Μεταξύ εκεχειρίας και σύγκρουσης: τι συμβαίνει τώρα στα Στενά του Ορμούζ

ΠΕΙΡΑΙΑΣ. Ραγδαία επιδείνωση παρουσιάζει η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ και στο μέτωπο της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, σύμφωνα με συνδυασμένες πληροφορίες από διεθνή πρακτορεία και ιρανικές πηγές, ενώ παράλληλα η Τεχεράνη δημοσιοποιεί τη δική της εκδοχή για την πορεία των διαπραγματεύσεων.

Διεθνή μέσα όπως το Reuters και το Associated Press μεταδίδουν ότι τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται πλέον υπό αυστηρό ιρανικό στρατιωτικό έλεγχο, με σοβαρούς περιορισμούς ή και διακοπή της ναυσιπλοΐας. Ιρανικές δυνάμεις έχουν προειδοποιήσει ότι πλοία που κινούνται χωρίς άδεια ενδέχεται να θεωρηθούν στόχοι, ενώ έχουν αναφερθεί περιστατικά πυρών κατά εμπορικών δεξαμενόπλοιων, όπως σημειώνει και ο Guardian. Δυτικές κυβερνήσεις καλούν για άμεση αποκατάσταση της ελεύθερης διέλευσης.

Από την πλευρά της, η Τεχεράνη απορρίπτει τον όρο «κλείσιμο». Σύμφωνα με το IRNA και το Tasnim News Agency, εφαρμόζεται «νόμιμος και στοχευμένος έλεγχος» της ναυσιπλοΐας στο πλαίσιο πολεμικών συνθηκών. Τα εμπορικά πλοία, όπως αναφέρεται, υποβάλλονται σε υποχρεωτικό έλεγχο εγγράφων —«πρατιγάρονται»*— πριν τους επιτραπεί η διέλευση, ενώ κινούνται σε καθορισμένες διαδρομές υπό την εποπτεία των ιρανικών αρχών. Την ίδια θέση επαναλαμβάνει και το Press TV, συνδέοντας τα μέτρα με την προστασία της εθνικής ασφάλειας.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η δήλωση που αποδίδεται στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, σύμφωνα με την οποία η Τεχεράνη αποδέχθηκε διαπραγματεύσεις μόνο αφού –όπως υποστηρίζει– οι ΗΠΑ αποδέχθηκαν ένα «σχέδιο 10 σημείων» ως βάση συζήτησης. Οι συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ, με μεσολάβηση του Πακιστάν, φέρεται να διήρκεσαν 21 ώρες χωρίς διακοπή αλλά κατέληξαν χωρίς αποτέλεσμα, με την ιρανική πλευρά να κάνει λόγο για «νέες και υπερβολικές απαιτήσεις» από την Ουάσιγκτον. Η ίδια δήλωση επισημαίνει ότι η ιρανική διαπραγματευτική ομάδα δεν προτίθεται να προχωρήσει σε συμβιβασμούς, ενώ εξετάζει νέες προτάσεις που διαβιβάστηκαν μέσω πακιστανικής διαμεσολάβησης.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο καθεστώς των Στενών: σύμφωνα με το ίδιο κείμενο, το Ιράν αποδέχθηκε μόνο μια προσωρινή και υπό όρους χαλάρωση των περιορισμών, συνδεδεμένη με πλήρη τήρηση της εκεχειρίας σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Προβλέπεται αυστηρός έλεγχος της διέλευσης, με καταγραφή στοιχείων, έκδοση πιστοποιητικών και καθορισμένες θαλάσσιες οδούς, ενώ αποκλείεται η διέλευση στρατιωτικών ή πολιτικών σκαφών των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Σε ό,τι αφορά την εκεχειρία, η εικόνα παραμένει αντιφατική. Διεθνείς πηγές, όπως το Associated Press, κάνουν λόγο για επανειλημμένες παραβιάσεις και συνεχιζόμενες συγκρούσεις ακόμη και κατά τη διάρκεια της συμφωνημένης παύσης πυρός, ιδίως σε μέτωπα όπως ο Λίβανος. Αντίθετα, ιρανικά μέσα αποδίδουν την ευθύνη στο Ισραήλ και τις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη παραμένει δεσμευμένη μόνο υπό την προϋπόθεση της καθολικής εφαρμογής της συμφωνίας.

* Ελέγχω τα έγγραφα (πρατιγέ) ενός πλοίου πριν τον κατάπλου, τον απόπλου ή τη διέλευση (τελωνειακός/λιμενικός/διοικητικός έλεγχος).