Η πορεία της στρατιωτικής μουσικής μέσα από πρόσωπα και γεγονότα

Ολοκληρώθηκε η 5η Μουσικολογική Διημερίδα της Φιλαρμονικής «Μάντζαρος»

20
Μαΐου / 2019

ΚΕΡΚΥΡΑ. Ολοκληρώθηκε η 5η Μουσικολογική Διημερίδα, που διοργάνωσε η Φιλαρμονική Εταιρία «Μάντζαρος» κατά το Σαββατοκύριακο 18 – 19 Μαΐου. Θέμα της φετινής διημερίδας, η οποία περιλάμβανε συνολικά ένδεκα ομιλίες, ήταν «Στρατιωτική μουσική και στρατιωτικοί μουσικοί».
Η εκδήλωση ξεκίνησε με έναν σύντομο χαιρετισμό και εισαγωγή από τον Πρόεδρο της Φιλαρμονικής, Ιωάννη Τριβυζά, ενώ αμέσως μετά τον λόγο πήραν οι ομιλητές της πρώτης συνεδρίας η οποία ήταν αφιερωμένη στο ρεπερτόριο που άμεσα ή έμμεσα αναφέρεται σε πολεμικά γεγονότα ή είναι αποτέλεσμα έμπνευσης από αυτά. Στην πρώτη ομιλία, ο Ιωάννης Κούκας, αρχιμουσικός της Φιλαρμονικής του Δήμου Καλαμαριάς, αναφέρθηκε στον ρόλο του στρατιωτικού εμβατηρίου ως είδος δημόσιας τέχνης, για να ακολουθήσει η ομιλία της διδάσκουσας στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου, Μαρίας Ντούρου, με θέμα τις διασκευασμένες εκδοχές γνωστών χριστουγεννιάτικων τραγουδιών με προπαγανδιστικούς στίχους εμπνευσμένους από διάφορες στρατιωτικές συρράξεις. Την πρώτη συνεδρία ολοκλήρωσε η υποψήφια διδάκτωρ του Τμήματος Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου, Μαρίνα Μπάντιου, η οποία μίλησε για μια σειρά από μουσικά έργα σπουδαίων συνθετών που εμπνεύστηκαν από τον Α΄ και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ή τα αφιέρωσαν σε πρόσωπα που σχετίστηκαν με αυτούς, όπως το περίφημο πιανιστικό Κονσέρτο για αριστερό χέρι του Maurice Ravel, η 7η Συμφωνία «Λένινγκραντ» του Dmitri Shostakovich κ.ά. Η δεύτερη συνεδρία ξεκίνησε με την παρουσίαση από τον Γεράσιμο Νίνο της Στρατιωτικής Φρουράς Κερκύρας και της μουσικής υπηρεσίας σε αυτήν, μέσα από αρχειακά τεκμήρια που περιλάμβαναν και  φωτογραφικό υλικό με μεγάλο ιστορικό ενδιαφέρον. Πέμπτη και τελευταία ανακοίνωση του Σαββάτου ήταν εκείνη του υποπλοίαρχου ε.α. Αντώνιου Ζερβού, παλαιού αρχιμουσικού της Μπάντας του Πολεμικού Ναυτικού, ο οποίος μίλησε για την ιστορική διαδρομή αυτής, τους Κερκυραίους μουσικούς που κατά καιρούς πέρασαν από τις τάξεις της, αλλά και -σε μια συγκινησιακά φορτισμένη στιγμή- το θλιβερό περιστατικό του χαμού πολλών εξ αυτών στο πολύνεκρο ναυάγιο του πλοίου «Αλέξανδρος Ζ» το 1923. Η βραδιά έκλεισε με σύντομο μουσικό πρόγραμμα, στο οποίο η Εύα Μυλωνά και ο Παναγιώτης Τελέκογλου ερμήνευσαν διασωθέντα αποσπάσματα αρχαιοελληνικών ύμνων, χρησιμοποιώντας πιστά αντίγραφα αρχαιοελληνικών μουσικών οργάνων.
Την Κυριακή, η τρίτη κατά σειρά συνεδρία, ξεκίνησε με την ομιλία του υπαρχιμουσικού της Φιλαρμονικής «Μάντζαρος», Σπύρου Ρουβά, ο οποίος σκιαγράφησε το καλλιτεχνικό πορτρέτο του Αμερικάνου στρατιωτικού αρχιμουσικού και συνθέτη John Philip Sousa, γνωστού και ως «βασιλιά των εμβατηρίων». Αμέσως μετά ήταν η σειρά της Στανιμήρα Δεμερτζίεβα να αναφερθεί στην εν πολλοίς άγνωστη περίπτωση του επίσης στρατιωτικού αρχιμουσικού και συνθέτη, συνταγματάρχη Γκεόργκι Σαγκούνοφ (Σογκουνίδης). Στη συνέχεια, ο αρχιμουσικός της Φιλαρμονικής «Μάντζαρος», Σωκράτης Άνθης, παρουσίασε την ιστορία της Μπάντας του Λιμενικού Σώματος, κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στον παλαιό αρχιμουσικό της, Δημήτριο Κασφίκη. Η τέταρτη και τελευταία συνεδρία αφορούσε την ιστορία και την λειτουργία ξένων μουσικών στρατιωτικών σωμάτων. Στο πλαίσιο αυτής μίλησαν κατά σειρά η Ανθή Κυρτσόγλου, για τη μουσική των στρατιωτικών σωμάτων κατά τη γαλλική κατάληψη της Κέρκυρας (1916-1919), ο Γιώργος Πουλημένος, για τη στρατιωτική μπάντα του 369ου Συντάγματος Πεζικού των ΗΠΑ και τον ρόλο που αυτή έπαιξε στην εισαγωγή της τζαζ στο αμερικανικό καλλιτεχνικό προσκήνιο του 1919 και, τέλος, ο Αλέξης Αρταβάνης, για την ιστορία και τη δραστηριότητα των στρατιωτικών μπαντών των Ολλανδικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Την όλη εκδήλωση επιμελήθηκε και συντόνισε ο υπογράφων, ο οποίος προανήγγειλε και το θέμα της επόμενης μουσικολογικής διημερίδας για το 2020, το οποίο θα είναι η ιστορία της Φιλαρμονικής «Μάντζαρος» και η αλληλεπίδρασής της με την κερκυραϊκή κοινωνία, επ’ αφορμή και της επετείου των 130 χρόνων από την ίδρυσή της.

ΜΑΚΗΣ ΜΑΡΤΙΝΗΣ