1.000 μέτρα. Η έναρξη της εκπομπής πρέπει να γίνεται με σταδιακή αύξηση ισχύος επί τουλάχιστον 30 λεπτά και, αν εντοπιστεί κητώδες μέσα στη ζώνη, η διαδικασία διακόπτεται και δεν επαναλαμβάνεται πριν περάσουν τουλάχιστον 45 λεπτά από την τελευταία καταγραφή του ζώου.

Ειδική πρόβλεψη λόγω Ιταλίας

Επειδή η γεώτρηση βρίσκεται μόλις 3,16 χλμ. από τη γραμμή της ιταλικής ΑΟΖ, τίθεται ως όρος η ύπαρξη, πριν αρχίσουν οι εργασίες, επίσημου μνημονίου επιχειρησιακής διασύνδεσης και επικοινωνίας με το Ιταλικό Λιμενικό και την Περιφέρεια Απουλίας, ώστε σε περίπτωση διασυνοριακού περιστατικού ρύπανσης να μπορούν να ενεργοποιηθούν άμεσα μέσα και από τις δύο πλευρές.

Απαιτείται επίσης επικαιροποιημένο σχέδιο έκτακτης ανάγκης για θαλάσσια ρύπανση, μόνιμος αντιρρυπαντικός εξοπλισμός στο γεωτρύπανο και στα σκάφη υποστήριξης, ενεργή σύμβαση με φορέα αντιμετώπισης θαλάσσιας ρύπανσης και δεσμευτική συμφωνία για διαθεσιμότητα Well Capping Stack, μαζί με σχέδιο για ενδεχόμενη διάνοιξη Relief Well.

Γεωτρητικά ρευστά και κητώδη

Η χρήση γεωτρητικών ρευστών περιορίζεται αποκλειστικά σε υδατικής βάσης. Απαγορεύεται η χρήση ή η απόρριψη στη θάλασσα μη υδατικών πολφών πετρελαϊκής ή συνθετικής βάσης, ενώ τίθενται όρια στις συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων στον βαρύτη.

Κατά τη σεισμική δοκιμή προβλέπεται παρουσία τουλάχιστον δύο πιστοποιημένων παρατηρητών θαλασσίων θηλαστικών και δύο χειριστών παθητικής ακουστικής παρακολούθησης, καθώς και χρήση θερμικών καμερών για τη νύχτα ή για συνθήκες περιορισμένης ορατότητας.

Περιβαλλοντική παρακολούθηση για δύο χρόνια

Η εταιρεία υποχρεώνεται να χρηματοδοτήσει ανεξάρτητο πρόγραμμα περιβαλλοντικής παρακολούθησης από αναγνωρισμένο ακαδημαϊκό ή ερευνητικό φορέα.

Το πρόγραμμα αρχίζει 15 ημέρες πριν από τη γεώτρηση, συνεχίζεται σε όλη τη διάρκειά της και επεκτείνεται μετά την εγκατάλειψη του φρέατος, με νέες δειγματοληψίες στους 6, 12 και 24 μήνες.

Θα ελέγχονται, μεταξύ άλλων, πετρελαϊκοί και πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες, βαρέα μέταλλα, βενθικοί δείκτες και περιβαλλοντικό DNA, ενώ οι εκθέσεις θα αποστέλλονται στο ΥΠΕΝ και στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων.

Πριν από την έναρξη των εργασιών απαιτείται επίσης ασφαλιστήριο περιβαλλοντικής ευθύνης επαρκούς ύψους για την κάλυψη ζημιών σε φυσικούς πόρους και τρίτους από μεγάλο ατύχημα.

Απόβλητα και θαλάσσιες μετακινήσεις

Τα στερεά τρίμματα της γεώτρησης επιτρέπεται να απορρίπτονται στη θάλασσα μόνο εφόσον αποδεικνύεται εργαστηριακά ότι δεν περιέχουν φυσικούς υδρογονάνθρακες. Αν διαπιστωθεί παρουσία τους, η απόρριψη σταματά και τα υλικά μεταφέρονται στην ξηρά.

Απαγορεύεται επίσης η θαλάσσια απόρριψη πλαστικών, λιπαντικών, ιλύος, διαλυτών, χημικών συσκευασιών, μπαταριών, ηλεκτρικού εξοπλισμού και ιατρικών αποβλήτων. Τα απόβλητα πρέπει να μεταφέρονται στις εγκεκριμένες υποδοχές του Λιμένα Ηγουμενίτσας και να καταγράφονται στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων.

