Στο Σέρβικο Μαυσωλείο στο Βίδο, η κορύφωση των εκδηλώσεων μνήμης (video-photo gallery)

ΚΕΡΚΥΡΑ. Κορυφώθηκαν σήμερα οι διήμερες εκδηλώσεις για τους Σέρβους, που έχασαν τη ζωή τους στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κατά την διάρκεια της παραμονής του Σερβικού Στρατού στην Κέρκυρα (1916 - 1918).

28
Σεπτεμβρίου / 2018

Σήμερα το πρωί έγινε η  η καθιερωμένη επίσκεψη στο Μαυσωλείο στο Βίδο, με επικεφαλής της σερβικής αντιπροσωπείας, το Γενικό Γραμματέα και ειδικό απεσταλμένο του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκολα Σελάκοβιτς και τον Υπουργό Εργασίας, Απασχόλησης, Κοινωνικών Θεμάτων και Θεμάτων Βετεράνων Ζόραν Τζόρτζεβιτς.





Χθες το πρωί, κατά το πρόγραμμα, αντιπροσωπεία της σερβικής αποστολής, με επικεφαλής τον υφυπουργό Εργασίας, Απασχόλησης, Κοινωνικών Θεμάτων και Θεμάτων Βετεράνων, Νέγκοβαν Στάνκοβιτς και, βεβαίως, τοπικών φορέων, βρέθηκε σε Γουβιά και Αγ. Ματθαίο, στο πλαίσιο τελετών στα (εκεί) υπάρχοντα μνημεία (συμπεριλαμβανομένου και του αείμνηστου Αγιομαθίτη, Ιωάννη Γιαννούλη). 

Υπενθυμίζουμε ότι παρουσία ακόμη, από θεσμικής πλευράς, του Πρέσβη της Σερβίας στην Ελλάδα, Ντούσαν Σπασόγεβιτς, του Προξένου, Μίλαν Βουκοσάβλιεβιτς και του επιτίμου Προξένου της Σερβίας στην Κέρκυρα, Σπύρου Μάστορα, προηγήθηκαν οι καθιερωμένες, εθιμοτυπικές επισκέψεις: στον Δήμαρχο, Κώστα Νικολούζο (συνάντησε και αντιπροσωπεία των Βετεράνων), τον Περιφερειάρχη, Θεόδωρο Γαλιατσάτο (επισημάνθηκε η διάθεση αδελφοποίησης νησιών του Ιονίου με την Βοϊβοντίνα και οι ιδιαίτερες σχέσεις των Σέρβων με το Ιόνιο σε πολιτιστικό, εμπορικό, αλλά και τουριστικό επίπεδο, ενώ ο κ. Γαλιατσάτος προσεκλήθη απ’ τον Ντούσαν Σπασόγεβιτς στην 41η Διεθνή έκθεση Τουρισμού στο Βελιγράδι - Φεβρουάριος ’19) και τον Γενικό Περιφερειακό Αστυνομικό Διευθυντή Ιονίων, Ταξίαρχο Ιωάννη Ματσούκα.

