ΠΑΣΟΚ: Χρηματοδότηση των υποδομών στα νησιά αναλόγως της φοροδοτικής τους απόδοσης

ΚΕΡΚΥΡΑ. Μια προσπάθεια να συνδεθεί η φορολογική απόδοση και συνέπεια των νησιωτικών οικονομιών με την ανταποδοτικότητα σε υποδομές και δημόσιες υπηρεσίες συνιστά η τροπολογία που κατέθεσε η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ στο νομοσχέδιο του υπουργείου Ναυτιλίας. Η πρόταση εισάγει την αρχή ότι μέρος της φορολογικής απόδοσης μιας νησιωτικής περιοχής πρέπει να επιστρέφει σε αυτήν, με υπολογίσιμο και θεσμοθετημένο τρόπο, για την κάλυψη των ιδιαίτερων αναγκών της.

Η τροπολογία προβλέπει δύο διαφορετικές παρεμβάσεις, ανάλογα με τον πληθυσμό κάθε νησιού. Για όσα έχουν έως 3.100 μόνιμους κατοίκους προτείνεται η επέκταση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ κατά 30%, ανεξάρτητα από τη γεωγραφική ή διοικητική τους ένταξη. Η ρύθμιση περιλαμβάνει τα Διαπόντια Νησιά και τους Παξούς, που σήμερα δεν απολαμβάνουν το αντίστοιχο φορολογικό καθεστώς.

Για τα μεγαλύτερα νησιά, με πληθυσμό άνω των 3.100 και έως 130.000 κατοίκους, που δεν υπάγονται ήδη στο ειδικό καθεστώς, προβλέπεται μηχανισμός αντισταθμιστικής επιστροφής εσόδων ΦΠΑ.

Στην περίπτωση της Κέρκυρας, η πρόταση δεν συνεπάγεται μείωση του ΦΠΑ στις συναλλαγές, αλλά ετήσια απόδοση πόρων συνδεδεμένων με την οικονομική δραστηριότητα του νησιού. Το ποσό θα προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ των πραγματικών εισπράξεων ΦΠΑ και εκείνων που θα προέκυπταν εάν ίσχυαν συντελεστές μειωμένοι κατά 30%.

Προβλέπεται μάλιστα η δημιουργία Ειδικού Λογαριασμού Νησιωτικής Αντιστάθμισης ΦΠΑ στην Τράπεζα της Ελλάδος, με χωριστή λογιστική παρακολούθηση για κάθε νησί ή νησιωτικό δήμο. Για τον υπολογισμό θα χρησιμοποιούνται στοιχεία της ΑΑΔΕ, με συμμετοχή του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, ενώ οι λεπτομέρειες της εφαρμογής θα καθορίζονται με κοινή υπουργική απόφαση.

Η λογική της πρότασης έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τουριστικές οικονομίες όπως η κερκυραϊκή, όπου η εποχική δραστηριότητα διευρύνει τη φορολογική βάση, αλλά ταυτόχρονα επιβαρύνει δυσανάλογα τις τοπικές υποδομές. Ύδρευση, αποχέτευση, διαχείριση απορριμμάτων και οδικό δίκτυο καλούνται να εξυπηρετήσουν πληθυσμό πολύ μεγαλύτερο από τον μόνιμο, χωρίς η χρηματοδότησή τους να ακολουθεί αναγκαστικά την ίδια αναλογία.

Η σύνδεση των εισπράξεων ΦΠΑ με την επιστροφή πόρων επιχειρεί να αντιμετωπίσει αυτήν την αναντιστοιχία. Δεν πρόκειται πάντως για άμεση επιβράβευση της ατομικής φορολογικής συνέπειας, αλλά για συλλογικό μηχανισμό δημοσιονομικής αντιστάθμισης, με βάση τη φορολογική απόδοση της τοπικής οικονομίας.

Το ουσιαστικό πολιτικό και οικονομικό ζήτημα που θέτει είναι εάν ένα μέρος του πλούτου που παράγεται και φορολογείται στα νησιά μπορεί να επιστρέφει συστηματικά στις κοινωνίες τους, αντί η χρηματοδότηση των υποδομών να εξαρτάται αποκλειστικά από τις εκάστοτε κρατικές κατανομές. Η απάντηση προϋποθέτει όχι μόνο την ψήφιση της πρότασης, αλλά και τη διασφάλιση ότι η επιστροφή των εσόδων θα αποτελεί πρόσθετο, σταθερό πόρο για την τοπική ανάπτυξη.