Για τα σεντινόνερα τίθεται όριο 15 ppm περιεκτικότητας σε έλαια, ενώ προβλέπεται πλήρης βιολογική επεξεργασία των λυμάτων και χρήση εγκεκριμένου συστήματος επεξεργασίας έρματος.

Τα πλοία υποστήριξης, κατά τη διαδρομή Ηγουμενίτσα–γεώτρηση, δεν πρέπει να ξεπερνούν τους 10 κόμβους όταν περνούν από ευαίσθητες περιοχές συγκέντρωσης κητωδών και θαλάσσιων χελωνών. Ο φωτισμός του γεωτρύπανου πρέπει να περιορίζεται και να στρέφεται προς το εσωτερικό του καταστρώματος ώστε να προστατεύονται μεταναστευτικά πτηνά, ενώ προβλέπονται και συστηματικές ασκήσεις ασφάλειας και αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης.

Τα Διαπόντια ζήτησαν 1,5% – δεν μπήκε στην απόφαση

Στα πρακτικά καταγράφονται αναλυτικά και οι προτάσεις του Πολιτιστικού Συλλόγου Οθωνών. Μεταξύ άλλων ζητήθηκε θεσμικά κατοχυρωμένο ποσοστό 1,5% από τα ενδεχόμενα οφέλη της εκμετάλλευσης, που θα κατευθύνεται απευθείας στις τοπικές κοινωνίες των Διαποντίων, ανεξάρτητος μηχανισμός περιβαλλοντικής παρακολούθησης και πρόσθετες εγγυήσεις για αλιεία και τουρισμό.

Το συγκεκριμένο ποσοστό δεν περιλαμβάνεται στο αποφασιστικό μέρος. Αντί γι' αυτό η τελική απόφαση ζητά γενικότερα δεσμευτικό πλαίσιο ανταποδοτικών για την ΠΙΝ και τις επηρεαζόμενες τοπικές κοινωνίες, με ειδική αναφορά στα Διαπόντια.

Το Παρατηρητήριο έμεινε για αργότερα

Τα πλήρη πρακτικά ξεκαθαρίζουν και τι συνέβη με την πρόταση για Περιφερειακό Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο.

Ο περιφερειάρχης Γιάννης Τρεπεκλής δήλωσε ότι η Περιφερειακή Αρχή αντιμετωπίζει θετικά την πρόταση και συμφωνεί να εξεταστεί σε επόμενη φάση. Τόνισε ακόμη ότι η Περιφέρεια θέλει ενεργό συμμετοχή σε δημόσιο ελεγκτικό μηχανισμό. Η σύσταση του Παρατηρητηρίου, όμως, δεν εντάχθηκε στο αποφασιστικό μέρος της συγκεκριμένης γνωμοδότησης.

Στη συζήτηση είχε προηγηθεί πρόταση της ΑΝΑΣΑ για απόρριψη της ΜΠΚΕ και για άμεση ενεργοποίηση του Περιφερειακού Περιβαλλοντικού Παρατηρητηρίου, με επίκληση του άρθρου 86 του Ν. 4602/2019.

Ποιοι ψήφισαν κατά

Στην τελική απόφαση καταγράφονται επτά αρνητικές ψήφοι: Θεόδωρος Γαλιατσάτος, Αλέξανδρος Μιχαλάς, Διονύσιος Γιακουμέλος, Αλεξάνδρα Μπαλού, Νικόλαος Γκισγκίνης, Παναγιώτης Σοφός και Μαρία Δρυ.

Στη συνεδρίαση είχαν αρχικά καταγραφεί 27 παρόντες από τους 35 περιφερειακούς συμβούλους, ενώ η Ρόδη Κράτσα και ο Μιχαήλ Διαβάτης συνδέθηκαν κατά τη διάρκεια της συζήτησης.

Το επόμενο βήμα

Η απόφαση της ΠΙΝ είναι γνωμοδοτική. Δεν αποτελεί ΑΕΠΟ ούτε άδεια έναρξης της γεώτρησης. Ο φάκελος εξακολουθεί να βρίσκεται στη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης ως έργο κατηγορίας Α1, με αριθμό ΠΕΤ 2608016214. Η τελική περιβαλλοντική έγκριση ανήκει στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η Περιφέρεια είχε παραλάβει επίσημα τον φάκελο για γνωμοδότηση από τις 24 Αυγούστου.