 
Ο ιστορικός ρόλος Γουβιών και Αγ. Ματθαίου

Yπολογίζεται ότι, απ’ τις αρχές Ιανουαρίου έως τα μέσα Απριλίου του 1916, έφθασαν, συνολικά, στην Κέρκυρα περίπου 150.000 Σέρβοι -πολίτες και τα υπολείμματα του σερβικού στρατού. Ο όρμος των Γουβιών, πρώτη εστία των χθεσινών εκδηλώσεων μνήμης, έξι χλμ. βόρεια της πόλης, ήταν αυτός που υποδέχτηκε την αποβίβασή τους (με Συμμαχικά πλοία, από Δυρράχιο και, κύρια, Αυλώνα). Ο πρώτος μάρτυρας της τραγωδίας, καταπώς αναφέρεται σε τρεις γλώσσες (ελληνικά, σερβικά, αγγλικά) και στο μνημείο, που στήθηκε αργότερα, εις μνήμην: 
«Εις τον λιμένα αυτόν της νήσου Κερκύρας, απεβιβάσθη ο Σερβικός Συμμαχικός στρατός από 6 Ιανουαρίου μέχρι 5 Απριλίου 1916 προερχόμενος εξ Αλβανίας…»
Στα Γουβιά έλαβε χώρα και η πρώτη (κάπως πιο) «συστηματική» εγκατάσταση - αν και μέσα σε, επιεικώς, δραματικές συνθήκες. Σε πρόχειρους καταυλισμούς, για τον εξοπλισμό και τη στήριξη των οποίων συνέδραμαν οι Σύμμαχοι (Γάλλοι - Άγγλοι).  Αργότερα (Απρίλιος- Μάιος), από εκεί, τον όρμο των Γουβιών, θ’ αναχωρούσε κι ένας σημαντικός όγκος Σέρβων στρατιωτών, για τη συνέχιση τ’ αγώνα, στο μακεδονικό Μέτωπο (π.χ. σωζόμενα φωτογραφικά στιγμιότυπα, εμφανίζουν την επιβίβαση σε μεταγωγικό του 16ου Συντάγματος της Μεραρχίας Μοράβας). 
Ο Άγιος Ματθαίος (δεύτερο σημείο των εκδηλώσεων) καταγράφεται ως ένας απ’ τους επόμενους, καίριους «σταθμούς» - όσον αφορά στο χώρο της κορφιάτικης υπαίθρου. Αφ’ ενός, μαζί με Ύψο, Κάτω Κορακιάνα, Μεσογγή, Στρογγυλή και Βραγκανιώτικα, εξελίχθηκε σε μια βασική μονάδα στρατοπέδευσης των μονάδων του σερβικού στρατού (η στρατιωτική / Γενικό Επιτελείο και πολιτική ηγεσία, είχε εγκατασταθεί στην πόλη). 
Αφ’ ετέρου, εκεί, στα σιμά του στρατοπέδου, δημιουργήθηκε το μεγαλύτερο εκ των 28 βασικών, υπαίθριων κοιμητηρίων (πλην των αμέτρητων διάσπαρτων, σ’ όλη την κερκυραϊκή έκταση) για τους περίπου 5.000 νεαρούς στρατιώτες και τους συνολικά 10.000 Σέρβους, που «λύγισαν» από τις κακουχίες. Το όλον, υπολογίζεται, 520 τάφοι (και 500 στο Κατωμέρι). Στον Άγ. Ματθαίο, αργότερα, στήθηκε επίσης μνημείο. Αυτά τα δύο και το «κύριο», στο Βίδο. Τα τρίτο, μεγαλύτερο κι εμβληματικότερο σημείο των όλων εκδηλώσεων. 

 
Ο Ιωάννης Γιαννούλης

Διεσώθη στη συλλογική μνήμη ως μια απ’ τις εντόπιες φιγούρες που συνέδραμαν γενναία στην εν γένει ανθρωπιστική αρωγή των Κερκυραίων προς τους Σέρβους του ’16 (μαζί με τον εμβληματικό βιομήχανο, Μιλτιάδη Μαργαρίτη και τους ιατρούς, Κωνσταντίνο Παλατιανό και Σπυρίδωνα Παξινό). Ο Γιαννούλης ήταν ένας ταπεινός αγρότης, απ’ τον Άη Μαθιά. Και ο οποίος διέθεσε τα χωράφια του για την ταφή των Σέρβων στρατιωτών, παρά το γεγονός ότι η καλλιέργειά τους, αποτελούσε τη μοναδική πηγή εσόδων του. Το εντυπωσιακό; Αρνήθηκε να τα καλλιεργήσει ακόμη κι αργότερα (1939), όταν, πια, οι σοροί μεταφέρθηκαν στο Μαυσωλείο του Βίδου!


Δείτε περισσότερες φωτογραφίες εδώ
 

ΗΛΙΑΣ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